Manuel Valls

De Europese sociaaldemocratie worstelt met een zware crisis, een existentiële zelfs. Enkele vooraanstaande leiders van die sociaaldemocratie vinden dat het tijd is voor iets anders, dat de bestaande sociaaldemocratische partijen maar best verdwijnen om op te gaan is iets breder, iets dat nog wat rechtser staat dan hun neoliberaal beleid. De Franse premier Manuel Valls en zijn Italiaanse collega Matteo Renzi nemen daarin het voortouw.

 De Franse kantonnale verkiezingen zijn, hoe onbelangrijk de officiële inzet ook was, een debacle geworden voor de regerende PS van president François Hollande en premier Manuel Valls. De PS verliest historische bolwerken aan rechts. Het uiterst-rechtse Front National (FN) is inzake stemmenaantal nu de grootste partij. Desondanks verzekeren Hollande en Valls dat ze het (neoliberale) roer niet omgooien.

Kan het na Valls I nog rechtser zonder liquidatie van de regerende PS? Ja, de regering Valls II wil geen remmen meer op het pro-patronale beleid dat president François Hollande begin dit jaar met kracht bevestigde: het zogenaamde ‘pacte de responsabilité’. Een beleid dat simpelweg neerkomt op nieuwe voordelen voor patronaat en kapitaalbezitters, nieuwe offers voor al wie van werken leeft. Remmende factoren zoals Arnaud Montebourg, enkele maanden minister van Economie, moeten eruit. Iedereen moet in de neoliberale pas lopen. Notre adversaire, c'est la finance, zei kandidaat Hollande. Nu geeft hij die 'finance' het ministerie van Economie in de persoon van Emmanuel Macron.  

Twee belangrijke landen van de EU, Frankrijk en Italië, hebben  eenzelfde soort premier, namelijk een kopstuk van de rechtervleugel van de sociaaldemocratie. Manuel Valls werd in maart premier na het debacle van de Franse PS bij de gemeenteraadsverkiezingen. Matteo Renzi was in februari premier geworden nadat hij zijn partijgenoot Enrico Letta met intriges had gevloerd. Voor beide politici worden de verkiezingen voor het EU-parlement een test voor hun geloofwaardigheid. Het is ook een test over de geloofwaardigheid van de EU en de politieke activiteit in het algemeen: zal de opkomst nog verder dalen?

Manuel Valls, Frankrijks minister van Binnenlandse Zaken, ziet zichzelf al in het Elysée. Hij treedt in alle opzichten in het voetspoor van een illuster voorganger, Nicolas Sarkozy. Ook voor die was het ministerie van Binnenlandse zaken de springplank naar het presidentschap. Valls is dan wel een minister van de PS, maar ook zijn beleid lijkt op dat van Sarkozy (en van Maggie De Block). Toen Sarkozy in 2007 president werd, bood hij Valls trouwens een ministerpost aan.