Zo’n tien jaar geleden was het vooral ‘not done’ om ook maar één positief woord over Zimbabwe te zeggen, laat staan te wijzen op de onmogelijke omstandigheden waarin het laattijdig onafhankelijk geworden land moest overleven. Mugabe was een dictator, een overjaarse totalitaire gek.
Er is beslist veel fout gegaan in het nieuwe Zimbabwe, maar voorbij gaan aan de gevolgen van het kolonialisme is wel het ergste wat men kan doen.
Toen het VK zijn kolonie opgaf was het Ian Smith die de macht overnam. Het land werd pas in 1979 echt onafhankelijk.
Tijdens het koloniaal bewind hadden zo’n kleine 50.000 blanke boeren al het vruchtbare land in handen, zo’n 20 miljoen hectare. Eén miljoen zwarte boeren moesten het met stukjes onvruchtbaar land doen. Er was extreme armoede en zelfs in de steden verdienden de zwarten te weinig om aan de armoede te ontsnappen.
Mugabe volgde vanaf 1979 een pragmatisch beleid. Hij beloofde de gedemilitariseerde guerrillastrijders land, maar volgens het akkoord dat met de blanken was gesloten konden er tien jaar lang geen landhervormingen doorgevoerd worden. De ‘slavernij’ werd wel afgeschaft, er kwamen vakbonden en er werd een minimumloon ingesteld.
Langzaam verbeterden de levensvoorwaarden voor de zwarten, er kwam gezondheidszorg en onderwijsmogelijkheden.
In 1983 werd een akkoord gesloten met het IMF, met alle gebruikelijke gevolgen vandien. Prijscontroles en subsidies werden afgeschaft, de munt werd gedevalueerd, de kapitaalmarkt werd geliberaliseerd. Het land werd, net zoals elders, gedeïndustrialiseerd.
In 1997 was het geduld van de zwarte boeren op. De veteranen organiseerden zich en begonnen boerderijen in brand te steken. Mugabe besloot in paniek 5 miljoen hectare van blanke boeren te onteigenen. Daarom besloten de donorlanden alle hulp stop te zetten. Zimbabwe zat klem.
Sinds 2001 heeft het land geen toegang meer tot de internationale financiële markten. Er werden nog meer sancties ingevoerd tegen het land en de economische situatie kon niet anders dan slechter worden, tot aan de rand van de hongersnood. Er werd constant druk uitgeoefend door het VK, maar ook de EU, Australië, Canada en vooral de VS.
In juli 2020 ging Zimbabwe overstag en accepteerde om 3,5 miljard US$ compensatie te betalen aan 4000 blanke boeren.
Terwijl miljoenen zwarten nog steeds in bittere armoede leven moet het land de ex-kolonialen, de onderdrukkers vergoeden. Tot vandaag en tot in de toekomst, want geld is er niet.
Er is verzet van vakbonden en tal van sociale bewegingen, maar wat doe je tegen een machtige kapitaalmarkt?
