In de vroege uurtjes van 18 april zijn vier pick-ups op weg van ergens diep in de sierra de Tarahumara naar Chihuahua, hoofdstad van de Mexicaanse deelstaat Chihuahua. Ze kwamen terug van een actie waarbij zes narcolaboratoria werden opgedoekt, wellicht van het Kartel van Sinaloa. Eén van de auto’s raakt van de krakkemikkige weg en stort in een ravijn. Balans: vier doden.
Al gauw wordt bekend dat de slachtoffers de directeur van de Mexicaanse Onderzoeksdienst en een politieman van Chihuahua zijn, naast twee burgers van de Verenigde Staten. Mensen van de ambassade, zo laat men weten.
Medeleven. Zaak afgehandeld?
Maar wat deden die V.S.-burgers daar? Niet gewoon mensen van de ambassade blijkbaar, maar deskundigen die in de buurt waren en hadden gevraagd om mee te rijden naar de stad. Ze waren geenszins bij de actie betrokken, aldus een officiële mededeling.
Welles, schrijft de Washington Post, het waren CIA-agenten die Mexico helpen in de strijd tegen de kartels en ze waren wel degelijk geaccrediteerd bij Buitenlandse Zaken.
Klopt niet, zegt de federale Minister voor Openbare Veiligheid, Omar Harfuch, niemand uit de V.S. of enig ander land heeft ooit deelgenomen aan acties van de federale veiligheidsdiensten op het Mexicaanse grondgebied. Hooguit zijn er buitenlanders aanwezig om te zorgen voor de ‘perifere veiligheid’.
Dan schrijft de Los Angeles Times dat de V.S. in 2026 al drie keer heeft deelgenomen aan acties in Chihuahua en dat ze daarbij uniformen droegen van de Mexicaanse Onderzoeksdienst.
Ook het Mexicaanse leger zou trouwens vaak deelnemen aan acties van deelstaten en zou perfect op de hoogte zijn van de CIA-aanwezigheid.
Soevereiniteit
Kortom, er wordt onvoorstelbaar veel mist opgetrokken over de hele zaak, en dat is begrijpelijk.
Er is aan de ene kant een President Trump die blijft herhalen dat Mexico volledig in handen is van drugkartels die hun spul naar de V.S. uitvoeren. Hij dringt erop aan Mexico ‘te helpen’ bij het bestrijden van de kartels en wil zijn mensen sturen om de klus voor eens en altijd te klaren.
Aan de andere kant is er een Presidente die vriendelijk blijft herhalen dat Mexico dankbaar is voor de aangeboden medewerking en coördinatie, maar dat dit geenszins kan betekenen dat er V.S.-deskundigen of militairen in het land actief worden. Het is een kwestie van soevereiniteit en van respect voor een buurland.
Niemand in Mexico is vergeten hoe het eraan toeging tijdens de regeringen van Calderón en Peña Nieto: DEA, CIA en nog andere diensten hadden vrij toegang tot het land, niemand wist waar ze waren of wie ze waren, laat staan wat ze deden. Het was immers een ‘war on drugs’ die ontzettend veel slachtoffers heeft geëist.
President Lopez Obrador heeft er van bij het begin van zijn mandaat meteen korte metten mee gemaakt: slechts een beperkt aantal VS-ambtenaren mag het land binnen en moet geregistreerd zijn bij Buitenlandse Zaken.
Artikel 117 van de grondwet én de Wet op de Nationale Veiligheid bepalen dat mocht een deelstaat de medewerking vragen van de V.S. daarvoor een verzoek moet worden ingediend bij Buitenlandse Zaken.
Er is met de V.S.-ambassade wel een akkoord afgesloten, maar geenszins, zo stelt de Mexicaanse regering, om dergelijke participatie aan acties mogelijk te maken.
Naarmate er meer informatie naar buiten komt blijkt echter dat de goeverneur van deelstaat Chihuahua de samenwerking wel heel erg ver laat gaan.
In een nieuwe kantoortoren die in Ciudad Juarez onlangs in gebruik werd genomen is een volledige verdieping voorbehouden voor diverse V.S.-diensten: DEA, FBI, Customs and Border Patrol, Homeland Security en ga zomaar door. De verdiepingen er onder zijn voor Mexicaanse diensten. Kortom, dit lijkt sterk op een heel groot nest van spionnen.
Maru Campos, goeverneur van Chihuahua en behorend tot de oppositiepartij PAN, werd op het matje geroepen maar gaf er voorlopig geen gevolg aan.
Het is een zaak die veel deining veroorzaakt omdat het hele beleid van President Sheinbaum ermee op de helling komt en inboet aan geloofwaardigheid.
Dat een goeverneur van PAN zich aan dergelijke acties waagt, kan verklaard worden. Het is de partij van de conservatieven, aldus Sheinbaum, van zij die destijds om Keizer Maximiliaan vroegen, van zij die geen nationale trots kennen.
Maar wie was er op de hoogte? De legerleiding? Buitenlandse Zaken? Openbare Veiligheid?
Die vragen zijn nog niet beantwoord en wringen heel erg.
Een dolk in de rug?
De CIA is een machine om andere landen te destabiliseren, aldus Jeffrey Sachs. En volgens een ex-directeur van de CIA, Mike Pompeo is de modus operandi ‘liegen, bedriegen en stelen’.
Vast staat dat er ontzettend veel fake news wordt verspreid. Bij vorige acties tegen drugkartels hadden de V.S. zelf laten weten dat ze hadden meegewerkt, wat later dan werd ontkend, door henzelf én door de Mexicaanse regering.
Af en toe vraagt President Sheinbaum toestemming aan de Senaat om een beperkt aantal Navy Seals of andere militairen voor een bepaalde periode toe te laten om trainingen te geven aan Mexicaanse militairen. Maar ook in die berichten zitten veel valse mededelingen. Volgens Minister van Openbare Veiligheid Harfuch komt er bijna dagelijks een of ander verzoek binnen.
Vast staat eveneens dat de goeverneur van Chihuahua de wet heeft overtreden. Er staat een gevangenisstraf van 40 jaar op, want het was een bedreiging van de nationale veiligheid.
Sheinbaum wil kost wat kost een conflict met de V.S. vermijden en blaast voorlopig warm en koud.
Dat de V.S. én de binnenlandse oppositie er alles aan doen om de regering te doen wankelen staat vast. De vraag is nu of het hele beleid voor nationale veiligheid niet moet worden herzien en aangepast, want blijkbaar zitten er erg veel gaten in. Corruptie is ook nooit uitgesloten. Niemand twijfelt er aan dat Sheinbaum zuiver op de graat is, maar of iemand zijn hand in het vuur zou steken voor haar ministers, parlementsleden en goeverneurs?
Het zou bijzonder pijnlijk zijn mocht precies op het ogenblik dat Sheinbaum werd opgenomen in de progressieve familie van Barcelona vorige week, geloofd en geprezen wordt om haar standvastige houding ten aanzien van Trump er achter haar rug en op afstand een dolk in die rug wordt gestoken. De wittebroodsweken zijn voorbij, zoveel is zeker, zowel in de V.S. als bij de oppositie worden de messen geslepen.
“Mexico zou beter wat meer compassie tonen voor de omgekomen ambtenaren”, aldus Trump volgens Fox News. Tja.
