Vroeg of laat zal de Russische economie de zware gevolgen dragen van de sancties die de VS en een deel van Europa hebben getroffen sinds de Russische invasie in Oekraïne. Dat is althans wat de fervente verdedigers van die sancties zichzelf en anderen voorhouden. Vroeg zal het niet zijn, want die Russische economie doet het beter dan die in de rest van Europa. (Nota: een deel van Europa; men negeert al te vaak dat het belangrijkste deel van Rusland ook Europa is).
Groeien
Rusland: vorig kwartaal lag de groei op 4%, dat is minder dan de 5,4 % van het kwartaal ervoor. Maar beduidend meer dan de groeicijfers in om het even welk land van de EU.
Duitsland. Voor dit jaar zal men er al blij zijn met stagnatie. De vooruitzichten zijn niet goed. De tragere groei in China, de weerbots van hoge EU-tarieven voor Chinese producten als EV, de stagnatie bij veel Europese partners, dat knaagt aan de uitvoer. De concurrentiepositie kwam in het gedrang door de hoge energiekosten. Het goedkope Russische gas komt niet meer door NordStream 1 en 2, opgeblazen door daders naar wie niet echt gespeurd wordt.
De olie- en gasboeren van de VS zijn bij de grote winnaars van die sancties, zij verkopen hun gas in Europa tegen hoge prijzen, een veelvoud van wat Russisch gas kost. Voor hun part mogen de sancties eeuwig duren.
Dat geldt ook voor de vele tussenhandelaars in landen die ooit deel uitmaakten van de Sovjet-Unie. Maar ook bij Navo-lidstaat Turkije waar enkele goed verdienen aan (het omzeilen van) de sancties.
Doorvoer
Men kan dat aflezen uit enkele statistieken over in- en uitvoer. Neem nu Armenië waar de economische groei nog hoger ligt dan die in Rusland: 5 % in 2022, 8 % vorig jaar. Vooral sectoren die met logistiek te maken hebben, floreren. Het land voert nu uit de EU vier maal meer elektronica in dan vóór de oorlog en twee keer zoveel chemische stoffen. Niet voor gebruik in Armenië zelf. Vergelijkbare handelszaken zijn er in Georgië en Azerbeidzjan.
De EU heeft Armenië 270 euro hulp en contracten toegeschoven, waarop Jerevan enkele firma’s sloot die handel drijven met Rusland. Maar intussen zijn er andere firma’s opgericht. En in een geval als Azerbeidzjan durft de EU niet optreden, autocraat Alijev is een goede vriend die gas levert.
De republieken van Centraal-Azië genieten mee. Vooral Kazachstan en Oezbekistan zien een groei van meer dan 6 % en dat heeft iets te maken met de groeiende doorvoerhandel. Kazachstan voert volop elektronica in, terwijl de eigen behoeften daaraan klein zijn. Turkije is wel lid van de Navo en in theorie een “westerse bondgenoot”, maar van de sancties trekken ze zich weinig aan. Wie van hieruit naar Rusland wil reizen, kan dat zeker via Istanbul waar er soms per uur enkele vluchten naar Russische steden zijn.
Bovendien hebben ondernemers uit al die landen in Rusland een nieuwe markt aangeboord. Turkse bedrijven maken volop goederen voor Russische klanten: machines, huishoudapparaten, elektronica, drones en noem maar op.
Russische banken kunnen sinds enkele weken geen verrichtingen meer doen in dollars? De Chinese yuan profiteert daarvan en het moedigt de landen van de Brics aan een systeem uit te bouwen om de dollar te omzeilen.
Intussen
Intussen bericht Reuters dat India nu China is voorbijgestoken als grootste invoerder van Russische olie.
Intussen worden de economische vooruitzichten in “ons deel” van Europa met de dag somberder. Met al die sancties, 14 treinen, hebben we vooral in eigen voet geschoten. En waarom? Vooral uit volgzaamheid, bijna slaafsheid, tegenover de VS. En met Ursula von der Leyen aan het roer, zal dat beslist niet veranderen.
