Uiterst-rechts op 37 %
Tegen alle peilingen in, gaan de Roemenen op 8 december een president kiezen tussen de ultranationalist Calin Georgescu en de rechtse Elena Lasconi. De favoriet, de sociaaldemocratische premier Marcel Ciolacu werd slechts derde. Tussendoor, op 1 december, kiezen de Roemenen een nieuw parlement.
Georgescu is een partijloze uiterst-rechtse religieuze nationalist die in de campagne weinig aandacht kreeg in de grote media; hij had niet eens een kantoor in Boekarest. Maar hij voerde vooral campagne via TikTok en met bijeenkomsten op het platteland. Dat leverde hem 22.6 percent van de stemmen op, wat geen enkele peiling had aangevoeld.
Hij viel in zijn campagne uit tegen de EU die volgens hem de belangen van de bevolking niet dient, vooral niet die van de boeren. Hij kantte zich als “kandidaat van de vrede” tegen steun aan Oekraïne en zong de lof van de Russische president Poetin.
Hij zal het opnemen tegen Elena Lasconi, kandidate van de rechtse Unie voor de Redding van Roemenië. Zij haalde met 19.3 % enkele honderden stemmen meer dan premier Ciolacu van de sociaaldemocraten. De vierde is de uiterst-rechtse George Simion van Alliantie voor de Unie van de Roemenen die uitpakt met samenzweringstheorieën, onder meer rond covid. Hij haalt 14 %; dat maakt dus bijna 37 % voor uiterst-rechts.
Meer dan 800.000 Roemenen uit het buitenland hebben meegestemd. In diverse verkiezingen op de Balkan ziet me dat het gewicht van burgers in het buitenland beslissend kan zijn. Dat was onder meer recent zo in het nabije Moldavië, vooral bewoond door etnische Roemenen.
Het ambt van president is niet louter ceremonieel. De president heeft grote bevoegdheden inzake buitenlandse politiek en defensie. Dat zijn gezien de nabijheid van het oorlogsterrein zeer belangrijke bevoegdheden.
