Donald Trump, president van de VS, is door de kiezers verslagen met 5-0. Zijn uitgesproken tegenstanders winnen in New York City, New Jersey, Virginia, Georgia en Californië. “De Republikeinen verloren omdat ik niet op het stembiljet stond en door de ‘shutdown’, reageerde Trump. Het was echter zijn aanwezigheid in het Witte Huis die veel kiezers voor de tegenpartij, de Democraten dus, deed kiezen.
Mamdani
Vooral de overwinning van Zohran Mamdani, de officiële Democratische kandidaat in Trumps eigen stad, New York City, zit Trump erg dwars. De president wierp zijn volle gewicht in de schaal door op te roepen niet voor de Republikeinse kandidaat Curtis Sliwa te stemmen, maar wel voor de dissidente Democraat Andrew Cuomo. Hij viel ook zwaar uit tegen de vele joodse kiezers die moslim Mamdani, criticus van Israël, steunen. Het resultaat was dat Republikeinse kiezers massaal op Cuomo gingen stemmen en hun eigen kandidaat achterlieten met 7 % van de stemmen, terwijl aarzelende Democraten net door Trumps oproep, gevolgd door die van Elon Musk, tegen Cuomo kozen.
De overtuigende zege van Mamdani is slikken voor Trump, maar ook voor veel hoge tantes en omes van de Democratische Partij. Mamdani heeft lang moeten wachten op enige publieke steun. Gewezen president Barack Obama bij voorbeeld stuurde hem wel een steunbetuiging, maar een publieke oproep om voor Mamdani te stemmen, was er niet bij. Andere Democraten, vooral de gefortuneerden, waren heel wat guller voor zijn rivaal Cuomo. Ondanks al die open en gecamoufleerde tegenkanting, haalde Mamdani meer dan de helft van de stemmen bij een hoge opkomst. Meer dan de helft voor iemand die door Trump steevast een ‘communist’ is genoemd, terwijl Mamdani’s voorstellen zoals gratis openbaar vervoer en blokkering huurprijzen, gewoon ‘sociaal’ zijn, hooguit sociaaldemocratisch.
Van Oost naar West
New York City, dat is één groot doelpunt tegen voor Trump. Er waren er nog meer.
In New Jersey hoopte de Republikeinse kandidaat-gouverneur Ciattarelli met steun van Trump deze staat te veroveren. De uitslag is zeer duidelijk, de Democrate Mikie Sherrill haalt het met meer dan 56 %. In Virginia verliezen de Republikeinen de post van gouverneur met nog meer uitgesproken cijfers: de Democrate Abigail Spanberger haalt het met meer dan 57 %. Zij had haar campagne volledig in het teken gesteld voor een stem tegen Trump. Wat diens bewering compleet tegenspreekt dat de nederlagen te wijten zijn aan het feit dat hij niet op het stembiljet stond.
In Georgia waren er twee posten in de Public Service Commission. Die twee waren stevig in Republikeinse handen, maar het zijn Democraten die ze binnenhalen. Georgia is de staat waar Trump na de verkiezingen van november 2020 belde om enkele duizenden stemmen in zijn voordeel uit de hoed te toveren om zo de staat binnen te halen.
In Californië haalt gouverneur Gavin Newson met klank zijn slag thuis. Bijna twee derde van de kiezers steunt ‘proposition 50’ waardoor het mogelijk wordt kiesdistricten opnieuw af te bakenen. Dat zou normaal tot vijf extra zetels voor de Democraten komen in het Huis van Afgevaardigden. Het is een reactie op een hertekening van de districten in Texas waar de Republikeinen daarmee vijf zetels zouden winnen.
Trump heeft alle Republikeinse staten opgedrongen de kiesdistricten in hun voordeel te begrenzen. Tegelijk is er een grote campagne gestart om zoveel mogelijk kiezers op formele en minder formele gronden uit de kiesregisters te schrappen, bij voorkeur in groepen – zoals etnische minderheden – waar de democraten sterk staan. Het ziet er meer en meer naar uit dat er zwaar geknoeid wordt tegen de tussentijdse verkiezingen van november volgend jaar.
Wraak
Want nu blijkt dat de Democraten kunnen winnen, vaak ondanks zichzelf, is er weer hoop in dat kamp. Alhoewel, zeker met de zege van Mamdani en de grote interne verdeeldheid, is er een enorm ongenoegen bij de Democratische achterban over de huidige onbekwame kopstukken. Ze zijn niet in staat gebleken om ook maar enig verzet tegen Trumps machtsgreep te organiseren. Ze doen denken aan het politieke ‘centrum’ in de periodes dat in Italië Mussolini en in Duitsland Hitler de macht grepen. Afwachten tot de bui overwaait in de hoop te ontsnappen. Wat niet lukte.
Trump is immers op wraak belust. De ‘antifa’ zijn nu nog een grotere dreiging, en dat in zijn eigen New York. Hij zal zich wellicht toespitsen op die stad, er een symboolgevecht van maken met alle wettelijke en onwettelijke middelen die hij kan bedenken. De federale geldkraan zoveel mogelijk toedraaien, troepen sturen om de orde te handhaven zoals in Chicago waar kinderen met traangas worden bestookt.
Mamdani stata klaar voor de strijd, al zal hij ook tegelijk moeten afrekenen met zijn “partijgenoten” die het in de staat New York voor het zeggen hebben. Hopelijk werkt Mamdani’s houding aanstekelijk op de rest van de VS en worden alle democraten (met kleine d) zich bewust van wat er op het spel staat.
