Xi Jinping ontvangt als president van China kort na elkaar twee collega’s met een gelijkaardig probleem: hoe uit een oorlog te geraken die voor hen verkeerd uitvalt.
Zijn huidige gast, Ruslands president Vladimir Poetin, zit in een Oekraïense impasse en zoekt hoe daar zonder gezichtsverlies, zelfs als schijnbaar overwinnaar, uit te geraken. Na 4 jaar en drie maanden zit zijn ‘Speciale militaire operatie’ vast, iets wat in geval van VS-collega Donald Trump en diens operatie in Iran, wel sneller gebeurde. Beide hebben gemeen dat ze zich erg misrekend hebben, dat ze de tegenstander zwaar onderschatten en zichzelf overschatten.
Vernederingen
Trump dreigt uit onmacht nog altijd met de algehele vernietiging van de Perzische beschaving, terwijl Poetin evenzeer uit onmacht aanvallen op burgerdoeken opvoert. Beide potentaten denken zo nog hun misrekeningen uit te wissen. Na meer dan 4 jaar moet Poetin echter zien hoe Oekraïne, weliswaar stevig bijgestaan door bondgenoten die hen de confrontatie induwden en door ‘techfascisten’ (Palantir o.m.) het initiatief overneemt.
Het is weldra voorbij, kondigde Poetin onlangs aan. Hij had de afloop wel anders gewenst. Zoals in Iran nu, moest de “speciale operatie” snel in Kiev een bevriend regime installeren. Hij vertrouwde toen op volkomen foute informatie over de toestand in Oekraïne en betaalt daar nu een hoge prijs voor. Zijn toespraak op 9 mei, de grote V-Dag, verliep in mineur, de Oekraïense president Volodymyr Zelensky had grootmoedig aangekondigd de plechtigheid niet te zullen verstoren met drones. Hij deed dat vlak daarop wel, met massale aanvallen ook op Moskou, waarbij doden vielen. Oekraïense drones dringen steeds dieper door, tot bijna 2000 kilometer ver in Rusland dat niet in staat blijkt zijn zeer uitgestrekte grondgebied te beveiligen.
Intussen verloopt het aan het front in Oekraïne ook niet zo goed. Een Russisch offensief liep spaak, de Oekraïners wonnen in april zelfs wat terrein.
Beide kampen met rekruteringsproblemen, maar Rusland is blijkbaar zijn demografisch voordeel kwijt, de verliezen zijn te hoog opgelopen zodat er elders rekruten worden gezocht.
Daar kan Poetin niet mee naar de Russen trekken om te zeggen dat de offers het waard waren. Na meer dan vier jaar zitten Poetins troepen in grote trekken nog altijd op de startposities. Dat tast zijn populariteit aan. Want ondanks het hinderen van online verkeer, raakt de werkelijke toestand bij veel Russen bekend. Ze voelen de gevolgen onder meer aan den lijve in de vorm van inflatie, van inkomens die de prijzen niet volgen. Ook al iets dat in de VS voorkomt.
Russische ondernemers klagen steen en been over de hoge kosten om hun ondernemingen tegen de vijandelijke drones te beschermen. Ze eisen fiscale aftrekbaarheid van hun defensie-uitgaven.
Diplomatieke klappen
Zelensky toerde de voorbije weken rond in enkele Golfstaten en in Transkaukasië, twee regio’s waar Moskou in het zand bijt. Hij verkoopt Oekraïne als baanbreker voor de oorlogsvoering van de 21ste eeuw. Goedkope massaproductie van steeds gesofisticeerder drones en van systemen om drones af te weren, daar hebben de emirs en sjeiks oren naar. Die systemen hebben bovendien hun efficiëntie op het terrein bewezen, Zelensky verkoopt ook ervaring. Oekraïne dat zich nu verkoopt als militair genie, daar het Poetin allicht niet op gerekend.
Moskou zit ook erg in de maag met de reizen die Zelensky begin deze maand maakte naar Bakoe, Azerbeidzjan, en vooral naar een Europese conferentie in Jerevan, Armenië, waar premier Nikol Pasjinjan hem ontving. Deze Pasjinjan heeft het voorbije jaar een onverbreekbaar geachte vriendschap met Rusland stopgezet, de Armeniërs moeten leren in vrede leven met hun Turkse buren, aldus de premier. Moskou is daar het slachtoffer van, Oekraïne profiteert ervan.
Zelensky staat daarmee meteen sterker tegenover Trump die wil dat hij in een vredesregeling de volledige Donbass afstaat, al is een deel er van nog in Oekraïense handen.
Oekraïne krijgt echter uiterst belangrijke steun van andere Amerikanen. De fascisten van Palantir kennen de weg naar Kiev. Topman Alex Karp was er vorige maand voor gesprekken met minister van Defensie Mychailo Fedorov die op zijn beurt de weg naar Silicon Valley heel goed kent. De plannen die Karp en Fedorov toen smeedden, zijn nu volop in werking.
Haviken
Moskou lijdt intussen ook op andere fronten verlies. De vernederende uittocht van het “Afrika Corps” uit Kidal, tast Ruslands prestige aan in de rest van Afrika. De videobeelden over de evacuatie van 400 Russische militairen is continentaal gegaan. Samen met het nieuws dat de jihadisten Sadio Camara, de nummer twee van de junta en architect van de banden met de Russen, in zijn woning hebben vermoord.
De militaire junta van Mali heeft tevergeefs een beroep gedaan op de Russen om de jihadisten tegen te houden, dat is de boodschap voor andere Afrikaanse leiders die naar Moskou lonkten
Die evoluties versterken Zelensky’s positie bij zijn Europese vrienden die al die jaren vreedzame oplossingen hebben tegengewerkt. Alsof hun oorlogszucht dan toch wordt beloond. De haviken kunnen nu aansturen op een escalatie van de oorlog, tot Moskou plooit. Poetin voert zelf ook de escalatie op met aanvallen op burgerdoelen en met driedaagse nucleaire oefeningen. In eigen land wordt de repressie aangehouden, de opeenvolgende processen tegen dissidenten maken iedereen duidelijk dat men beter zijn mond houdt.
.Moskou raakt dus in het defensief. De haviken onder Zelensky’s Europese vrienden koesteren misschien de waan dat ze Rusland militair kunnen verslaan. De driedaagse nucleaire oefeningen in Rusland zijn daar een preventief antwoord op.
Europa heeft van de Atlantische Oceaan tot de Oeral (en tot Vladivostok) alle belang bij een gezamenlijke structuur van veiligheid en samenwerking. Oekraïne had en heeft alle belang bij een herstel van goede nabuurschap met Rusland. Het is omdat het ‘Westen’ (VS toen voorop) die goede nabuurschap vanaf begin deze eeuw saboteerde, dat het tot een gewapend conflict is gekomen, waar gans Europa een zware prijs voor betaalt. Onder meer een gasprijs, tot vijf keer duurder omdat “Europa” – dat van Ursula en co – meeliep in het fabeltje dat we te afhankelijk waren van Russisch gas, terwijl we nu afhankelijk worden van – veel duurder – Amerikaans gas. Wie is hier de dupe?
