Aart G. Broek. De terreur van schaamte. Brandstof voor agressie. Uitg. In de knipscheer, Haarlem, 2007. 191 blz. ISBN 978 90 6265 587 8
De islamitische godsdienst is de oorzaak van misdadig handelen door allochtone jongeren, beweerde de Nederlandse politicus Geert Wilders tijdens de campagne voor de verkiezingen voor de Tweede Kamer in het najaar van 2006. Antropoloog/cCriminoloog Hans Werdmölder daarentegen ziet er een ethnische oorsprong in.
Wilders drijft op de golf van islamofobie en dus is het logisch dat hij frontaal in de aanval gaat tegen de islamitische godsdienst, zonder echte argumenten voor zijn thesis aan te brengen. Werdmölder probeert dat wel. Hij poneerde de stelling dat het “criminele, intolerante en aanstootgevende gedrag” van Marokkaanse jongeren in Nederland voortkomt uit de “krijgscultuur van met elkaar rivaliserende stammen” in het Atlas-gebergte.
Maar ook zijn verklaring vindt geen genade in de ogen van dr. Aart G. Broek, die zich specialiseerde in sociologie en communicatiewetenschap en zich verdiepte in de conflictueuze relatie van de westerse en de niet-westerse wereld. Hij wijst er op dat een grote groep Curaçaose jongeren in Nederland in gewelddadige agressiviteit niet onder doet voor de Marokkaanse jongeren. Dit terwijl Curaçao nooit een tribale krijgscultuur heeft gekend. Bovendien zijn de bewoners rooms-katholiek, zeker geen moslims. Eenzelfde gewelddadig fenomeen is ook terug te vinden in een aantal zwarte buurten in de Verenigde Staten. En hoe de bruutheid te verklaren waarmee vele Nederlandse mannen hun vrouw en kinderen afranselen? Door het gewelddadige karakter van het christendom, zou men ironisch op die vraag kunnen antwoorden.
De oorzaak moet dus elders worden gezocht. Dr. Broek suggereert dat het geweld niet op voorhand in de cultuur, maar eerder in de natuur van de mens met zijn emoties en gevoelens moet worden gezocht. Zo komt hij bij de schaamte, “meer in het bijzonder schaamte die niet als zodanig wordt onderkend, de zogenaamde geloochende schaamte” als voedingsbodem voor ernstig gewelddadig handelen. Schaamte door sociaal en emotioneel opzij te zijn gezet, schaamte door de angst te worden gekleineerd; beschaamd worden door geweld.
Met dit model verklaart dr. Broek het geweld van Antilliaanse en Marokkaanse jongeren in Nederland, de bruutheid van de Nederlandse mannen tegenover vrouw en kinderen tot zelfs de terreurdaden van religieus geïnspireerde mensen, zelfmoordacties van militante moslims en de geregelde massaslachtingen op scholen en universiteiten in de Verenigde Staten en de zelfdoding van falende topmanagers en politici.
In zijn zeer erudiete essay doet dr. Broek het fenomeen op zeer gedetailleerde wijze uit de doeken. Aanbevolen lectuur voor eenieder die zich met de problematiek van het geweld bezig houdt.
(Uitpers, nr 91, 9de jg., november 2007)
U kunt dit boek via de link hieronder rechtstreeks bestellen bij:
en wie via Uitpers bestelt, helpt Uitpers!
De link:
http://www.groenewaterman.be/anne/index.dll?webpage=index.htm&inpartcode=713876&refsource=uitpers
