In de zomer van 1999 dook een nieuw hoofdstuk op van "Russiagate", de verzamelnaam voor een reeks schandalen van omkoperij en witwasserij waarbij de financiële en politieke top van Rusland was betrokken. Het nieuwe hoofdstuk ging over het witwassen via de ???Bank of New York??? van 7 tot 15 miljard dollar maffia- en smeergeld uit Rusland. Maar nee, zegt een "onderzoek" nu, het ging wel om ???fiscale ontduiking???, maar dat was ook alles.
Vladimir Poetin had toen zijn benoeming tot premier en later tot waarnemend president van de Russische Federatie vooral te danken aan de meesterlijke manier waarop hij de onderzoeken naar schandalen in Rusland zelf in de doofpot deed belanden. Als chef van de geheime dienst had hij de procureur uitgeschakeld die onder meer een onderzoek instelde naar smeergelden betaald aan de familie Jeltsin en ook anderen met chantage het zwijgen opgelegd. Hij had zijn loyauteit aan de clan van Boris Jeltsin en aan de ???oligarchen??? bewezen.
Maar er waren nog buitenlandse enquêtes. In de Verenigde Staten, bij het IMF en in Zwitserland. Wat was er bij voorbeeld gebeurd met de subsidies van het IMF? Dat had in 1998 ooit te horen gekregen dat het een schijf van 3,9 miljard dollar niet naar Rusland zelf moest doorsturen, want dat was toch maar een omweg. Beter "rechtstreeks" op rekeningen van fiscale paradijzen als Jersey, Brits Kanaaleiland.
Het schandaal rond die subsidies leidde tot een zware crisis in het IMF en droeg bij tot het ontslag van Camdessus als IMF-baas. Het leidde ook tot scherpe vragen aan het adres van de Amerikaanse vice-president Al Gore die vanaf 1995 nauwe banden smeedde met diverse Russische oligarchen, voorop de toenmalige premier Viktor Tsjernomyrdin. Republikeinen zegden dat Gore heel goed wist dat miljarden dollar IMF-subsidies rechtstreeks in de zakken van Tsjernomyrdin en zijn trawanten waren beland. Maar het feit dat ook de Republikeinse burgemeester van New York, Giuliani van de "nultolerantie", boter op het hoofd had, deed veel van die kritiek verstommen.
De nieuwe Russische procureur liet eind oktober weten dat er helemaal niets aan is van Russiagate. Er is geen spoor van corruptie of ontvreemding, er is hoogstens alleen sprake van "slecht beheer" in de vorm van speculatie, maar dat is ??? evenmin als bij ons ??? strafbaar.
Die uitslag van het onderzoek was natuurlijk te voorspellen. Zoals ook de conclusies van de Amerikaanse en IMF-onderzoeken voorspelbaar waren: er is niets strafbaar aan de hand. Dus kunnen we rustig verder zaken doen met Poetin, de man die er als eerste voor zorgde dat Russiagate zonder gevolg bleef.
Alleen in Zwitserland zit nu nog een lastige procureur wiens internationaal aanhoudingsmandaat tegen Pavel Borodin nog niet is ingetrokken. Borodin was de rentmeester van het Kremlin, officieel verantwoordelijk voor het beheer van het patrimonium. Borodin, nu secretaris van de "Unie Rusland-Wit-Rusland", trekt zich van dat aanhoudingsmandaat niet veel aan, wetende dat er sterke internationale belangen zijn om Russiagate volledig te doen vergeten. De Zwitserse speurders krijgen alleszins geen enkele medewerking vanuit Rusland noch vanuit de Verenigde Staten.
(Uitpers, november 2000)
