Het Trumpisme als geestverarmend, met censuur op Plato: In een tribune van “Le Monde” becommentarieert Pierre Reynaud, een filosofieleraar, een lachwekkende en verontrustende gebeurtenis in de VS. Merlin Peterson, professor filosofie aan de prestigieuze universiteit van Texas (80.000 studenten), wordt verplicht “Het Banket” van Plato uit zijn cursus te halen. Deze wereldberoemde filosofische tekst, waar zowat overal naar verwezen wordt om de basis van de Westerse filosofie te leren begrijpen, wordt als te woke beschouwd voor een cursus hedendaagse morele problemen aan de Texaanse universiteit.
Dat is beslist door een soort bewakingsinstantie, de “Board of Regents”, bestaande uit personaliteiten bijeengebracht door de gouverneur van de staat Texas, bevriend met Trump. Die moeten erover waken dat er in de klassen in hun staat, niets ter sprake komt wat zou kunnen te maken hebben met de studie van gender of rassenkwesties, en dus zou kunnen neerkomen op het aanmoedigen van een bepaalde ideologie. Twee honderd cursussen blijken zo deze winter al uitgekamd te zijn.
Professor Merlin Peterson had, zoals vele collega’s, de keuze tussen de censuur op zijn syllabus of de afschaffing van zijn cursus. Dat werd hem meegedeeld door de directrice van zijn departement, die zelf verplicht werd, als specialiste van Kant, de nieuwe regels toe te passen. Waarna Peterson hun onderhoud publiek heeft gemaakt.
Over de beoordeling van Kant door de Trumpiaanse bewakingsinstantie komen we voorlopig niets te weten.
Argumenten
Waarover gaat het nu eigenlijk in “Het Banket” ? Plato zet in deze tekst een aantal dialogen tussen filosofen in scène. Het decor is een feest met een beroemd gezelschap, waarbij de wijn vloeit om het spreken vrijer te maken, van denkers onder wie Socrates en Aristophanes, naast vele andere grote klassieken uit de oudheid, die het gezelschap willen doen filosoferen.
Het gaat er in “Het Banket” niet om, wat gedacht moet worden, maar hoe oordelen en argumenten worden gevormd en wat het onderscheid is met ordewoorden en vooroordelen.
Waar zou de bewakingsinstantie aanstoot aan hebben kunnen nemen?
Aan de komische ironie van Aristophanes, die het al had aangedurfd om in een van zijn toneelstukken vrouwen in mannenkleren en valse baarden te laten optreden om hun programma voor Athene te kunnen verdedigen (– Monty Python zal er zich op baseren in The life of Brian). Of namen ze aanstoot aan het discours van Aristophanes als hij tijdens “Het Banket”, uiteenzet dat de mensheid meer betekent dan vrouwen en mannen, maar dat er ook homoseksuelen en mengvormen tussen de mensen bestaan?
Socrates zal de bewakers van de Trumpiaanse moraal verrast hebben in zijn uiteenzetting over de mogelijkheid van de verruiming van de geest via het spel van vragen tussen meester en leerling, een kunst waarin een zekere openheid tussen beiden een rol moet spelen.
Tot hier het lachwekkende.
Het verontrustende komt via PEN America, die de vrijheid van meningsuiting en de verdediging van de mensenrechten wil promoten. Ze telt 10.046 operaties om boeken te verbannen uit scholen in de VS in 2023-2024 , het gaat over 4231 verschillende titels; en
6870 in de ban geslagen boeken in 2024-2025, in 23 Staten waarbij Florida en Texas uitblinken.
