Aan de spanningen tussen Noord-Korea en de VS, tussen Kim Jong-un en Donald Trump komt maar geen einde. Wat Noord-Korea en de VS, en meer precies hun twee onvoorspelbare leiders van plan zijn is niet duidelijk. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson beweert dat de VS via verschillende kanalen in gesprek zijn met Noord-Korea terwijl Trump als dat gebabbel maar niets vindt. Voor hem is er slechts een afdoend middel: Noord-Korea terug naar het steentijdperk bombarderen.
De landen in de regio van Noord-Korea zijn er niet gerust op. Vooral Zuid-Korea niet. Ze vertrouwen Kim Jong-un niet. Evenmin als Donald Trump trouwens, al zeggen ze dat laatste niet met zoveel woorden. Seoul, de hoofdstad van Zuid-Korea ligt op amper 50 km van de grens met Noord-Korea en op 200 km van Pyongyang, de hoofdstad van Noord-Korea. In Noord-Korea wonen 25 miljoen mensen, in Zuid-Korea het dubbele, 50 miljoen. Noord-Korea bombarderen betekent zonder enige twijfel dat Zuid-Korea niet ongehavend zal achterblijven.
Het conservatieve magazine The National Interest vroeg aan een half dozijn voormalige hoge militairen en defensie-analisten welk soort militaire opties de Verenigde Staten hebben die geen gevaar vormen voor de vernietiging van Seoel. Het antwoord was eenduidig, er bestaat, naar hun weten, geen dergelijke optie.
Mocht het zover komen en er breekt een oorlog uit, dan is een van de vragen hoe de bondgenoten zullen reageren. In het bijzonder de Europese staten die met de VS samenwerken in de NAVO.
Op 12 oktober 2017 vertelde de Amerikaanse ambassadeur bij de NAVO, Kay Bailey Hutchison, in een interview met The Washington Post dat Noord-Korea en aanverwante kwesties onder NAVO-ambassadeurs besproken worden. “Noord-Korea is een gemeenschappelijke bedreiging…” Ze haalt de talrijke complicaties aan die dat met zich meebrengt. Bijvoorbeeld de Amerikaanse raketten die Europa beschermen. Die zouden volgens haar nu gericht staan op het Midden-Oosten en dienen dan geherpositioneerd te worden zodat ze de Noord-Koreaanse dreiging kunnen beantwoorden. Op die manier zit “alles in de eerste fases van besprekingen“.
Zij laat echter niet na om er ook tweemaal op te wijzen dat Noord-Korea niet als “een te nemen beslissing’ wordt besproken”. Ze probeert echter wel de zorgen die daarover zouden bestaan te sussen, “er dienen zoveel stappen genomen te worden voordat we tot op dit punt komen“. Dat wil zeggen voordat de VS tot het stadium komen dat ze Artikel 5 van het NAVO-handvest over collectieve verdediging zouden activeren.
Hutchison is zich bewust van de mogelijke twijfels en terughoudendheid van Europa over het gebruik van een militaire optie tegen Noord-Korea door de VS. Zij weet dat de Europeanen de nadruk willen leggen op onderhandelingen. Zij stelt echter dat in het ergste, maar nog steeds onwaarschijnlijke, geval een onwillig Europa waarschijnlijk zal worden meegesleurd in een potentieel toekomstig conflict met Noord-Korea. En dat op grond van het alliantiemechanisme. De discussie over wie wie eerst zal aangevallen hebben zal in dat geval waarschijnlijk wel eerst gevoerd worden.
De gevolgen zijn ernstig
De intrinsieke zwakte van een Europees gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid zijn duidelijk. Zolang de Europese verdediging alleen maar stoelt op de NAVO waar de Amerikanen de dienst uitmaken zal Europa (de Europese staten en de Europese Unie) in het keurslijf blijven zitten van een buitenlands en veiligheidsbeleid dat vooral in het teken staat van de Amerikaanse belangen.
In het geval de VS Artikel 5 activeren en (sommige) leden van de NAVO zich niet terugtrekken, kan dat het begin zijn van een oorlog waarbij drie continenten betrokken worden. De mogelijke Chinese en Russische militaire reacties bepalen dan of dit al dan niet het begin is van een nieuwe wereldoorlog.
Als dit al geen redenen genoeg zijn om de NAVO eindelijk serieus in vraag te stellen.
