Panama, waar Raul Castro en Barack Obama elkaar de hand schudden in de marge van de top van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS). Panama, kampioen van de economische groei op het Amerikaanse continent. Panama, dat even in onze media kwam omdat smeergeld van het Agusta-omkoopschandaal daar een veilige toevlucht vond. Panama, ook vandaag nog een zeer belangrijke vluchthaven voor allerlei vluchtkapitaal.
Panama boomt. Er zijn de werken voor de aanzienlijke verbreding van het kanaal, zodat de nieuwe generatie supertankers er door kan – en om die van Nicaragua vóór te zijn met hun plannen voor een concurrerend kanaal.
Halflege bubbel
In Panama-stad worden momenteel meer dan 150 nieuwe torengebouwen neergezet, in de buurt van honderden andere recente wolkenkrabbers. Wat de stad al de bijnaam van “Latijns Dubai” opleverde. De Panamese Trump Tower is met zijn casiono’s, winkelcentra en zwembaden de hoogste van Latijns Amerika. Andere gebouwen wedijveren in pronkzucht met elkaar. Maar toch merkwaardig, de helft van die gebouwen staat – en blijft – leeg.
Leeg, omdat het vastgoed in Panama een gedroom terrein is om frauduleus en misdaadgeld te plaatsen, men investeert niet om huurgeld op te strijken. Dat is trouwens niet zo uitzonderlijk. In Londen zijn er volgens de jongste telling meer dan 42.000 luxueuze verblijven die leeg staan. Niet dat ze geen huurders of kopers vonden, want ze staan niet te huur lof te koop. Ze zijn gewoon een belegging van, meestal Aziatische, rijken die hun goed niet eens komen bekijken. Zo ook dus in Panama waar ’s avonds in veel woongebouwen de lichten niet aangaan omdat er niemand komt.
Specialisten
Om in dit Latijns Dubai te beleggen, staan grote scharen gespecialiseerde advocaten en andere adviseurs ter beschikking. En dat niet alleen om in vastgoed te beleggen. Hun voornaamste activiteit bestaat erin de klant wegwijs te maken in de grote mogelijkheden van Panama als bestemming voor vluchtkapitaal.
Panama windt daar geen doekjes om. De gespecialiseerde kantoren maken wijd en zijd reclame voor hun diensten. Die bestaan in de eerste plaats in de oprichting van schijnbedrijven en het vinden van Panamezen die tegen een bescheiden vergoeding hun naam lenen. Zodat de man of vrouw achter de schermen in zijn/haar eigen land niet kan worden opgespoord. Het kan ook online, dan duurt het iets langer dan één of twee dagen om uw eigen Panamees bedrijf te hebben. (Zie bijv. www.sfm-offshore.com).
Agusta, Ambrosiano
Die activiteiten kenden de voorbije vijftien jaar een grote groei. Maar Panama kon op een traditie bogen. Bij de Belgische aan koop van de Agusta-gevechtshelikopters in 1988, werden de “commissies” voor onder meer de SP via minstens twee ondernemingen in Panama doorversluisd. Eerder al, begin van de jaren 1980, was er in Italië het spectaculaire schandaal geweest rond het faillissement van de Banco Ambrosiano. Toen b leek daar, via een “vertrouwensbrief” van de Vaticaanse bankier monseigneur Marcinkus ca 1,3 miljard euro verdwenen, versluisd naar enkele bedrijven in Panama. Volgens Poolse persberichten, waarop niet verder werd ingegaan, ging een deel van dat geld vandaar naar de Poolse oppositievakbond Solidarnosc. In een recent Frans schandaal (Balkany, vrienden van Sarkozy) dook Panama ook als doorgeefluik op.
Panamese corruptie- en witwasbestrijders gaan er vanuit dat narco-maffia’s uit Colombia en Centraal-Amerika massaal gebruik maken van de mogelijkheden om hier in vastgoed the beleggen. En dat ze ook klanten zijn van die gespecialiseerde advocatenkantoren.
Discretie
Panama heeft daarvoor sterke troeven: tussen de grote drugproducenten in het zuiden en de grootste drugverbruiker van de wereld, de Verenigde Staten. Maar vooral met zeer gunstige voorwaarden: totale confidentialiteit, verzekeren de kantoren. Opperste ondoorzichtigheid met een wirwar van bedrijfjes met allemaal leennamen op de lijst van eigenaars en beheerders. Ze zijn zeer productief: elke dag zien honderden nieuwe bedrijven het licht. De kantoren afficheren een zeer hoge tevredenheidsgraad, bijna 100 %.
Geen wonder dat ook het Panamese filiaal van HSBC eerder opdook in het recentste hoofdstuk van deze schandaalbank. Grote baas Stuart Gulliver had er zelf gebruik van gemaakt om via dit filiaal wat discreet geld naar Zwitserland te sturen.
Sommige gespecialiseerde kantoren werken vooral voor rederijen, wat verklaart dat er meer dan 6.000 vaartuigen onder Panamese vlag varen. De VS klagen niet, integendeel, de specialisten worden opgeleid aan de Tulane University in de VS-staat Louisiana, met als grote specialisatie: hoe het internationale zeerecht omzeilen. Het Panamese vennootschapsrecht is trouwens ook het werk van Amerikaanse experts.
Repliek
G20 en Oeso zeggende fiscale paradijzen te willen aanpakken. Kritiek vanuit die hoek pareren de Panamese witwassers met groot gemak: waar halen sommige het recht ons de les te lezen? Wat doet de City van Londen dan? En in de VS-staat Delaware, in het zicht van Washington, is het nog makkelijker dan in Panama om een schijnonderneming op te richten. Wie zonder zonde is…
