Masculinisme en uiterst-rechts (1)
Het is opvallend hoe extreemrechtse partijen in enkele landen gevoelig hoger scoren bij mannen dan bij vrouwen, vooral dan bij jonge mannen. Het stoer patriottisme van radicaal rechtse partijen, al zijn ze soms geleid door vrouwen, zou mannen spontaan meer aanspreken. De jongste tijd richt extreemrechts zich zeer bewust op dat masculinisme, versmolten met een natalisme dat een antwoord moet geven op de demografische angsten.
Pionier Yoon
Een van de eersten die met een bewust mannenstoere campagne, succes boekte was de Zuid-Koreaan Yoon suk-Yeol, intussen afgezet en veroordeeld wegens poging tot staatsgreep. Yoon richtte zich in zijn campagne uitdrukkelijk tot de ‘idaenam’, gefrustreerde jonge mannen die gretig inpikken op de massale mysogynie verspreid va “sociale” media
Yoon beloofde manhaftig het ministerie voor Vrouwenrechten te zullen opdoeken. Dat was de enige instantie waar vrouwen als slachtoffer van geweld terecht kunnen in een land met een van de hoogste cijfers aan moorden op vrouwen. Yoon haalde toen 59 % bij de mannen onder 30 jaar. Bij de vrouwen van die leeftijd haalde hij 34 %. Dus 59 tegen 34, een zeer significant verschil.
M-V
Mannen die rechtser kiezen dan vrouwen. Niet alleen in Zuid-Korea, maar bijna wereldwijd. Uit mijn kindertijd herinner ik me commentaar over het stemrecht dat de vrouwen in België net hadden gekregen: daar zal de CVP blij mee zijn. Er werden toen geen grote opiniepeilingen gedaan, men ging er gewoon van uit dat vrouwen behoudsgezinder kozen dan mannen. De “Katholieken” voeren er inderdaad wel bij. Er zijn enkele generaties over heen gegaan,
Die keuzes, dat is onder meer de keuze om sociaal volkomen op eigen kracht een leven uit te bouwen, met daarbij het toenemende verschijnsel om dat als single te doen. Elke dag brengt nieuwe voorbeelden. Ik lees net dat het Japanse platteland een grote leegloop kent van jonge vrouwen die er geen toekomst zien; ze zijn het seksisme en ook de aandringende vraag uit hun omgeving of het geen tijd wordt voor een baby, meer dan beu. Lokale autoriteiten trachten er iets aan te doen door onder meer die omgeving op te voeden, vooral dan de mannen van dezelfde leeftijd. Maar ze stuiten op een tegenstand die uitgebuit wordt door radicale nationalistische groepen en partijen die zweren bij de patriarchale orde.
En het is niet omdat Japan met de zeer rechtse Sanae Takaichi een vrouw als premier heeft, dat het tij wordt gekeerd. Radicaal rechtse bewegingen hebben sinds Margaret Thatcher wel vaker vrouwen aan het hoofd, op zichzelf is dat geen rem. In Europa zien we momenteel veel uiterst-rechtse bewegingen geleid door vrouwen – Italië met Giorgia Meloni, Frankrijk Marine Le Pen, Duitsland Alice Wendel.
Krijgers
Masculinisme, het is duidelijk een mondiaal verschijnsel. Dit weekend wordt in Guadalajara, Mexico, een grote door uiterst-rechts ondersteunde conferentie gehouden van masculinisten van Latijns Amerika. Het wordt een congres van “Fearless”, van onverschrokken krijgers. Het uitgangspunt: “We beleven een crisis van de mannelijke identiteit. Een stille crisis waarin mannen in de war zijn, ze voelen zich doelloos. De mannelijke identiteit is verzwakt, wat leidt tot diepe twijfels of ze nog voldoen, of ze nog hebben wat nodig is”. Op het congres ook vrouwelijke sprekers, een antropologe en een psychologe, om die crisis van de man toe te lichten. Het wemelt van de analyses over de man als slachtoffer van nieuwe vormen van onderdrukking…Alsof de wereld van Jeffrey Epstein niet bestaat.
