Nieuwe tegenslag voor Parijs
De winnaar is Bassirou Diomaye Faye, ook al is het nog wachten op de proclamatie van de resultaten vrijdag. Amadou Ba, ex-premier en de kandidaat van de regerende coalitie rond aftredend president Macky Sall, geeft zijn nederlaag toe. De gekozene wordt een “soevereinist” genoemd, hij wil dat Senegal meer baat krijgt bij de uitbating van zijn minerale rijkdommen en een einde maakt aan de Franse invloed. Het zoveelste slecht nieuws voor Parijs uit Afrika.
‘Patriotten’
De verkiezingen van zondag kwamen er nadat het Grondwettelijk Hof vorige maand de beslissing van de president om die tot december uit te stellen, vernietigde. De president wou blijkbaar zijn ambtstermijn verlengen in afwachting dat hij een betere opvolger dan Amadou Ba kon naar voor schuiven. Intussen zaten zijn tegenstanders, onder wie ook Bassirou Diomaye Faye, in de gevangenis. Deze belastinginspecteur van 44, werd twee weken geleden na elf maanden opsluiting, vrijgelaten.
De verkiezing van Diomaye is een overwinning voor ‘ex-Pastef’. Ex: omdat deze partij van “Patriotten” in juli vorig jaar door de regering was ontbonden. De leider ervan, Ousmane Sonko, was vorig jaar op de beschuldiging van verkrachting tot twee jaar cel veroordeeld, maar werd samen met Diomaye vrijgelaten.
Sonko had eerder internationaal nieuws gehaald met zijn oproep voor zwaardere straffen voor homoseksualiteit. Sonko voert al lang campagne tegen de goede relaties met Frankrijk die hij onevenwichtig, teveel in het voordeel van de Fransen, noemt. Maar hij is vooral populair door zijn campagnes tegen corruptie. Kandidaat Amadou Ba, ex-premier, is zelf zeer rijk en volgens de oppositie is hij dat vooral geworden als baas van de belastingdienst.
Rupture
De oppositie beloofde ‘une rupture’, een breuk. Ze heeft haar succes voor een groot deel te danken aan de frustratie van een jeugd die ziet hoe de rijdkommen en de economische groei (8 procent vorig jaar) weinigen van de 18 miljoen Senegalezen ten goede komen. Het discours van de (ex-)Pastef voor een ‘economisch patriottisme’, slaat vooral bij jongeren zeer goed aan.
Ex-Pastef vindt dat er opnieuw moet worden onderhandeld over de ontginning van de olie- en gasvoorraden voor de kust. Ze verzet zich ook zeer fel tegen de vermindering en afschaffing van allerlei subsidies die goederen en diensten voor de bevolking betaalbaar maken. Het drastisch afbouwen van die subsidies is een voorwaarde opgelegd door het IMF om kredieten te verstekken. “Senegal is een soeverein land dat zelf beslist waaraan het subsidies besteedt”, aldus Diomaye en Sonko. “Er is niet alleen het IMF”.
Sahel
De komst van de nieuwe president betekent wellicht ook het einde van de CFA, wat indertijd stond voor ‘Franc des Colonies Françaises d’Afrique’. Drie jaar geleden al lieten acht landen die CFA vallen, waardoor er nog zes overbleven, waarvan Senegal de belangrijkste is.
De zege van Bassirou Diomaye Faye is de zoveelste zware klap voor Parijs. Van de Afrika-politiek van president Emmanuel Macron schiet nu nog weinig over. De Fransen moesten eind vorig jaar hun matten rollen in Niger, nadat ze dat al eerder moesten doen in Burkina Faso en Mali.
Niet alleen de Fransen trouwens. De VS hoopten via goede persoonlijke contacten met leden van de junta in Niger, hun belangrijke basis in Agadez, met ca 1000 militairen, te kunnen houden. Vanuit die basis hebben ze een oog op een zeer groot deel van Afrika. Maar op 16 maart heeft de junta van generaal Abdourahamane Tiani ook de VS hun opzeg betekend. Ze moeten snel weg. De junta weigerde een door president Joe Biden gestuurde delegatie, te ontvangen.
Drie maanden geleden heeft Niger met Moskou een akkoord gesloten voor nauwere militaire samenwerking. De sluiting van Agadez komt dus echt wel neer op een strategische ommezwaai, Moskou boekt punt na punt in de Sahel, en in Afrika in het algemeen. De agressie in Oekraïne heeft dat niet tegengehouden, de Westerse steun aan Israël werkt dat in de hand.
