Voel je je als Europeaan geschoffeerd door Trump? Denk dan eens aan de federale ambtenaren in de VS, hoe die zich moeten voelen.
Donald Trump gaat met gestrekt been, ook wel bekend als Elon Musk, los op het federaal overheidsapparaat. De doelen zijn talrijk: onwelgevallig beleid ontmantelen (tegen discriminatie, klimaatbeleid,…), dereguleren, bezuinigen, en door het zaaien van terreur iedere aanzet tot ambtelijk verzet tegen de machtsgreep van Trump in de kiem smoren.
Dat bezuinigen wordt nog een dingetje: om Trumps fiscale geschenken aan de rijken door het Congres te krijgen moeten de Republikeinen ook bezuinigen, anders gaan fiscale conservatieven in de eigen rangen, die allergisch zijn voor een grote overheid, dwars liggen. De Republikeinse meerderheid in het Congres is flinterdun. Niets nieuws onder de zon hier: fiscale lasten verminderen gekoppeld aan een sociale kaalslag. De aanslag op federale agentschappen is maar een openingssalvo.
Brutaal
De aanval van Trump en Musk op de federale ambtenaren gaat gepaard met een onwaarschijnlijk brutaal vertoog over ambtenaren. Tot nog toe werden 20.000 ambtenaren zonder meer ontslagen. We zouden dus wel eens aan de vooravond kunnen staan van een botsing zoals die van Ronald Reagan met de verkeersleiders en die van Margaret Thatcher met de mijnwerkers. In de jaren 1980 openden syndicale nederlagen de weg voor het neoliberaal offensief. Nu ligt de toekomst nog open.
De vakbonden van federale ambtenaren komen in verzet. De ene na de andere rechtszaak wordt aangespannen, en woensdag kwamen de ambtenaren ook op straat. In meer dan 30 steden kwamen telkens honderden tot duizenden ambtenaren en sympathisanten op straat. Hun motto: ‘Red onze diensten’. Dikwijls werd verzameld bij Tesladealers. Een nieuw netwerk van federale ambtenaren in verzet werd opgericht. Er wordt al maanden aan gewerkt, maar de voorbije weken voelt het netwerk nieuwe energie. Er zijn ook berichten over een toestroom van nieuwe leden in de vakbonden.
Het is nog maar een begin, en de moeilijkheden vallen niet te onderschatten. Niet iedereen staat te springen om de nek uit te steken. De vakbonden zijn relatief sterk in het federale overheidsapparaat, maar er is ook een opinie dat ‘ambtenaren niet aan politiek mogen doen’.
Het lijkt wel vast te staan dat niet de rechtbanken, maar enkel maatschappelijk verzet Trump kunnen tegenhouden. Wat dat betreft is er ook goed nieuws: Trump, en meer nog Musk, dalen in de peilingen. Kiezers lijken bijvoorbeeld door te krijgen dat Trump er niets van bakt in de strijd tegen de inflatie. Zo’n 58 procent van de ondervraagden in een peiling is niet akkoord met het massaal afdanken van ambtenaren. En dan moeten de aanvallen op programma’s zoals Medicaid nog komen.
