De Hongaarse premier Viktor Orban heeft de term “illiberale democratie” niet alleen gepromoot, hij werkt ze uit. Een nieuwe wet ter bescherming van de soevereiniteit, illustreert hoe dat concept vooral ‘illiberaal ‘ en helemaal niet democratisch is. De EU heeft ter bescherming van de Hongaarse soevereiniteit alvast een schijf van 10 miljard euro uitbetaald.
De Hongaarse regering had volgens de EU in Brussel positieve stappen gezet om de beginselen van de rechtstaat te verbeteren. Er is Hongarije 32 miljard euro fondsen toegezegd, maar dat was geblokkeerd door de illiberale onvrijheden van Orbans democratie. Om te beletten dat Orban op de EU-top van half december zijn veto zou stellen tegen het openen van de EU-deur voor Oekraïne, merkte Brussel ineens een verbetering aan Hongaarse kant.
Om Brussel een neus te zetten, keurde het Hongaarse parlement, waar Orbans Fidesz een ruime meerderheid heeft, een wet goed op de bescherming van de soevereiniteit. Door wie wordt die soevereiniteit dan bedreigd? Door buitenlandse vijanden natuurlijk. Orban had zes jaar geleden al geprobeerd met een wet op ngo’s die financiële steun krijgen uit het buitenland, maar onder druk van de EU was dat ingetrokken.
Nu worden zowel ngo’s, media en burgers geviseerd. Al wat of wie echte of vermeende banden heeft met buitenlandse kringen en er dus kan worden verdacht buitenlandse belangen te behartigen. Een wet die dus ook makkelijk kan toegepast worden op vakbonden.
“We willen die linkse journalisten, die pseudo verdedigers van burgerrechten, die dollar-linkse politici verpletteren”, aldus een leider van Fidesz in duidelijke bewoordingen. Die “linkse journalisten” dat slaat op alle media die nog niet in handen zijn van Orban.
Bureau
Om de naleving van de wet te verzekeren, komt er een speciaal “Bureau voor de verdediging van de soevereiniteit” dat buitenlandse agenten zal opsporen, en daarvoor een beroep doet op verklikkers. Dat doet sterk denken aan wat de vorige Poolse regering een jaar geleden trachtte in te stellen maar na fel binnen- en buitenlands protest stillegde. En aan wat in het Rusland van Poetin gebeurt.
Dat Bureau krijgt uitgebreide bevoegdheden. Straffen kunnen gaan tot drie jaar gevangenis. Tegen de beslissingen van het Bureau zal geen beroep mogelijk zijn.
Uitgevers van media die nog niet onder regeringscontrole staan, hebben verontrust gereageerd. “Men wil elke kritiek op de regeringspropaganda het zwijgen opleggen”, aldus een gemeenschappelijke verklaring van die uitgevers. “Huurlingen betaald vanuit het buitenland”, aldus Orban.
Ook oppositiepartijen vrezen mikpunt van de wet te worden. Bij de verkiezingen van 2022 werd hen verweten veel geld uit het buitenland te hebben gekregen. Volgens de opposanten kwam dat van de Hongaarse diaspora. Met de nieuwe wet kan het Bureau niettemin oordelen dat die opposanten agenten zijn die buitenlandse belangen behartigen, en dus de soevereiniteit schaden.
