Slovakije, populisme in vele schakeringen

De populisten van de SD-Smer, partij die bij de Europese socialisten huist, hebben de Slovaakse parlementsverkiezingen verloren. Ook de uiterst-rechtse populisten, LSNS, deden het iets minder dan gevreesd – 17 zetels op 150. Maar de grote winnaar OLaNo, de partij van het “gewoon volk en onafhankelijke personaliteiten, blijkt bij nader inzien niet minder populistisch.

Matovic

OLaNo was de grote verrassing, 25 %, 53 van de 150 zetels, tegen 38 voor SD-Smer. Deze partij van zakenman Igor Matovic had één groot campagnethema: strijd tegen corruptie. Die campagne viel samen met het proces tegen een andere zakenman, de maffieuze Marian Kocner, vermoedelijk opdrachtgever van de moord op journalist Jan Kuciak en diens vriendin in februari 2018.
Kocner had zeer nauwe banden met ex-premier Robert Fico en andere kopstukken van de toen regerende SD-Smer. Fico voerde in het zog van de nazipartij LSNS een racistische campagne tegen de Roma, “profiteurs van ons systeem”. De campagne van OLaNo tegen corruptie sloeg beter aan, Kuciak was vermoord omdat hij die corruptie blootlegde, en daarom waren de Slovaken toen massaal op straat gekomen.

Schoonmaak

Matovic dient zich aan als de man van de grote schoonmaak. Maar dan een schoonmaak in de zin van de Poolse PiS en van de Hongaarse premier Viktor Orban. OLaNo wil ook de grenzen sluiten voor migranten en voor ideeën als vrouwen- en homorechten. Zijn OLaNo zit vol met ‘kathotaliban’, reactionaire katholieken van wie er sommige al evenzeer als de nazi’s heimwee hebben naar de Slovaakse nazistaat van bisschop Tiso (1939-1945).
Matovic aast op een meerderheid van 90 zetels om de grondwet te veranderen. Hij heeft keuze onder een schare rechtse partijen, zoals Sme-Rodina (“We zijn Familie”), zusterpartij van het Franse RN en Vlaams Belang, 17 zetels. En het conservatieve Sas (Vrijheid en Solidariteit), 13 z., het rechtse Za Ludi, 12 z. van ex-president Kiska. De liberale Progresivne Slovensko van presidente Zuzana Caputova haalde de kiesdrempel niet. Ook twee bondgenoten van Smer-SD, de nationalistische SNS en Most-Hid, de partij van de etnische Hongaren, verdwenen uit het parlement.