De electorale revanche van GenZ
De Nepalese kiezers hebben gesproken, ze sturen de oude gardes weg en hopen dat de Rastriya Swatantra Party (RSP) de beloofde verandering brengt. Het einde van corruptie, privileges van machthebbers en zakenlui, in stand gehouden door partijen die zich “communistisch” noemden. Balendra Shah, bekend als “Balen”, wordt de nieuwe premier.
Tsunami
De RSP verplettert de oude gardes, die van de communistische CP, van de maoïsten en de Congrespartij. Andere nieuwelingen komen er evenmin aan te pas, de RSP veegt de concurrentie weg. Nepalese commentatoren hebben het over een tsunami. Verscheidene bekende kopstukken van de oude partijen, sneuvelen. Balendra Shah was in Jhapa vijfvoudig ex-premier Sharma Oli gaan uitdagen. Hij verslaat hem met vele lengten.
De RSP haalt het in 125 van de 165 kiesdistricten met één gekozene per district. De Congrespartij haalt er 17, de twee communistische partijen respectief 10 en 7. Daarnaast worden 110 zetels evenredig verdeeld, volgens het aantal stemmen per lijst. Daar haalt de RSP de helft van de stemmen. De Congrespartij 17 %, de CP van Oli 14 % en de Maoïsten 7 %. De rest gaat naar kleinere partijen.
Het is wachten op de volledige telling en de definitieve uitslag om te weten of de RSP een tweederde meerderheid haalt, dat is 184 van de 275 zetels. Dan zou niets in de weg staan om het programma volledig uit te voeren. Al had de nu verslagen ex-premier Oli in juli2024, nog geen twee jaar geleden, ook een tweederde meerderheid, wat geen garantie op succesrijk regeren bleek.
GenZ
Is dit nu de zege van Gen Z? ‘Balen’ geniet het massale vertrouwen van jongeren die de voorrechten beu zijn, terwijl zij moeten uitwijken voor werk. In Katmandoe – waar hij tot voor kort burgemeester was – haalt de RSP een verpletterend succes.
De 35-jarige vroegere rap-zanger, die bekend werd met zijn kritische teksten, werkt heel nauw samen met de stichter en leider van de RSP, Rabi Lamichhane, die in 2022 van de tv-wereld de politiek instapte en de RSP oprichtte. Hij was tot voor kort recordhouder voor de langste talkshow ooit op tv. Lamichhane was even vice-premier en minister van Binnenlandse Zaken. Hij moest aftreden toen bleek dat hij ook nog de VS-nationaliteit had en dat niet had aangegeven. Nepalezen mogen geen dubbele nationaliteit hebben.
De RSP heeft met haar programma tegen corruptie, privileges en tegen de discriminatie van onder meer nationale minderheden, vrouwen en seksuele minderheden, alleszins het massale vertrouwen van de Gen Z die in september vorig jaar met een revolte de ‘oude garde’ voorlopig al naar huis stuurde, om dat nu via de stembus te bevestigen. ‘Balen’ en zijn ploeg zullen nu moeten bewijzen weerstand te kunnen bieden aan de privileges; het feit dat hij campagne voerde met een grote wagen van een zakenman die bovendien illegaal zou zijn ingevoerd, lokte in de campagne al de kritiek uit dat de daden in overeenstemming moeten zijn met de ethische beloften.
Het is een groot contrast met Bangladesh waar de jeugdrevolte van juli 2024 tot de val van Sheikh Hasina leidde. Om dan nadien het initiatief compleet te verliezen zodat een andere ‘oude garde’, die van de BNP, kon terugkeren.
