“Jongeren in solden”schreef Uitpers in vorig nummer, met vermelding van al de nieuwe benamingen die al werden uitgedacht voor een generatie die ervaart wat “precaire toestanden” zijn. De Britse krant The Guardian heeft nog een nieuwe term bedacht, de ‘Crunch Generation” – naar analogie met de ‘credit crunch’, het dichtdraaien van de kredietkranen.
De cijfers worden steeds alarmerender. De Britse economie glijdt naar omlaag na jaren op zeepbellen te hebben gezeten. Premier Gordon Brown is een beetje boos op de bankiers, maar springt ze ter hulp. Tientallen miljarden ponden, het helpt niet, dan maar een tweede ronde. Intussen stijgt het aantal werklozen tot meer dan twee miljoen, met drie miljoen in het vooruitzicht.
Eén miljoen
Die werkloosheid treft vooral jongeren, bijna de helft van de nieuwe werklozen zijn jonger dan 25. Volgens economisten (voor wat hun voorspellingen waard zijn) telt het Verenigd Koninkrijk volgend jaar meer dan één miljoen werklozen onder de 25 jaar. Een zeer groot deel van die jonge werklozen zijn mensen met een diploma hoger onderwijs op zak. Bedrijven uit de financiële sector, de distributie en andere diensten doen niet meer mee aan de zogenaamde ‘milk rounds’, het opzoeken van toekomstige personeelsleden aan de universiteiten, ze hebben ze niet nodig.
En wat doet premier Brown? Hij trekt immense fortuinen uit voor de speculanten en een half miljard pond voor steun aan de langdurig werklozen. Om de jeugdwerkloosheid te bestrijden komen er 35.000 leercontracten, terwijl zijn minister van Hoger Onderwijs John Denham de grote ondernemingen aanspoort jonge gediplomeerden toch maar aan te nemen tegen een “aangepast” loon en voor zeer beperkte duur. Te vergelijken met het CPE, het contract voor een eerste werk, dat de Franse jeugd twee jaar geleden met massabetogingen deed sneuvelen. In het Verenigd Koninkrijk is het “New Labour” dat dit contract propageert.
Precair
Wat te voorspellen was, gebeurt in gans Europa: mensen met een precair contract (van beperkte duur, interim enz.) worden het eerst aan de deur gezet. Het gaat vooral om jongeren die met dergelijke contracten werken en die meestal weinig of niet georganiseerd, en dus weerloos, zijn. We zien dat ook in België waar bedrijven tot collectieve afdankingen overgaan: vaak zijn het de “tijdelijken” die het eerst moeten gaan, dat roept het minste weerstand op. Die “tijdelijken” zijn dat niet uit vrije wil, maar omdat ze geen andere keuze hadden bij hun aanwerving.
In Frankrijk en Spanje stelt men hetzelfde verschijnsel vast als in het Verenigd Koninkrijk: vooral de jongeren van minder dan 25 komen in de werkloosheid terecht. En in een situatie waarin ze geen recht hebben op een minimumuitkering. In Frankrijk bestonden de aanwervingen de jongste tijd voor twee derde uit contracten van bepaalde duur, zeer flexibel dus. Van beperkte duur zijn ze, zo ondervinden de vele jongeren die na die beperkte duur op straat staan.
Dit is een prijs voor de zo geroemde flexibiliteit. Landen met hogere flexibiliteit zien hun werkloosheidscijfers sneller stijgen dan landen waar dat minder het geval is, zoals Duitsland. De theorie dat flexibiliteit tot grotere tewerkstelling moet leiden, doorstaat de test van de crisis niet. Het zijn vooral de “flexibile” werknemers tegen wil en dank, de jongeren, die daar het gelag voor betalen.
Vergrijzing?
En het probleem van de vergrijzing in die crisis van de tewerkstelling? Is dat nu het grote probleem? Of is het niet eerder de werkloosheid van de jongeren? De werkloosheid is hét probleem, niet de vergrijzing. Zonder werklozen is er geld genoeg om de vergrijzing het hoofd te bieden, dat betekent immers veel meer inkomsten en minder uitgaven. Maar dat zal weer veel te simplistisch en niet-modern zijn?
(Uitpers, nr 106, 10de jg., februari 2009)
