Het is nog verre van zeker dat Jean-Marie Le Pen, leider van het uiterst-rechtse Front National (FN), aan de Franse presidentsverkiezingen van mei volgend jaar zal kunnen deelnemen. Hij heeft nog lang niet de nodige 500 handtekeningen van notabelen om mee te doen. In 2002 haalde Le Pen verrassend de tweede ronde en volgens peilingen zou hij nu, bij deelname, ook veel stemmen halen. Maar zelfs als hij niet kan meedoen, haalt Le Pen al buit binnen. Want andere kandidaten, niet van de minste, nemen een deel van zijn programma over.
Volgens een uitgebreide enquête waarvan Le Monde (15 december 2006) de resultaten publiceerde, staan steeds meer Fransen achter de ideeën van Le Pen. Volgens dat onderzoek verklaart 26 % van d e Fransen zich globaal akkoord met de ideeën van Le Pen, slechts 34% vindt zijn stellingnamen ‘onaanvaardbaar’. Bijna 40% vindt dat hij gelijk heeft met zijn “verdediging van traditionele waarden”. Bij de rechtse UMP van Sarkozy zegt 36% van de aanhang achter de ideeën van Le Pen te staan.
Daar politici meer en meer in markttermen werken, vinden ze dit blijkbaar een “marktsegment” dat ze moeten bewerken. Tenslotte haalde hij vorige keer 18% van de stemmen. En in een match die nipt zou kunnen worden, is het zaak daarvan het grootste deel voor zich te winnen.
Nicolas Sarkozy, de leider van de rechtse UMP en minister van Binnenlandse Zaken, doet dat onomwonden. Hij gaat er zelfs prat op dat hij met zijn “fors” beleid veel kiezers van uiterst-rechts kan afsnoepen – of zou kunnen afsnoepen. Want het is verre van zeker dat als Le Pen wel kandidaat is, die kiezers naar epigoon Sarkozy zouden overstappen.
Sarkozy-Royal
De schrik dat Le Pen opnieuw de tweede ronde zou halen, speelt intussen toch in de kaart van Sarkozy en van Ségolène Royal, nu officieel de kandidate van de PS. Bij rechts lijkt het erop dat premier Dominique de Villepin en minister van Defensie Michèle Alliot-Marie dan toch geen kandidaten zullen zijn (evenmin als president Jacques Chirac). Er is de schrik dat een versnippering van rechtse stemmen (er zijn nog anderen buiten de UMP) het deze keer mogelijk zou maken dat het in de tweede ronde tot een duel Royal-Le Pen komt.
Lagere drempel
Sarkozy doet alvast al lang zijn best om het kiezerspubliek van Le Pen binnen te doen. In zijn toespraken hemelt hij het “nationaal gevoel” op, hij gaat tekeer tegen de “ongeremde” of “wilde” immigratie, hij spreekt over gespierd recht en orde in de “gevoelige wijken” enz. Maar hij speelt met vuur. Want tegelijk maakt hij het discours van Le Pen respectabel en wordt de drempel voor veel kiezers om dan toch maar voor het origineel te stemmen, lager.
Bij het Front National doen ze intussen ook van alles om die drempel te verlagen. De scherpe kanten zijn afgerond. Onder impuls van onder andere Marine Le Pen, dochter van, wordt een “beschaafder” programma naar voor gebracht. Het programma is niet veranderd, maar de formulering is “zachter” geworden.
Sarkozy is niet de enige die naar de potentiële kiezers van Le Pen lonkt. Ségolène Royal heeft met haar uitspraak over de “militaire omkadering” van probleemjongeren ook een grote stap in die richting gezet. Zij heeft het ook voortdurend over de inzet voor “la France” en and ere “patriottische” uitspraken.
Op die manier bepaalt het Front Nationaal voor een belangrijk deel de thema’s van de campagne. Ook als Le Pen niet zou kunnen meedoen, zal hij een stempel op de campagne drukken.
(Uitpers, nr. 82, 8ste jg., januari 2007)
