Waar zal Turkije nu weer toeslaan?

Nu de lente nabij is, bereidt Turkije zich voor op zijn volgende grootscheepse offensief tegen zijn aartsvijand, de Koerdische Arbeiderspartij (PKK). Het is al begonnen met onophoudelijke beschietingen van Ayn-Issa in Noord-Syrië tijdens de winter, het dreigen met een inval van Sinjar, en met de uitvoering van een operatie die plaatsvond rond de berg Gare in het district Duhok, Iraaks Koerdistan. Maar waar zal het volgende grote offensief plaatsvinden? Wordt het Sinjar, Ayn-Issa, of Iraaks Koerdistan? Zal Turkije onderweg nieuwe vijanden maken?

Sinjar

Op 22 januari sprak de Turkse president Recep Tayyip Erdogan zijn beroemde zin uit: “We kunnen er van de ene dag op de andere, plotseling, komen”, waarmee hij de regio Sinjar bedreigde. “Turkije is altijd bereid om samen met Irak operaties tegen de PKK uit te voeren, maar we kunnen de datum voor dergelijke operaties niet openlijk bekendmaken.”

Turkse analisten stelden dat Ankara van plan was een militaire operatie te lanceren in Sinjar (Irak) en merkten op dat het verrassingsbezoek van de Turkse minister van Defensie Hulusi Akar aan Irak een aanbod met zich meebracht om een gezamenlijke operatie uit te voeren tegen de organisatie. Akar verklaarde dat Turkije vastbesloten is “een einde te maken aan het terrorisme” door samenwerking met Bagdad en de KRG (Koerdische Regionale Regering), en wees erop dat de volgende fase in de Turkse operaties in dit opzicht belangrijke ontwikkelingen zal kennen.

Dat Turkije aasde op de reactie van Biden op nieuwe operaties in regio’s met PKK-aanwezigheid door er openlijk een voor te stellen in een regio die nog niet hersteld is van genocide en politieke onrust, analyseerde ik in mijn eerdere engelstalige artikel: ‘Turkije neemt Biden mee voor een testrit’.

Turkse bedreigingen van de regio Sinjar hebben pro-Iraanse Iraakse milities ertoe aangezet hun aanwezigheid daar te vergroten. De Hashd al-Shaabi of de Volksmobilisatie Strijdkrachten (PMF), kondigden aan hun rol in het gebied te zullen vergroten, omdat zowel de Iraakse centrale regering als de regering van de Koerdistan Regio er niet in slaagden de Bagdad-Erbil-Sinjar overeenkomst uit te voeren.

Het pact, dat in oktober 2020 werd gesloten, was bedoeld om de regio te stabiliseren en een einde te maken aan de voortdurende territoriumstrijd in het door genocide geteisterde gebied. Geschillen over de controle over Sinjar hadden geleid tot een gebroken bestuur en onveiligheid, en zijn nog steeds de voornaamste reden waarom een groot deel van de bevolking van Sinjar niet naar huis is teruggekeerd.

De Koerdische Arbeiderspartij (PKK) en haar zusterpartij, de Koerdische Volksbeschermingseenheden (YPG), hadden in het noordoosten van Syrië vaste voet aan de grond gekregen en boden de gevluchte Yazidi’s humanitaire en militaire hulp, wat in 2014 leidde tot de oprichting van een Yazidi-zustermilitie, de Shingal Verzetsheid (YBS). Andere overgebleven Yazidi’s sloten zich aan bij de Yazidi-Yazidkhan strijdmacht, terwijl een kleiner aantal zich aansloot bij de Peshmerga en de Popular Mobilization Forces (Hashd al-Shaabi).

De overeenkomst van Sinjar bepaalde dat alleen de Iraakse federale strijdkrachten in Sinjar mochten opereren en dat alle andere gewapende groepen (waaronder de PKK en de PMF) de stad moesten verlaten. Ook kreeg de KRG zeggenschap over de vorming van een nieuw lokaal bestuur, met inbegrip van de benoeming van een nieuwe burgemeester, en over de planning en uitvoering van de wederopbouw in Sinjar, met inbegrip van begrotingsaangelegenheden. Deze overeenkomst zou een einde maken aan de geschillen tussen Bagdad en Erbil over de controle over de regio, en zou leiden tot de terugtrekking van de milities die momenteel ter plaatse actief zijn.

Het uitblijven van een snelle uitvoering van deze overeenkomst leidde tot de eerste Turkse dreigementen over de regio. Een krachtige reactie op deze dreiging kwam niet van de regering van de Koerdistan-regio, noch van de Iraakse centrale regering, maar uit een onverwachte hoek. Het zette pro-Iraanse milities ertoe aan hun rol te vergroten – in plaats van te verkleinen.

