Tienduizenden boze Serviërs zijn zondag in Belgrado de straat opgetrokken om duidelijkheid te eisen over een ongeval op 1 november in het station van Novi Sad. Bij het instorten van een vernieuwd dak vielen 15 doden. Sindsdien voeren vooral studenten en leerkrachten harde actie. De regering heeft inderhaast de wintervakantie vervroegd.
De actievoerders wijten het ongeval aan corruptie, vriendjespolitiek en zorgeloosheid bij bouw en onderhoud van openbare infrastructuur. Ze eisen onder meer het ontslag van premier Milos Vucevic en van de burgemeester van Novi Sad. Het dak stortte in kort na renovatiewerken door een Chinese firma. Na die werken werden de nodige veiligheidscontroles niet uitgevoerd.
Al weken vragen manifestanten volledige openbaarheid en een grondig onderzoek naar de oorzaken van de instorting. Een andere eis is dat de personen die manifesterende jongeren hebben aangevallen, worden vervolgd en dat er geen vervolging komt tegen manifestanten zelf. Van regeringskant zijn de actievoerders er van beschuldigd “agenten van het buitenland” te zijn, een verwijt dat erg aan Rusland doet denken.
Het drama van Novi Sad heeft de spanning tussen de regerende “Progressieve Servische Partij” (SNS) en de oppositie opgedreven. President Aleksandar Vucic, de belangrijkste machthebber, poogt de jongere gemoederen te bedaren met de belofte van grotere subsidies voor de aankoop van een woning, een van de grote problemen in Belgrado.
Door de vakantie te vervroegen, hoopt de regering dat de protesten aan de universiteiten zullen afnemen. Studenten blokkeren in verscheidene steden niet alleen de campussen, maar dagelijks ook wegen, telkens om 11u52, het tijdstip waarop het dak instortte.
Spionage
Deze acties vallen samen met het protest tegen een afluisterschandaal. De politie nodigde het voorbije jaar verscheidene kritische journalisten en activisten voor mensen- en burgerrechten uit voor een gesprek. Daarbij moesten ze hun telefoon opzij leggen. Nu is gebleken, zo staat o.m. te lezen in een rapport van Amnesty International, dat ze intussen een afluisterchip in de telefoon plaatsten. De overheid zou ook gebruik maken, aldus het rapport, van het beruchte Israëlische Pegasus om critici te bespioneren.
