Komen er nog verkiezingen? En hoe?
Donald Trump gaat in hogere versnelling. Hij roept nu de Republikeinen op “de verkiezingen te nationaliseren”, waarmee hij bedoelt (voor zover zijn bedoelingen te begrijpen zijn) “in handen te nemen”.:The Republicans should say, ‘We want to take over,'” Trump said. “We should take over the voting … in at least many, 15 places. The Republicans ought to nationalize the voting. We have states that are so crooked and they’re counting votes.” Aldus de VS-president in een gesprek met Dan Bongino, de vroegere baas an het FBI. Dat is een nieuwe stap in zijn plannen om het kiezerskorps te ‘hervormen’ in eigen voordeel natuurlijk. Heeft hij Bertold Brecht gelezen die in 1953 na een arbeidersopstand in de DDR de overheid cynisch adviseerde dat als ze niet tevreden was over het volk, zei dat volk maar moest ontbinden en een nieuw kiezen. Wat Trump graag zou doen.
Een autoritair regime doet er nu eenmaal alles aan om zijn bestaan te bestendigen. Eenvoudigst is een éénpartij-staat, zonder schijn van democratie. Men kan ook zorgen voor een ‘loyale oppositie’, zoals bij voorbeeld in Rusland. Of de verkiezingsverrichtingen manipuleren om zich te handhaven, bij voorbeeld Viktor Orban in Hongarije en Narendra Modi in India. Het is vooral daaraan dat VS-president Donald Trump zich spiegelt met het oog op de verkiezingen in november voor het Congres.
Faze één
Die halftermijn verkiezingen gaan over het volledige Huis van Afgevaardigden, een deel van de Senaat en tal van andere verkiezingen waaronder die van gouverneurs. Vooral in het Huis hebben de Republikeinen slechts een kleine meerderheid – 218 tegen 213. Het volstaat nu al, wat soms gebeurt, dat enkele Republikeinen aarzelen of zelfs overhellen om die meerderheid te breken.
Om het risico te beperken, beschikt Trump over verscheidene middelen. De ultieme ingreep is een uitzonderingstoestand uitroepen. Nu het begrip ‘domestic terrorist’ officieel wordt gebruikt, volstaat het dat gevaar van binnenlands terrorisme in te roepen, om verkiezingen op te schorten.
Dat is faze 3.
In faze 1 die bezig is: de kiezers herindelen.
Faze2: een groot aantal kiezers uitsluiten. Is in voorbereiding. Tegelijk is de oefening bezig om stemmen te stelen.
Faze 3: Onder voorwendsels verkiezingen gedeeltelijk opschorten in naam van de nationale veiligheid.
Gerrymandering
Hoe het risico op een nederlaag te beperken via herindeling: De afgevaardigden voor het Huis worden gekozen per district, één gekozene per kiesomschrijving in één ronde – het Britse systeem. Gerrymandering – het begrenzen van de districten in eigen voordeel – is in de VS zo oud als het stemrecht. Trump beval vorig jaar de staten waar de Republikeinen het voor het zeggen hebben, om de districten te hertekenen. Texas was er snel bij om dat te doen. Met wat knip en plakwerk werden de 38 zetels verknipt. Nu zijn er 26 Republikeinen voor 12 Democraten. Dankzij die nieuwe indeling zou dat bij gelijke stemmen 31 en 7 worden. Dan mogen er al wat kiezers overlopen, het maakt weinig verschil.
Gerrymandering heeft vaak een rassenkarakter. Steek alle zwarte kiezers zoveel mogelijk samen, die stemmen toch in grote meerderheid Democraat. Dat geeft veel ‘verloren stemmen’.
In normale tijden worden districten opnieuw afgebakend om de tien jaar, om ze aan te passen aan de volkstelling. Deze keer gebeurt dat tussentijds, maar het Hooggerechtshof – waar Trump steevast op 6 van de 9 leden kan rekenen – ziet er geen graten in.
Datzelfde Hof buigt zich ook over het stemrecht zelf. Om te kijken aan welke voorwaarden, zoals documenten voor identificatie, moet worden volstaan om een stem te mogen uitbrengen. Ook hier speelt een rassenfactor, het zijn vooral ‘gekleurde’ burgers die niet over bepaalde documenten beschikken.
In 2000 besliste het Hooggerechtshof na weken discussies over de stemmen in Florida, geen rekening te houden met een groot pak stemmen uit vooral zwarte buurten. De Republikein George W. Bush werd aldus winnaar ten koste van Democraat Al Gore. Dat Hof heeft recent belangrijke beslissingen genomen die Trump grote immuniteit geven en bovendien het feitelijke recht om zich boven de wet te stellen.
Als dat Hof zich gaat bemoeien met verkiezingen, is dat erg verontrustend. De Republikeinen willen onder meer ook dat stemmen per brief drastisch wordt ingeperkt. Toevallig is dat erg populair bij de Democraten.
Georgia
‘Georgia on my mind’, een prachtige song van Ray Charles en een obsessie van Donald Trump. Bij de verkiezingen van november 2020 verloor hij nipt in de zuidelijke staat Georgia. Hij legde zich daar niet bij neer. Op 2 januari 2021 belde hij een uur lang met Brad Raffensperger, ‘secretary of state’ van Georgia, en gaf opdracht om 11.780 stemmen te vinden zodat hij de kiespersonen van die staat toch zou binnenhalen. Vruchteloos. Hij laat het er niet bij en herhaalt voor Georgia, zoals voor de VS globaal, dat hij de verkiezingen van 2020 heeft gewonnen en dat hem de zege is ontstolen en dat hij zich daar voor zal wreken. Hoe hij tegen die nederlaag aankeek, werd de wereld duidelijk op 6 januari 2021 met de gewelddadige bestorming van het Capitool.
Deze week is de FBI dus de dozen met stembiljetten van Fulton County gaan ontvreemden om de Trumpiaanse klacht over fraude te onderzoeken. Wie heeft daar nu toezicht op? FBI-baas Kash Patel heeft als voornaamste kwaliteit dat hij Trump ongemeen dienstig is. Die dienst zou nu moeten nagaan of er in Fulton eerlijk geteld is?
Tegelijk vraagt minister van Justitie Pam Bondia aan de staat Minnesota, en blijkbaar ook aan veel andere staten, om de kiezerslijsten, over te maken.
Begin dit jaar zei Trump in een gesprek met de New York Times te betreuren dat hij na de verkiezingen van 2020 de Nationale Garde niet naar enkele staten heeft gestuurd om de stembussen in beslag te nemen. Dat is alvast het scenario voor volgende verkiezingen: in swing districten of staten de stembussen in beslag nemen. Gewoon de stemmen stelen.
Voting Rights
Wat in Georgia gebeurt is naast wraak een preventief optreden om de uitoefening van het stemrecht te beperken. Vooral zwarten en latino’s dreigen massaal van de kiezerslijsten te verdwijnen door allerlei spitsvondigheden zoals onduidelijke naam of woonplaats. Diverse wetten uit de jaren 1960, zoals de ‘Voting Rights Act’ van 1965, staan nu op de helling.
Peter Thiel, de Tech-tsaar van Trump, is voorstander van een cijnskiesstelsel waarin alleen mannen mogen stemmen, het is fout beginnen lopen met het vrouwenstemrecht. Zeker nu, nu vrouwen stukken progressiever stemmen dan mannen.
In het licht van wet volop bezig is, is het een illusie te denken dat de verkiezingen van november een normaal verloop zullen kennen. De weerstand is nu hoognodig, eer het te laat is en het Trumpisme inderdaad onomkeerbaar wordt.