De Iraans-sjiitische Beweging van Nobelen (Harakat al-Nujaba) dreigde het Turkse leger met actie als er een invasie zou plaatsvinden in Nineveh (en dus in Sinjar). De organisatie herinnerde de Turkse strijdkrachten aan de acties tegen de Amerikaanse strijdkrachten. Zij besloot haar verklaring met de opmerking dat, tenzij de Iraakse regering verdeeld actie zou ondernemen, er actief verzet zou komen tegen de Turkse bezetting.

Kort daarna publiceerde een andere Iraakse sjiitische militie, Asaib al Khayf, die naar verluidt banden heeft met Iran, een video van de lancering van een raket die gericht was op de Turkse militaire basis in Bashiqa, Irak. Een andere militie viel de luchthaven van Erbil aan en doodde een burgeraannemer, en verwondde negen anderen, waaronder een Amerikaans militair lid.

Een andere verklaring die vermoedelijk verband houdt met de Iraanse IRGC (Islamitische Revolutionaire Garde), zegt (beweert) dat alle verzetsgroepen in Irak hebben toegezegd actie te zullen ondernemen tegen de Turkse strijdkrachten in geval van een invasie in de regio Sinjar. In de verklaring staat dat er tot nu toe 20.000 manschappen in Sinjar zijn ingezet.

Pro-Iraanse krachten die een harde houding aannemen tegen een Turkse invasie – iets wat zowel de KRG als de Iraakse centrale regering niet hebben gedaan – zouden de dreiging (voorlopig) hebben afgewend. Turkije zal Iran niet willen provoceren.

Gisteravond verklaarde een ander aan Iran gelieerd telegramaccount van het “Islamitisch Verzet” (een koosnaampje voor aan Iran gelieerde milities): “We volgen de gebeurtenissen in Sinjar. We houden de operatiekamers van de vijand en zijn agenten in de gaten. Zoals zij de Irakezen storen, zullen wij hen spoedig storen.”

Ayn-Issa, Syrië

Turkije streeft er al geruime tijd naar de M4, een snelweg die Aleppo met Qamishlo verbindt, en vervolgens helemaal naar de grensovergang Yaaroubia loopt, te veroveren. Ongeveer 140 kilometer van deze weg grenst aan de gebieden die de Syrische proxies in Noord-Syrië bezetten, waarbij de door de SDF (Syrische Democratische Strijdkrachten) bezette stad Ayn Issa – precies op het punt waar de snelweg een bocht naar het noorden maakt – een doorn in het oog is.

Beschietingen en kleinschalige proxy-aanvallen in een poging om de M4 te veroveren zijn de hele winter onophoudelijk doorgegaan, wat het Russische leger ertoe heeft gebracht het aantal militaire controleposten rondom de stad te verhogen.

Gisteren bevestigden militaire bronnen in Ayn Issa dat Russische troepen die gelegerd waren op de belangrijkste Russische militaire basis in de stad, die in het zuidoosten een buffer vormt tussen de door Turkije gesteunde strijdkrachten en de SDF, zich hebben teruggetrokken naar Til Samen. Naar verluidt hebben de Russen alleen troepen achtergelaten in de drie gedeelde bases ten noorden van de stad.

Op 19 februari bevestigde Nuri Mahmoud, een woordvoerder van de Volksbeschermingseenheden (YPG), dat de SDF deel kunnen uitmaken van het nieuwe “Syrische leger” na het bereiken van een alomvattende politieke oplossing voor de crisis in Syrië.

De Russische terugtrekking vond plaats in de context van spanningen tussen Rusland en de SDF, en de nieuwe besprekingen in Astana – een door Turkije, Rusland en Iran geleid initiatief om een einde te maken aan het Syrische conflict – en was duidelijk bedoeld om de SDF onder druk te zetten bij het sluiten van een overeenkomst met Damascus om een dreigende Turkse invasie te voorkomen. Deze manoeuvre leidde tot paniek onder de SDF-aanhangers die verwachtten dat Turkse troepen het gebied zouden overspoelen wanneer de Russen zich zouden terugtrekken, en houdt wellicht verband met de onderhandelingen waarop de verklaring van Nuri Mahmoud zinspeelt.

Het moet nog duidelijk worden hoe zowel Turkije als de SDF zullen reageren op de terugtrekking van de Russen uit Ayn Issa, en in hoeverre de Russen werkelijk van plan zijn zich terug te trekken. Zijn ze slechts (tijdelijk) aan het stampvoeten vanwege meningsverschillen met de SDF-leiding, is het een truc om te laten zien dat ze hun geduld hebben verloren met het ‘wachtspelletje’ van de SDF om Damascus opnieuw te benaderen, of zijn ze echt van plan om Turkije binnen te laten vallen?

Persoonlijk zie ik deze zet als een politieke spelletje, die tot de tweede genoemde mogelijkheid dient. Ik voorzie geen volledige Turkse inval in Ayn-Issa vanaf deze week, iets dat velen wel verwachten.

