Vier jaar nadat Russische troepen massaal Oekraïne aanvielen, zit de militaire frontlijn muurvast. Ondanks hun vermoede overmacht, blijven Russische militairen ter plaatsen trappelen. Dat is op zichzelf al een overwinning voor Kiev. Vladimir Poetin, president van de Russische Federatie, is mislukt in zijn voornaamste opzet, in Kiev een bevriend regime installeren. Met zijn invasie heeft hij integendeel een averechts effect bereikt, de volgens hem onbestaande Oekraïense natie is nu veel meer dan vier jaar geleden een feit.
Impasse
Na zoveel doden, ook veel burgerdoden, zitten beide kanten op hun tandvlees. Oekraïne heeft de grootste moeite om het front te versterken. Zijn ‘vreemdelingenlegioen’ leverde ook weinig op en is onlangs zonder boe of ba ontbonden. Er blijven natuurlijk wel de talrijke bevriende adviseurs en de omvangrijke militaire steun van de ‘coalitie van de vrijwilligers’ om te helpen het vol te houden. Sinds het mislukte tegenoffensief van 2023, zet het Oekraïense leger noodgedwongen alles, met succes, op defensieve operaties, daar zijn minder manschappen voor nodig.
Rusland ronselt op drie continenten om zijn front op niveau te houden. Aanvallen met raketten en drones op burgerdoelwitten, zoals treinen, moeten Oekraïeners oorlogsmoe maken, maar het wordt moeilijk het thuisfront warm te houden voor een oorlog zonder doorbraak.
Donbass
Nochtans mankeert er voor Moskou slechts één lapje grond om het gezicht te redden, om een overwinning te kunnen aankondigen. Dat is het noordwesten van Donetsk dat ondanks de zware middelen, maar niet in Russische handen geraakt. Daardoor is de prooi Donbass, dat volgens de Russen historisch Russisch is, niet volledig. Donbass is maar een deel van wat Russen als ‘histoerisch Russisch’ zien. De door tsarin Katharina gestichte havenstad Odessa hoort daar evenzeer bij.
Russen herinneren er graag aan dat de naam ‘Oekraïna’ verwijst naar krajina, de Oud-S lavische benaming voor een militaire grenszone, een bufferzone. Dezelfde benaming vinden we terug in Kroatië met de strook Krajina die een militaire bufferzone was tegen het Ottomaanse rijk, bewoond vooral door gevluchte Serviërs. Tijdens de oorlog was er in 1995 de ‘Operatie Storm’ : Kroatische milities verdreven tussen 150.000 en 200.000 burgers uit hun huizen; wie niet snel genoeg weg was, werd vermoord. Een mini-genocide waar de westerse pers nauwelijks melding van maakte.
Hoe dan ook, Poetin kan moeilijk een overwinning claimen als hij niet de ganse Donbass kan annexeren. Aan Oekraïense kant ligt het nog moeilijker: het is überhaupt al een groot probleem om grondgebied op te geven, laat staan grondgebied dat men nog in handen heeft. Er een gedemilitariseerde zone van maken, zoals uit de VS wordt gesuggereerd? Tegelijk een ‘speciale economische zone’ waar en waaruit firma’s uit de VS zaken kunnen doen? Onder soevereiniteit van Kiev, maar dan een beperkte soevereiniteit.
Arctisch goud
De diplomatieke impasse is daarmee al even groot als de militaire. Dan nog maar enkele jaren oorlog voeren? Het is niet duidelijk wat de Europese vrienden – rond de as Londen, Parijs, Berlijn – met Oekraïne willen, al dringt het blijkbaar toch tot ze door dat een Oekraïense zege er niet in zit. Toch maar even bellen met Poetin? Macron zou graag het nummer draaien, maar anderen, zoals de Duitse kanselier Frierich Merz, willen nog wat wachten. Op wat? Intussen heeft VS-president Donald Trump handig gebruik gemaakt van hun zelfgekozen diplomatieke afwezigheid om hen helemaal buiten spel te zetten.
