De Italiaanse vakbonden komen na een lange lethargie in actie tegen de uiterst-rechtse regering van Giorgia Meloni. CGIL en UIL hebben een actieplan tegen een ganse reeks regeringsplannen. De eerste acties, vorige week in het centrum, waren alvast een succes: de stakingsoproep werd goed opgevolgd, in Rome en elders waren grote betogingen. De vakbonden kunnen weer mobiliseren, ook al deed de derde grote vakbond, de CISL, (weer) niet mee.
Bezuinigen
De begroting van de regering Meloni valt in de smaak van de ‘rating bureaus’, want ze houdt allerlei sociale bezuinigingen in (bv. berekening van het pensioenbedrag). De regering wil ook het stelsel van de precaire statuten uitbreiden, gekoppeld aan de weigering om een minimumloon van 9 euro in te stellen. Eerder al schafte de regering de ‘reddito di cittadinanza’ – een soort minimuminkomen – af. Dat was een paradepaardje van de M5S (Vijfsterrenbeweging), nu in de oppositie.
De twee vakbonden kanten zich ook tegen een uitgebreid privatiseringsplan en tegen enkele politieke voorstellen. Een plan om de regionalisering te wijzigen, vindt geen genade. Dat plan komt van de Lega van Matteo Salvini, vice-premier, die grotere financiële autonomie wil voor de noordelijke (rijkere) regio’s. Dat zou de nu al enorme kloof tussen het Noorden en de zuidelijke Mezzogiorno nog groter maken, aldus de vakbonden.
Salvini had als minister van Transport gedreigd de stakingen in het openbaar vervoer te zullen breken door het personeel op te eisen, wat de strijdlust blijkbaar aanwakkerde.
Meloni zou graag nog een andere wijziging aan de grondwet doorvoeren: de rechtstreekse verkiezing van een premier. Met het argument Italië grotere politieke stabiliteit te geven. Eerdere voorstellen in die richting werden totnogtoe altijd afgewezen als anti-democratisch. Meloni’s partners lopen alvast niet warm voor het voorstel.
Lange crisis
Dit syndicale ontwaken komt wel op zijn tijd voor de politieke oppositie die zelf weinig weerwerk biedt. Het komt er na een lange periode van neergang. De Italiaanse vakbonden zijn nog wel stevig ingeplant in openbare diensten en grote bedrijven, maar zonder de slagkracht van vroeger.
De ommekeer begin in 1980 met “de mars van de 40.000”, toen de Fiat-directie in Turijn zoveel personeelsleden op straat kreeg tegen de vakbondsmacht. In 1985 was er dan het verloren referendum over het behoud van de ‘scala mobile’, het systeem van indexering van lonen aan de levensduurte. Vanaf de jaren 1990 is daar de crisis van links bovenop gekomen. Die crisis is nog volop bezig, links kan maar hopen dat de vakbonden soelaas brengen.
