Bijdrage tot het debat van 21 juli, Gentse Feesten:
Genocide. De moord op een volk dat in de weg zit van een ander volk. Een volk dat denkt dat het ander volk geen staat verdient. Geen bestaan verdient. Niet uitverkoren is.
Het is zonder meer de wreedste oorlog vandaag, ook al omdat onze politieke leiders menen dat er niets mis mee is. Het ene volk mag doden, het andere niet. Het ene volk mag alle rechtsregels schenden, het andere niet. Het volk dat moordt mag zich slachtoffer noemen. Je staat aan onze kant of je staat niet aan onze kant.
Kiev. Daar is het een land dat moet doen wat het andere zegt. Daar krijgt de aanvaller sancties. Daar wordt het slachtoffer geholpen. Waar staat deze oorlog op de ladder van conflicten?
Oost-Kongo. Hoeveel miljoenen doden? Is er iemand die het weet? Die het telt? Is dit een volk tegen een ander volk? Een land tegen een ander land? Een invasie? Een kolonisering? Een gebiedsverovering? Een plundering?
Soedan. Hoeveel miljoenen doden? Is er iemand die ze kent? Is er iemand bij ons die er om maalt?
Myanmar. Haïti. Sahel. Zoveel oorlog, zo weinig vrede.
Wereldwijd. Een oorlog tegen het klimaat en tegen biodiversiteit. Loopt het dan allemaal zo’n vaart niet?
Wereldwijd. Een oorlog tegen mensen. Minder land, minder loon, minder dokters, minder pensioen, minder huizen. Minder rechten. Meer ellende. Meer wanhoop.
Wat komen we dan tekort? In één woord: vrede. Vrede is het fundament van al het andere. Van welvaart. Welzijn. Stabiliteit. Leven.
Hoe kom je aan vrede? Niet met wapens, zoveel is zeker. ‘Vredestroepen’ bestaan niet. Wel met rechten, politiek, economisch, sociaal en cultureel. We schreven het meer dan honderd jaar geleden al neer in de Constitutie van de Internationale Arbeidsorganisatie: er is geen duurzame vrede mogelijk zonder sociale rechtvaardigheid.
Nu we onze begrotingen gaan plunderen om meer wapentuig te kopen en te maken is het goed dat even om te buigen. ‘Re-arm Europe’, zegt Ursula, waarom? Willen we wapens om ons te verdedigen of om aan te vallen? Willen we ‘strategische autonomie’ om op eigen benen te staan, zonder de NAVO, of ook om de grote Europese uitzondering van de ‘soft power’, van welvarende volken met verzorgingsstaten en openbare diensten veilig te stellen en uit te dragen?
Waarom werd Hamas zo populair in Gaza? Wat we verder ook mogen denken van deze islamitische organisatie, ze zorgde voor sociaal beleid, ze hield de scholen open, ze liet de ziekenhuizen werken, ze deed aan armenhulp, tegen alle sancties en embargo’s in.
Wanneer gaan we begrijpen dat sociale rechtvaardigheid dat ene absolute goed is? Sociale rechtvaardigheid voor iedereen. Niet enkel voor arme mensen. Niet enkel voor mensen ‘van bij ons’. Niet enkel voor volk A of voor volk B. Van zodra je mensenrechten selectief maakt zit je grondig fout.
Je kan het ook ‘menselijke veiligheid’ noemen. De VN schreef er dertig jaar geleden een lang verslag over. Dat gaat niet over wapens, maar over schoon drinkwater, over scholen en dokters en huizen. Over bomen en over stromen.
Europa heeft al zo veel kansen gemist. Precies op het ogenblik dat het zou kunnen worden wat het altijd beweerd heeft te zijn – een vredesproject – keert het die vrede de rug toe. We kennen onze geschiedenis, we kennen de waarden die volken bijeen kunnen brengen en houden, laat ons dat dan doen. Vrede is een politieke keuze.
SOS Gaza is een kans. Niet enkel voor de Palestijnen die dringend behoefte hebben aan stilte, eten en rust, maar ook voor onszelf, voor Europa, voor de wereld.
Een vredesbeleid is een beleid van rechten, van zorgen voor mensen, van solidariteit, van samenwerking en emancipatie. Het is een politiek van hoop. Hoop komt niet uit de hemel vallen, we moeten er aan werken, dag na dag.
J’accuse, wie dit niet wil. J’accuse, wie blind blijft voor onrecht.
“En overigens schaar ik mij achter de aanklacht tegen de Belgische overheid, het is mijn plicht te spreken, ik wil niet medeplichtig zijn.”
Francine Mestrum