Turkije is nog steeds aan het pivoteren om een duidelijke reactie te krijgen van zowel Rusland als zijn NAVO-bondgenoten. Naar verluidt heeft Turkije ook tanks en troepen verzameld aan de grens met Tal Abyad. Toch denk ik dat het zal proberen om uiteindelijk de M4 te bereiken door intensievere oorlog-door-proxy, vandaar de – opnieuw – toename van de beschietingen door door Turkije gesteunde militanten van de dorpen rond zowel Tal Abyad als Ayn Issa gedurende de laatste 48 uur.

Iraaks Koerdistan

Gebeurtenissen rond de aanhoudende oorlog van Turkije tegen de Koerdische Arbeiderspartij gaan nooit van het toneel. De operaties van 2020 hebben ertoe geleid dat Turkije militaire controle heeft over een groot deel van Noord-Irak, en een ongelooflijk aantal Turkse militaire bases in door de KDP bezette gebieden van de KRG.

Van 10 tot 14 februari is Turkije begonnen met zijn meest recente operatie – operatie ‘Eagle Claw 3’ genoemd – rond de Gare-berg, gelegen in het gouvernement Duhok van de Koerdische regio. Het bombardeerde ook de nabijgelegen Zap-regio. Het resultaat was van dien aard dat zowel de PKK als de Turkse strijdkrachten de overwinning opeisten na de operatie. De verslagen over wat er tijdens deze operatie gebeurde, lopen uiteen.

In de nasleep heeft de Turkse president Recep Tayyip Erdogan gezworen de militaire operaties uit te breiden naar andere regio’s waar de dreiging nog steeds groot is. “Welk gat ze ook binnengaan, we zullen ze daar vinden en we zullen ze wegstoten,” zei hij tijdens het provinciale congres van zijn regerende Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AK) in Trabzon, een stad gelegen aan de Zwarte Zeekust.

De Turkse minister van Binnenlandse Zaken, Süleyman Soylu, legde in een televisieverklaring het strategische belang van Gare voor Turkije uit. Hij verklaarde dat Gare de verbindingsweg is van de PKK tussen Qandil en Noord-Oost-Syrië. Hij legde ook uit – en toonde locaties op de kaart – dat Gare uiterst belangrijk is omdat het de meeste PKK-academies huisvest. Zijn verklaringen zijn waar. PKK-strijders gebruiken de gebieden van Gare op grote schaal voor training, en maken gebruik van de plaatselijke infrastructuur om zich te verplaatsen tussen Qandil en de Syrische grens. Gare grenst ook aan andere gebieden die worden gebruikt om troepen naar Turkije te lanceren.

Süleyman Soylu bedreigde ook de militaire bevelhebber van de PKK, Murat Karayilan, en zwoer niet te zullen rusten voordat hij hem gevangen had genomen en “hem in duizend stukken had gesneden“.

Dit werd met hoongelach ontvangen door Karayilan, die gisteren zijn eigen verklaring uitbracht, waarin hij zei: “Süleyman Soylu bedreigt ons met straattaal. Als we bang waren voor de dood, zouden we deze strijd niet hebben gevoerd. Soylu moet ophouden vanuit zijn bureau te dreigen en de kinderen van de armen de dood in te sturen. Ik daag hem uit. Als hij de moed heeft, laat hem dan komen.

Hij verklaarde ook dat de Turkse operatie in Gare een operatie was “bedoeld om te blijven”. Volgens hem was het de bedoeling van Erdogan om de berg Gare in te nemen en de logistiek, de trainingen en de troepenverplaatsingen van de PKK van oost naar west te onderbreken.

Naar mijn mening zal Turkije zeker doorgaan met zijn aanvallen op PKK-doelwitten in Iraaks Koerdistan, aangezien eerdere offensieven niet op weerstand zijn gestuit door Erbil, Bagdad of de internationale gemeenschap. De enige plaats waar Turkije zich momenteel zeker voelt om aan te vallen, is hier. Het zal proberen de beweging van de PKK daar verder te onderbreken, voornamelijk door Gare en Zap als doelwit te nemen, en door de hele zomer Qandil te bombarderen.

Daardoor zou Turkije kunnen proberen de leiding en de kampen van de PKK verder naar de Iraanse kant van Qandil te duwen – waar de PKK haar posities zou versterken, aangezien Turkije hen niet zo gemakkelijk kan treffen als binnen de KRG, indien zij zich aan de andere kant van de grens bevinden. Dit kan ook worden geïnterpreteerd als een Turkse (doelbewuste) poging om het staakt-het-vuren van de PKK met Iran te schaden, en hen zo “het probleem van Iran te maken”.

Kijkend naar de gebeurtenissen in Syrië, Sinjar, en de mogelijkheid van een toekomstige strijd langs de grens van Qandil, rijst een nieuwe vraag. Zal de PKK de oorzaak worden van het conflict tussen de twee buurlanden?

 

(Visited 188 times, 1 visits today)
Deel dit artikel

Visited 309 Times, 2 Visits today

Tags :

zie ook