Donald Trump, president van de VS, doet alsof de “midterms”, de verkiezingen in november voor het Huis van Afgevaardigden en een deel van de Senaat, hem niet erg raken. Toch zoekt jhij hoe te sleutelen aan het kiessysteem en het kiezerskorps. Hij zag onlangs hoe zijn Hongaarse geestesverwant Viktor Orban ondanks het herknippen van de zetelverdeling, toch in het zand beet. Kort daarop kwam er soelaas uit India waar een andere extreemrechtse chef de verkiezingen in West-Bengalen won na duchtig te hebben gesnoeid in het kiezerskorps: negen miljoen namen waren geschrapt, de buit was binnen.
Gewillig Hof
De VS,, althans de media en de politieke wereld, lijken nu al bezeten door die midterms. De Democraten hopen op zijn minst het Huis van Afgevaardigden weer in handen te krijgen en van daaruit de president af te remmen. Maar dat is zonder de waard gerekend, die gaat desnoods over tot ‘omvolking’ van het kiezerskorps. Enige macht uit handen geven, maakt geen deel uit van zijn plannen. De vroegere huisideoloog van het Witte Huis, Steve Bannon, waarschuwde heel duidelijk: eens we aan de macht zijn, zullen we zorgen dat we dat blijven.
Trump trekt aan verscheidene touwtjes om de midterms naar zijn hand te zetten. Hij kan rekenen op zijn Hooggerechtshof dat door zijn toedoen een reactionaire politieke burcht is: hij benoemde in zijn vorige ambtstermijn drie nieuwe rechters wat een reactionaire meerderheid van zes op negen gaf.
Dat Hof heeft recent twee belangrijke besluiten genomen die Trump zeer goed uitkomen. In de deelstaat Louisiana mag er geen nieuw kiesdistrict met vooral zwarte kiezers komen, een verliespunt voor de Democraten. Met dat besluit trok het Hof wel een streep door de historische Voting Rights Act van 1965. Die wet kwam er om een einde te maken aan de discriminatie van vooral zwarte kiezers. Chuck Schumer, leider van de Democraten in de Senaat, noemde dat terecht een “verwoestende klap” voor het stemrecht.
Gerrymandering
Kort daarop heeft het Hof de herindeling van de kiesdistricten, een praktijk gekend als “gerrymandering”, in de staat Virgina doen intrekken. In Virgina hadden de Democraten (nipt) een volksraadpleging gewonnen om de districten in hun voordeel te herbegrenzen.
Daarmee reageerden ze op de hertekening van districten in Republikeinse staten, Texas voorop. Daar zouden de nieuwe begrenzingen de Republikeinen tot zes zetels in het Huis moeten opleveren, zelfs bij verlies van stemmen. Voor de duidelijkheid: er is één afgevaardigde per district. Door zoveel mogelijk kiezers van de tegenstander samen te proppen in één district, levert dat door spreiding winst op voor de eigen partij.
De Republikeinen hebben een zeer nipte meerderheid in het Huis, Trump beveelt hen overal waar ze kunnen de districten zo te hertekenen dat ze die meerderheid kunnen behouden. De Democraten z ouden dan al minstens 55 % van de stemmen moeten halen om de Republikeinse meerderheid te breken.
Het Hogerhuis steekt dus een handje toe om te beletten dat de Democraten hetzelfde doen.
Bussenroof
Gerrymandering is slechts een van de methodes om de verkieizingen naar Trumps hand te zetten. De president viel begin dit jaar in zijn State of the Union zeer scherp uittegen die “frauduleuze Democraten” waartegen preventief moet worden opgetreden. Met andere woorden, Trump zoekt voorwendsels voor meerdere ingrepen.
Hij wil de verkiezingen “nationaliseren”, wat betekent onttrekken aan de bevoegdheden van de staten. Want in zijn versie zijn staten bestuurd door Democraten, uiteraard onbetrouwbaar. Dus instellen van federale controle op de kiesverrichtingen, met Trump die zegt te betreuren dat hij in 2020 de National Guard niet heeft ingezet in sommige staten waar Democraten zouden gefraudeerd hebben.
Bij vermoeden van fraude, moet de federale overheid dan ingrijpen, aldus deze redenering. Bij voorbeeld door stembussen in beslag te nemen. Trouwens, in Georgia zijn stembussen van county Fulton van 2020 in beslag genomen. Onder voorwendsel dat daar zou gefraudeerd zijn, al is dar geen enkele aanwijzing voor. Wat in Georgia toen wel gebeurde, is dat Trump er telefonisch bij Brad Raffensperger, staatssecretaris van Georgia, op aandrong hem wat extra stemmen te vinden zodat hij de kiespersonen van die staat kon binnendoen. Het onderzoek naar die zeer concrete poging tot fraude, is door justitie afgeblazen.
Die inbeslagname in Georgia roept herinneringen op aan 6 januari 2021 toen opgewonden Trump-aanhangers het Capitool bestormden en enkele Democraten, zoals Huis-voorzitster Nancy Pelosi, wilden lynchen. Ze wilden beletten dat vice-president Mike Pence en het kiescollege Joe Biden tot overwinnaar zouden oproepen. Die dag liet Trump de wereld zien wat hij over democratische processen denkt.
Kiezers weren
Volgens Trump wordt er ook massaal gefraudeerd door het stemmen per brief, dat zou hij liefst afschaffen. Het is zo dat veel meer Democraten per brief stemmen dan wel Republikeinen. Trump wil verkiezingen ook koppelen aan nationaal opgelegde striktere identiteitsbewijzen, maar vindt daar in de Senaat vooralsnog geen meerderheid voor.
Om fraude te voorkomen, zou de federale overheid over alle kieslijsten van elke staat moeten beschikken, vindt het Witte Huis. Het ministerie van Justitie heeft daar bij diverse staten op aangedrongen, maar het antwoord is massaal ‘nee’. Waarop het ministerie klacht heeft ingediend tegen die staten. Met die kieslijsten in handen, zou Trump het voorbeeld van Modi kunnen volgen en enkele miljoenen kiezers kunnen schrappen.
Nationale veiligheid
Dan is er ook nog ICE, de beruchte Immigration and Customs Efforcement, die op verkiezingsdag kan worden ingezet. Niet om stembussen te stelen, maar om in districten waar het nipt is, kiezers te intimideren. Om vooral zwarte en latino kiezers weg te houden van de stembus. “Wees er maar zeker van dat we ICE gaan inzetten”, aldus Steve Bannon.
Een ultiem middel is een bedreiging voor de nationale veiligheid inroepen. Wat als het Witte Huis beweert dat China stemmachines in enkele staten heeft gehackt en daar om veiligheidsreden niet kan gestemd worden; Of als een ondefinieerbare “antifa” een urgente bedreiging voor de veiligheid vormt, hier en daar een schietpartij volstaat om een uitzonderingstoestand uit te roepen.
Durft Donald Trump zover niet te gaan? Trump is Caligula niet, hij zal zijn paard nog niet in de Senaat droppen. Maar hij heeft op 6 januari 2021 al bewezen dat hij ver durft gaan. Slechts een vierde van de VS-burgers denkt dan ook dat de verkiezingen in november eerlijk zullen verlopen.