Onderzoeken bevestigen dat de emancipatieprocessen van het andere geslacht op alle continenten vooral impact heeft op jonge mannen, ook dus op hun politieke keuzes. De Financial Times wees twee jaar geleden op een internationale analyse die aantoonde dat voor de eerste keer in lang meer jonge mannen naar de stembus trekken en er in grote mate uiterst-rechts steunden.
Dat drukt zich uit in verkiezingsresultaten. Onder meer in de Verenigde Staten waar in november 2024 Donald Trump 54 % haalde bij de mannelijke kiezers, 44 % bij de vrouwen. Bij de jongeren onder 30 stemden 57 % van de mannen voor Trump, 41 % voor Harris. Bij de vrouwen 59 % voor Harris, 35 % voor Trump. Een zeer uitgesproken verschil. Na de start van zijn tweede ambtstermijn vond 45 % van de jongemannen dat hij goed bezig was, slechts 24 % van de jonge vrouwen.
In Zweden, waar in september parlementsverkiezingen worden gehouden, blijkt uit peilingen bij jonge kiezers dat 12 % van de jonge vrouwen een stem voor de uiterst-rechtse Zweedse Democraten overweegt, bij de jonge mannen is dat 25 %.
Eén vuist
Uiterst-rechts heeft al langer het potentieel van een radicaal vrouwenhatend masculinisme ontdekt, en weet dat te combineren met xenofobie, racisme en homofobie. Intersectionele haat noemen onderzoekers dat. De nationale identiteit opgebouwd rond de christelijke blanke man-vader, wordt bedreigd door feminisme en antiracisme.
Helemaal nieuw is het allemaal niet. Een van de grote ideologen van extreemrechts in Frankrijk, Charles Maurras, vond een viriele verdediging van de christelijke natie onontbeerlijk tegen de joden, métèques, suffragettes en andere gevaren. Uiterst-rechts heeft trouwens het feminisme vaak beschreven als een bedenksel van joodse vrouwen die zo de christelijke beschaving willen ondermijnen.
Zover drijven de hedendaagse toonaangevende masculinisten het niet.
Een van de grote wegbereiders, Steve Bannon, werkt met algoritmes om bestaande disparate groepen en tendensen tot een machtig wapen in dienst van hun extreemrechts project te smeden. Er was in 2014 Gamergate geweest, een antifeministische campagne tegen vooral hogergeschoolde bekende vrouwen. Die vrouwenhaat richtte zich tegen al wat MeToo is, tegelijk tegen Black Lives Matter en tegen de “intellectuele elites die het volk misprijzen”. Activisten van deze kringen speelden een grote rol in Trumps campagne van 2016 om jonge mannen naar de stembus te krijgen en voor Trump te doen stemmen.
Familiestem
Mensen als Bannon hebben er een ‘intersectionele’ vuist van gemaakt. Ze hebben van het mysogyne masculinisme een wervend element gemaakt, in de eerste plaats deskundig gericht op lager geschoolde mannen. Enkele tech-bazen ondersteunen die campagnes financieel, ze zien er een middel in om democratische processen uit te hollen. Christelijke middens rakelen tussendoor oude voorstellen op om het stemrecht familiaal te maken, één stem per familie, bij voorkeur uitgebracht door de patriarch.
Het masculinisme stapelt alvast in de VS de successen op in hun strijd voor afbouw van vrouwenrechten. In talrijke staten is het recht op abortus uitgehold of opgeheven. Maatregelen voor gelijkheid, diversiteit en inclusie worden niet alleen ingetrokken maar zelfs onwettig; mannen kunnen klacht indienen voor discriminatie. De man als slachtoffer. De aanhoudende beroering rond de affaire Epstein en de ontgoocheling oer diverse facetten van Trumps beleid, gooien wel roet in het eten. Ook jonge “krijgers” voelen een klassebewustzijn opborrelen, het gevoel dat ze worden belazerd door valse tegenstellingen.
Volgende bijdrage: natalisten en omvolking.
