De Russische agressie tegen Oekraïne bracht de Hongaarse premier Viktor Orban even in verlegenheid. Hij schiet al lang goed op met zijn illiberale geestesgenoot Vladimir Poetin met wie hij een afkeer voor “het decadente Westen” deelt. Maar of dit zondag 3 april een belangrijke rol zal spelen in de parlementsverkiezingen, valt sterk te betwijfelen. Orban schaarde zich achter de door de EU uitgevaardigde sancties, maar hoedt zich voor een duidelijke stellingname.
Oekraïne
Orban heeft van Poetin onder meer goedkoop gas losgekregen, wat in deze tijden van hoogoplopende prijzen voor veel Hongaren erg welkom is. Bovendien heeft Boedapest een geschil met Oekraïne over de Hongaarse minderheid in Transkarpatië, in het westen van Oekraïne. (https://www.uitpers.be/transkarpatie-europas-nieuwe-brandhaard/)
In 2018 kwam het zelfs tot een hoogoplopende ruzie, wellicht aangestookt door Moskou. Kiev wees toen de Hongaarse consul uit, waarop Boedapest een Oekraïense consul de deur wees. Het conflict escaleerde nadat Oekraïne een onderwijswet uitvaardigde dat alleen het Oekraïens als leertaal toelaat. Boedapest oordeelde dat dit een aantasting was van de fundemantele rechten van de 130.000 Hongaren in Oekraïne.
Boedapest stelde toen zelfs zijn veto tegen een uitnodiging aan Oekraïne voor een Navo-top en tegen initiatieven voor toenadering tot de EU. Het zou Navo en Brussel dus wel goed uitkomen dat Orban in het zand bijt tegen de verenigde oppositie.
Bont front
Sinds hij bij de vorige verkiezingen, 4 jaar geleden, een tweederde meerderheid haalde, heeft Orban – nu al 12 jaar ononderbroken premier – zijn ‘illiberale democratie’ stevig uitgebouwd. Dat behelst onder meer de controle van zijn ultraconservatieve partij Fidesz over justitie, onderwijs, cultuur, media en over de subsidies van de EU. De familie en de omgeving van Orban hebben met o.m. geld vanuit de EU firma’s en fortuinen opgebouwd.
Het is weinig waarschijnlijk dat hij opnieuw de tweederde meerderheid kan halen. Maar hij heeft wel een kiessysteem uitgedokterd in het voordeel van Fidesz. Bovendien kregen ook de etnische Hongaren buiten Hongarije, o.m. talrijk in Roemenië en Slovakije, het Hongaarse staatsburgerschap, met stemrecht, aangeboden. Wat geweldig in het voordeel van Fidesz speelt.
Om dat voor de verdeelde oppositie ongunstige kiessysteem te omzeilen, hebben zes oppositiepartijen vorig jaar front gevormd, van links tot en met de Jobbik, dat indertijd zelfs té extreem was voor de rest van extreem-rechts in Europa. Maar nu is Jobbik door de anderen dus wel aanvaardbaar gevonden als partner voor een front tegen Orban.
MZP
De zes partijen van het front hielden in september vorig jaar voorverkiezingen voor een kandidaat-premier, waaraan 800.000 kiezers deelnamen. De winnaar werd de conservatief Peter Marki-Zay (MZP), een partijloze economist die alleen enige bekendheid had als burgemeester van het stadje Hodmezovasarhely.
“Ik was eerder conservatief dan Orban”, aldus de kandidaat van de oppositie, vader van een kroostrijk gezin en trouwe kerkganger. Bij de andere partijen van de coalitie – links, groen, liberaal – vindt men dat men maar beter de neus kan dichtknijpen en voor MZP kan stemmen dan nogmaals 5 jaar Orban aan het bewind te hebben.
De oppositie staat vooral sterk in Boedapest en grotere steden, Fidesz heeft een zeer trouwe aanhang daarbuiten. Volgens de meeste peilingen heeft de Fidesz van Orban een redelijke voorsprong, onder meer door het gewicht van de Hongaarse stemmen uit het buitenland. Orban kan vooral uitpakken met goede economische resultaten.
