De Chinese partijleider-president Xi Jinping ontvangt vanaf deze woensdag het kruim van de Afrikaanse bewindvoerders voor de negende editie van FOCAC, het Forum voor Chinees-Afrikaanse samenwerking. Dit moet een nieuw elan geven aan onze samenwerking, aldus Xi aan de Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa met wie hij, zoals met andere leiders, vooraf gesprekken voerde.
Alle Afrikaanse staten zijn van de partij, met uitzondering van het koninkrijk Eswatini (Swaziland), het enige dat nog officiële banden heeft met Taiwan. Dit Forum is het grootste diplomatieke evenement in Peking sinds de corona-epidemie.
China is de grootste handelspartner van Afrika en ook de grootste geldschieter. Dat laatste vooral voor de uitbouw van infrastructuur – wegen, spoorwegen, luchthavens, zeehavens. Daarnaast investeert China volop in de ontginning van de bodemrijkdommen, met op kop de zeer grote minerale rijkdommen van Congo. China heeft veel eerder dan de VS en de vroegere Europese kolonisatoren het cruciaal belang van die mineralen voor de energietransitie ingezien en heeft lengten voorsprong.
In Afrika zien de meeste bewindvoerders Focac vooral als instrument voor versnelde modernisering. Al wordt de balans na iets meer dan 20 jaar steeds genuanceerder bekeken. Sommige landen zitten door grootse realisaties wel met een grote schuldenlast. En de manier waarop China de hand legt op mineralen en hout, lokt verwijten uit over neokoloniale roofbouw.
China geniet echter volop van de sterke tendens in Afrika om zich te keren tegen de oude koloniale machten. Veel Afrikanen verwijten het Westen zijn beleid van twee maten, twee gewichten – verwijzend naar Oekraïne en Gaza.
Vooral Frankrijk is kop van jut in enkele Afrikaanse landen. Rusland springt daar op in, maar ook China kan daardoor zijn positie versterken. Dat gebeurt ook via de Brics waarvan na stichter Zuid-Afrika ook enkele landen van Afrika lid zijn geworden (Egypte, Ethiopië, Algerije).
