Alleen de omvang van zijn zege is een kleine verrassing. Want dat George Simion van de uiterst-rechtse AUR eerste zou worden in de eerste ronde van de Roemeense presidentsverkiezingen, stond al lang vast. 41 % is wel een overdonderend succes en maakt hem favoriet voor de tweede ronde, op 18 mei. Nu Marcel Ciolacu, de sociaaldemocratische premier, ontslag heeft genomen, zit Roemenië volop in een politieke crisis.
Vrienden
Een Roemeense president mag dan wel beperkte bevoegdheden hebben, het is voor de EU in Brussel hoe dan ook een zorg. Alhoewel niet voor iedereen, want Simion staat dicht bij de Italiaanse premier Giorgia Meloni en de Hongaarse premier Viktor Orban. Hij kan rekenen op de sympathie van de meeste “trumpiaanse politici in Europa. En op veel kiezers van de Roemeense diaspora. In Italië stemde 70 % van de vele Roemenen aldaar voor Simion.
Met 41 % heeft hij nog geen meerderheid. Maar zijn tegenkandidaat, de Eurogezinde rechtse liberale burgemeester van Boekarest Nicusor Dan heeft met 21 % een grote achterstand. Dan versloeg voor de tweede plaats nipt Crin Antonescu, kandidaat van de eveneens Eurogezinde liberaal-socialistische regeringscoalitie. Het is onder meer het falen van deze kandidaat die premier Ciolacu ertoe bracht op te stappen.
Maar of Dan op alle kiezers van Antonescu zal kunnen rekenen, is een ander paar mouwen; De twee hebben elkaar in de campagne bitsig bestookt. Van de kiezers van oud-premier Victor Ponta (13 %) moet Dan ook niet veel verwachten. De vroegere socialist Ponta heeft een zeer rechtse campagne rond god, vaderland en familie gevoerd, en week daarmee weinig af van Simion.
Georgescu
Simion heeft dus iets meer dan het kiezerskorps van Calin Georgescu overgenomen. Georgescu was in de eerste ronde in november verrassend eerste geworden, met 23 %, terwijl Simion er 14 % haalde. Het succes van Georgescu werd toen toegeschreven aan manipulatie via TikToko gesteund vanuit Moskou. Alhoewel daar geen enkel concreet bewijs is voor aangebracht, besliste het Hooggerechtshof in ijltempo de tweede ronde af te gelasten en de eerste ongeldig te verklaren.
Tegen Georgescu lopen nu diverse aanklachten. Simion heeft al aangekondigd Georgescu na zijn overwinning tot premier te benoemen, alhoewel hij daar in het huidige parlement geen meerderheid voor heeft. Hij zou wel vervroegde parlementsverkiezingen kunnen uitlokken.
Brussel kan Simions succes moeilijk weer toeschrijven aan manipulatie via TikTok, want deze keer werd er zorgvuldig toegezien op het verloop van de campagne. Dat de vorige verkiezingen zomaar werden geannuleerd, heeft wellicht een licht averechts effect gehad en de steun voor uiterst-rechts nog versterkt. Die steun kwam ook van buitenuit, niet direct uit Moskou, maar wel uit Washington waar vooral vice-president D.J. Vance die annulatie aanhaalde als een van de tekenen van het democratisch verval in Europa. “Wij zijn een trumpiaanse partij”, aldus Simion die vindt dat er in Roemenië wel VS-troepen mogen gelegerd zijn.
Oekraïne
Een zege van Simion in de tweede ronde zou dus goed nieuws zijn voor zowel Washington als Moskou. En voor uiterst-rechts in de rest van Europa, zoals voor Meloni. In Brussel hopen ze maar dat een Simion als president zich zal spiegelen aan Meloni inzake het beleid rond Oekraïne en dus hulp aan dat land niet zal dwarsbomen.
De oorlog in Oekraïne heeft trouwens een rol gespeeld in de campagne. Veel Roemenen zijn er niet zo opgezet mee dat Roemenië als frontland een grote rol speelt in de militaire steun aan het aangevallen buurland.
Wat daar op de achtergrond ook in meespeelt, is de Roemeense minderheid in Oekraïne, een deel van Noord-Boekovina (Tsjernvitsi en omgeving) waar rond een half miljoen Roemenen wonen (meer volgens Boekarest). De discriminerende taalwetgeving in Oekraïne heeft de voorbije jaren in Boekarest kwaad bloed gezet. Na de val van Nicolae Ceausescin 1989 doken in Roemenië kaarten op waarop de huidige republiek Moldavië en die regio in Oekraïne bi Roemenië waren gevoegd. Het idee van hereniging v an alle Roemenen is nog niet begraven. Simion voert al langer campagne rond het herstel van “Groot-Roemenië”, de reden waarom hij de republiek Moldavië niet binnen mag.
