Niet alleen de Russen en de Iraniërs pakken in Syrië hun biezen. Ook de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) en de Saoedi’s kijken zuur. Zij, vooral de Emiraten, hadden gewed op de duurzaamheid van het regime Bachar al-Assad, maar tegen de concurrentie, de as Turkije-Qatar, moeten ze het afleggen.
Emiraten verliezen
Mohammed Ben Zayed, de sterke man van de Emiraten had in 2018 het initiatief genomen om het isolement van Syrië in de Arabische wereld te doorbreken met de heropening van de ambassade van de VAE in Damascus. Dat kwam er een jaar nadat de Emiraten, Saoedi-Arabië, Egypte en Bahrein alle relaties hadden verbroken met Qatar. Dat laatste werd ervan beschuldigd terroristen te ondersteunen, onder meer via de zender Al Jazeera. Die zender moest het zwijgen worden opgelegd, de relaties met Iran moesten worden verbroken, enz.
Die vier landen vonden vooral dat Qatar de grote beschermer en financier was van de door hen gehate Moslim Broeders. Die staan in verscheidene Arabische landen, voorop de VAE, genoteerd als terroristische organisatie. Die Moslim Broeders waren door de Arabische Lente in Egypte via verkiezingen aan de macht gekomen, tot het leger hen verjaagde. Qatar vond onmiddellijk steun bij Turkije waar grote baas Erdogan een boontje heeft voor diezelfde Broeders.
In Syrië was het in het begin al tot zware spanningen gekomen binnen het verzet tegen Assad. Daar streden Qatar enerzijds en de Saoedi’s en Emiraten anderzijds, om het overwicht, wat dat verzet deels verlamde. Erdogan had zijn eigen agenda met als grote prioriteit zijn strijd tegen de Koerden.
Liga
Begin 2021 kwam er verzoening, de betrekkingen werden weer genormaliseerd. Maar de rivaliteit is gebleven. Dat is onder meer zo in Libië waar Turkije-Qatar,de as van de Broeders, de regering in Tripoli steunen, terwijl de VAE generaal Haftar in Benghazi van geld en wapens voorzien.
In 2022 gingen de VAE nog een stap verder: Assad werd met volle eer ontvangen in Abu Dhabi. En nog een jaar later, in mei 2023, kwam Syrië dankzij de Emiraten en de Saoedische kroonprins Mohammed Ben Salman na twaalf jaar weer in de Arabische Liga.
De Emiraten hoopten vanaf 2017 dat met hun toenadering, de banden tussen Assad en Iran zouden verslappen, maar daarvoor was het regime te afhankelijk van Teheran. De Emiraten konden weinig materiële steun bieden door de Amerikaanse Caesar Act die zware sancties oplegde aan wie zaken deed met Syrië.
Er speelden ook diverse zeer materiële factoren mee. De Arabische partners waren niet gelukkig dat ze werden overspoeld met de Syrische captagon en hoopten dat normalisatie zou leiden tot de terugkeer van vluchtelingen. Maar daar is niet veel van terechtgekomen.
De supersnelle val van het regime heeft hen uiteraard verrast. Van de invloed die de Saoedi’s bij het begin van het verzet hadden, schiet weinig over, Qatar en Turkije hebben de plaats bezet. Hun as is nu aan zet.
