Er is iets vreemds aan de gang in de aanloop naar de belangrijke gemeenteraadsverkiezingen van 31 maart 2024 in Turkije. Een analyse.
De samenwerking tussen belangrijke oppositiepartijen is uit elkaar gespat. Oppositiepartijen keren zich tegen Atatürks seculiere centrumlinkse CHP, de grootste oppositiepartij van Turkije.
In 2019 wist Atatürks seculiere centrumlinkse CHP met de sterke kandidaten Ekrem İmamoğlu en Mansur Yavaş en met de samenwerking met de seculiere centrumrechtse iyi partij en de steun van de linkse pro-Koerdische DEM partij ( toen nog HDP) de kandidaten van Erdoğans rechts-conservatieve AKP te verslaan en het grootstedelijk burgemeesterschap in Istanbul en Ankara te winnen.
In de aanloop van de presidentiële en parlementsverkiezingen van vorig jaar sloeg Kemal Kılıçdaroğlu, de toenmalige nationaal voorzitter van de CHP, erin om een brede samenwerking over partijpolitieke breuklijnen heen te organiseren. Een unicum in Turkije. Kemal Kılıçdaroğlu (CHP), de presidentskandidaat van de ‘verenigde’ oppositie, verloor nipt van Recep Tayyip Erdoğan (AKP). In de nasleep van de verkiezingen werd een nieuwe nationaal voorzitter verkozen bij de CHP, het dynamisch parlementslid Özgür Özel.
Eigen kandidaten
Maar ook de oppositionele samenwerking begon langzaam uit elkaar te vallen. De seculiere centrumrechtse iyi partij van Meral Akşener vertrok als eerst. Dat de ‘verenigde’ oppositie de presidentiële en parlementsverkiezingen verloren had, was volgens Meral Akşener louter en alleen de schuld van de CHP. Van enige introspectie was amper sprake. Meral Akşener koos voor ideologische scherpstelling en verliet de samenwerking. Sindsdien geeft Meral Akşener bakken kritiek op de CHP. Nochtans is iyi partij dankzij de steun van onder andere CHP in het parlement geraakt. Nu nomineert iyi partij overal eigen burgemeesterskandidaten, ook in Istanbul en Ankara.
De seculiere centrumpartij memleket partij van Muharrem Ince (ooit parlementslid van de CHP) wil ook geen samenwerking met de CHP in Istanbul en Ankara. Reden? Omdat de CHP officiële samenwerking zoekt met de linkse pro-Koerdische DEM partij (het vroegere HDP) en dat CHP politici voor de stad Tunceli vaak de oorspronkelijke naam, Dersim, gebruiken. Muharrem Ince was ooit de presidentskandidaat voor de CHP. Dat hij toen officieus gesteund werd door de DEM partij en hij toen ook de naam Dersim gebruikte, is hij al lang vergeten blijkbaar.
De Turkse communistische partij (TKP) maakte bekend dat Fatih Mehmet Maçoğlu, de huidige populaire grootstedelijk burgemeester van Tunceli, hun burgemeesterskandidaat is voor Istanbuls district Kadıköy. Laat Kadıköy nu uitgerekend een bolwerk zijn van Atatürks seculiere centrumlinkse CHP zijn.
En wat met de DEM partij (het vroegere HDP)? Het nationaal bestuur van de CHP voert onder leiding van nationaal voorzitter Özgür Özel gesprekken met DEM partij voor steun in Istanbul en Ankara. Twee weken geleden maakte Başak Demirtaş, vrouw van de gewezen nationaal voorzitter Selahattin Demirtaş, bekend graag kandidaat te willen zijn voor het grootstedelijk burgemeesterschap in Istanbul namens de DEM partij. Ze heeft ondertussen een officiële aanvraag ingediend. Het nationaal partijbestuur heeft hier nog geen beslissing over genomen. Kiest DEM partij voor een eigen kandidaat of om steun de geven aan Ekrem İmamoğlu (CHP)? Binnenkort weten we het.
Het is voor elke politiek partij een recht om alleen naar de verkiezingen te gaan, om hun eigen kandidaten naar voor te schuiven. Alleen, is dit ook verstandig gezien de huidige politiek situatie in Turkije en hun politiek draagvlak? De kandidaten van iyi partij, saadet partij, memleket partij, de TKP en zelf Dem partij maken bijzonder weinig kans om het burgemeesterschap binnen te halen. Er zijn niet alleen de eigen kandidaten, maar oppositiepartijen zoals iyi partij en saadet partij geven in hun campagne vooral veel kritiek op de CHP.
Persoonlijk denk ik dat Ekrem İmamoğlu en Mansur Yavaş ondanks alles toch opnieuw grootstedelijk burgemeester van Istanbul en Ankara zullen worden. Alleen, vraag ik mij af of een aantal oppositiepartijen wel willen dat deze 2 grote steden in progressieve handen blijven. Mocht het toch slecht aflopen, dan dragen zij een verpletterende verantwoordelijkheid.
