Elk jaar geeft de president van de Verenigde Staten op de ‘verjaardag’ van zijn officiële aanstelling een toespraak die naar traditie begint met de woorden “The state of the Union is…”. Ondanks de twee oorlogen waar de VS nog steeds in betrokken zijn, Irak en Afghanistan, had president Obama maar weinig aandacht voor de buitenlandse politiek in zijn toespraak.
Hij sprak over versterkte sancties tegen Noord-Korea, en had een zware waarschuwing over voor Iran en zijn nucleair programma. Hier wijkt Obama in niets af van de klassieke lijn in de Amerikaanse buitenlandse politiek van de laatste jaren: twee maten, twee gewichten. Veronderstellingen worden de basis van een agressiepolitiek. In dit hoofdstuk gaf hij wel het belang aan om met Rusland tot een ver-reikend kernwapenbeheersingsverdrag te komen in de strategie om proliferatie tegen te gaan en een kernwapenvrije wereld te kunnen bereiken.
“Onze gevechtstroepen zullen uit Irak zijn teruggetrokken tegen eind augustus 2010”. Jammer genoeg is het kennelijk niet zo duidelijk wat de term ‘gevechtstroepen’ inhoudt. Volgens de meeste schattingen zullen de VS na de ’terugtrekking’ nog tienduizenden soldaten in Irak gestationeerd houden. “In Afghanistan verhogen we onze troepenaanwezigheid, en leiden we Afghaanse veiligheidstroepen op zodat ze van juli 2011 zelf de leiding kunnen nemen en onze troepen naar huis kunnen terugkeren”. De gelijkenissen met Viëtnam en het discours van Nixon springen in het oog.
Hij verdedigde de besparingen in het globaal, federaal budget. Maar geen vermindering van het militaire budget, omgekeerd, hij pleit voor een verhoging. Dus meer belastingsgeld om de winsten van de militaire industrie en de voortdurende oorlogen te betalen, zelfs als de sociale diensten en de binnenlandse infrastructuur van het land achteruit gaan.
Budget
In de Verenigde Staten worden budgetten opgemaakt per ‘fiscaal jaar’, dit komt zowat overeen met een schooljaar bij ons, dus van september tot augustus. Begin februari maakte de regering Obama haar budgetvoorstel 2011 officieel bekend. Het totale budget voorziet een tekort van 8,3% van het BNP. Voor het Pentagon zelf is er als basis 548,9 miljard gevraagd, dat is 18 miljard meer dan wat voor het jaar 2010 werd goedgekeurd. Het gaat om een stijging van 3,4 procent, na inflatiecorrectie is dat nog 1,8 procent werkelijke groei.
Voor de overzeese operaties 2011 – zeg maar Afghanistan-Pakistan, Irak en Jemen – wordt 159 miljard gevraagd. Dat maakt een totaal van 708 miljard dollar ‘defensie’-uitgaven. De 159 miljard vertegenwoordigt een globaal cijfer, dus met de kosten van logistiek en bescherming incluis, alsook met de kosten voor de opbouw in Afghanistan en een ‘verantwoorde’ terugtrekking uit Irak inbegrepen.
Tesamen met dit budgetvoorstel 2011 werd een vraag voor een supplementair budget 2010 van 33 miljard dollar ingediend bij het Congres om de kosten te dekken van de nieuws strategie in Afghanistan en de troepensterkte met zowat 30000 bijkomende soldaten te verhogen. “Om zeker te zijn dat we de nodige fondsen ter beschikking hebben om onze troepenontplooiing in Afghanistan te realiseren, zal ik het Congres vragen om de wet hiervoor te stemmen tegen de lente 2010”, zei defensieminiser Robert Gates.
Dit nieuwe budget schrapt of vermindert een reeks programma’s met inbegrip van het vrachtvliegtuig C-17, van een programma voor vliegtuigmotoren voor de Joint Strike Fighter, de derde generatie infraroodbeveiliging, en net-based commandoprogramma. Het houdt rekening met de nieuwe strategie voor het rakettenschild. Eigenlijk wordt de hervormingsagenda van de laatste jaren gewoon verder gezet. Totnogtoe moest het VS-leger klaar staan om twee oorlogen tegelijkertijd te kunnen voeren. Maar de Quadrennial Defense Review zet meer in op een reeks bedreigingen in een onzeker veiligheidslandschap waar extremisten en niet-statelijke actoren een groeiend gevaar vormen door de verspreiding van massavernietigingswapens. De nadruk verschuift naar een matrix van conventionele, ongeregelde en nucleaire conflicten. Het budget 2011 voorziet ook een groei van 600 miljoen dollar voor het kernwapenprogramma dat nu boven de 7 miljard uitgroeit. In deze documenten is er ook voor het eerst sprake van de opwarming van de aarde als een potentiële bron voor instabiliteit. Het leger wordt gevraagd om zijn afhankelijkheid van petroleum zoveel mogelijk te verkleinen.
Kennelijk is het nog niet duidelijk beslist of in de toekomst nog zulke grootschalige operaties als in Irak of in Afghanistan-Pakistan zullen worden overwogen, of dat men eerder de weg wil volgen die nu met Jemen wordt behandeld, waarbij het lokale leger steun krijgt om de oorlog tegen het terrorisme te kunnen voeren.
(Uitpers nr. 118, 11de jg., maart 2010)