Hij zit echter zelf in een impasse. De VS voeren de druk op de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op. Ze buiten diens door de corruptieschandalen verzwakte positie uit, om hem inschikkelijker te maken. Trump vindt dat hij moet toegeven aan Poetins eis dat er in Oekraïne presidentsverkiezingen komen, want Zelensky’s mandaat is al lang verstreken en Poetin speelt dat uit – alsof het evident is in oorlogstijd met een deels bezet grondgebied, een verkiezing te houden. In Londen zit ambassadeur Valeri Zaloezjny, generaal en gewezen opperbevelhebber van de Oekraïense strijdkrachten, te wachten op het sein om het tegen Zelensky op te nemen.
Het ongeduld van Trump heeft te maken met plannen voor economische samenwerking met Rusland. Zelensky mag niet in de weg staan van die plannen die Moskou in astronomische cijfers uitdrukt, 12.000 miljard dollar. Die liggen zogenaamd vooral te ontginnen in de Arctische zone waar olie en gas, koper, titaan, lithium enz. en naar schatting 29 miljoen ton zeldzame metalen te delven zijn. Zeer aanlokkelijk in deze eeuw van mijnbouw.
Mistig
Voorlopig is er zeer veel mist rond de onderhandelingen daarover tussen enerzijds Moskou, anderzijds Trumps afgevaardigden en zakenlui uit de VS. Rusland is blijkbaar tot veel concessies bereid om een deal te sluiten waardoor er een einde komt aan tal van sancties en er in zijn energiesectoren wordt geïnvesteerd. Er is zelfs het sterke gerucht dat Moskou zich weer volledig zou richten op de dollar als betalingsmiddel, wat breekt met de afspraken binnen BRICS.
(https://www.uitpers.be/dollar-of-brics-pay/)
Die gesprekken verlopen niet eens parallel met die over Oekraïne, ze zijn er in de ogen van Moskou en Washington een deel van. Kirill Dmitrjev, hoofd van het Russische soevereine fonds, voert beide met Steve Witkoff en Jared Kushner, de topgezanten van Trump. “De oprichting van gemengde ondernemingen wordt besproken”, bevestigde Dmitri Peskov, woordvoerder van het Kremli, half februari.
Er wordt zelfs gespeculeerd over de heruitbating van de gaspijpleidingen Nord Stream 1 en 2, in september 2023 opgeblazen door een Oekraïens commando met .medeweten van de CIA. Via Nord Stream weer Russisch gas naar West-Europa pompen? De Duitse industrie zegt geen nee. Voor Trump is het wel een zwaar dilemma, want hij was tegen de aanleg van die pijpleiding omdat het concurrentie is voor gas uit de VS waarvan West-Europa nu door eigen schuld zwaar afhankelijk is. Geld verdienen door de uitbating ervan over te nemen is aanlokkelijk, mar een slechte zaak voor de gasboeren uit de VS.
Zie ook:
https://www.uitpers.be/nord-stream-het-einde-is-nog-niet-geschreven/
https://www.uitpers.be/schimmenspel-rond-nord-stream/
En de Oekraïeners ?
Oekraïeners kunnen er prat op gaan stand te houden. Weliswaar met uitgebreide militaire steun, maar Poetin blijft op zijn honger. Daarmee is het lijden niet voorbij, de agressie eist haar dagelijkse tol en verkleint telkens weer de kansen op later herstel van goed nabuurschap met Rusland.
Goed nabuurschap, dat is wat de nieuwe ‘vrienden’ van Oekraïne begin deze eeuw helemaal niet wilden, Oekraïne moest in de vijandige club komen. Opgezweept nationalisme met verering van fascistische kopstukken uit nazitijd en discriminatie van minderheden als neveneffecten. Er zijn meer pogingen geweest om onderhandelingen te saboteren dan om ze op gang te brengen. Het wordt stilaan te laat om nog de telefoon op te nemen, Oekraïne is onder voogdij geplaatst en daar hebben zijn leiders mee schuld aan.
