INTERNATIONALE POLITIEK

Weg met het wij-zij-denken!

Image

 
Onze conceptualisering van religie strookt helemaal niet met de werkelijkheid. Dat is de conclusie die we kunnen trekken uit Religie Herzien, het nieuwste boek van filosoof, theoloog en antropoloog Jonas Slaats. Door zeven diepgewortelde mythes te doorprikken, hoopt hij de lezer alvast tot nadenken te stemmen.
Dat er heel wat maatschappelijke spanningen zijn rond religie, hoeven we u waarschijnlijk niet te vertellen. Neem maar het (wellicht afgezaagde) voorbeeld Islamitische Staat en haar streven naar een wereldwijd salafistisch kalifaat. Dat (en vele andere gebeurtenissen in het verleden) wekt bij velen de overtuiging dat religies gevaarlijk zijn, omdat hun irrationele waarheidsclaims gemakkelijk tot extreme gewelddadigheid leiden. In werkelijkheid is dat echter niet meer dan een mythe. Het gevaar schuilt namelijk niet in het transcendente – of het geloof in god – zelf, maar in het zich toe-eigenen van het transcendente. Of gemakkelijker gezegd: zij die zichzelf een god wanen, zijn het gevaar, want zij plaatsen zich boven de anderen. En dat gebeurt niet enkel in religieuze kringen, maar zeker ook binnen seculiere samenlevingen. Dat is de kiem van het wij-zij-denken.
Dat wij-zij-denken moeten we dan ook overstijgen als we op een rationele manier over religie willen praten. Met zeven wijdverspreide mythes wil Slaats de lezer dan ook boeiende denkoefeningen aanreiken. Is een seculiere samenleving wel zo verschillend van een religieuze, zoals we onszelf graag voorhouden? Zijn religies, dankzij de vermeende regels en structuren, wel zo eenvoudig van elkaar te onderscheiden?  Is de kloof tussen het traditionele “geloof” en het moderne “wetenschappelijk en rationeel denken” wel gegrond?
Deze valse redeneringen worden steevast aangegrepen, zowel door religieuze fundamentalisten (“zij”) als door seculiere fundamentalisten (“wij”) om het wij-zij-denken aan te wakkeren en in stand te houden. Dat is problematisch, want dat zorgt voor heel wat wederzijds onbegrip en uiteindelijk ook conflicten. Hoog tijd dus om die tweedracht te doorbreken. Dit boek zet alvast de eerste stap in de juiste richting.
Hoewel er in Religie Herzien zeker geen nieuwe, baanbrekende ideeën staan, doet het werk een verdienstelijke poging om een genuanceerder beeld over religie te geven. Het boek is goed gestructureerd, helder en brengt alternatieve inzichten op een eenvoudige manier aan. Desalniettemin blijven we achter met de vraag: hoe kan het toepassen van de nieuwe perspectieven effectief voor verandering zorgen?

Print Friendly, PDF & Email

Relevant

Ontkerkelijking

Een beetje goed nieuws is er dan toch begin 2024: in de hele wereld zijn er steeds meer mensen die stellen zich tot geen enkel geloof te bekennen. Het…

Print Friendly, PDF & Email

Wil Rusland echt een tweede front openen?

Volgens Michel Hofman, de stafchef van het Belgisch leger, moet Europa zich dringend voorbereiden op een mogelijke oorlog met Rusland. Wie vrede wil, bereidt zich best voor op een…

Print Friendly, PDF & Email

Repressie tegen Russische antioorlogsactivisten

Na de Russische invasie van Oekraïne op 24 februari 2022, brak in verschillende Russische steden spontaan protest uit. Een aantal publieke figuren uit de culturele en politieke wereld nam…

Print Friendly, PDF & Email

Laatste bijdrages

Verliest de linkerzijde haar ziel?

Het spreekt voor zich dat de linkerzijde in Frankrijk een fantastische krachttoer heeft neer gezet met een coalitie voor de Parlementsverkiezingen tussen vier partijen. Bovendien heeft die coalitie ook…

Print Friendly, PDF & Email

Macron en de nieuwe volgorde

President Emmanuel Macron mag de trappen van het Elysée kussen, hij is aan een cohabitatie met de uiterst-rechtse Jordan Bardella als premier ontsnapt. Of had hij zich daar al…

Print Friendly, PDF & Email

De scharlaken zelfmoordbrigade van de Tories

In het slotwoord bij de tien uur onafgebroken verkiezingsuitzending op BBC, viel één omschrijving erg op: “Een meteoor is op aarde ingeslagen”. Het zegt alles over de zelfironie (tongue…

Print Friendly, PDF & Email
De oorlog in Oekraïne en de Euraziatische wereldorde.

You May Also Like

×