Op 31 december 2026 loopt het mandaat van de huidige secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Antonio Guterres, af. Afgelopen week werden de eerste officiële gesprekken gevoerd om een opvolger aan te duiden.
De Algemene Vergadering luisterde naar de vier kandidaten die zich aandienen. Normaal gezien zou de nieuwe secretaris-generaal uit Latijns-Amerika moeten komen, vandaar dat het zuidelijk westers halfrond op drie kandidaten kan rekenen. Er wordt ook al lang gepleit om eindelijk eens een vrouw aan te stellen. De algemene vergadering kan kiezen uit twee kandidaten.
De kandidate met op het eerste gezicht de meester kansen is Michelle Bachelet, ex-President van Chili en ex-Hoog Commissaris voor de mensenrechten bij de V.N. Ze werd voorgedragen door Chili, Brazilië en Mexico, maar de nieuw verkozen uiterst-rechtse President Kast in Chili trok zijn steun in.
Bachelet heeft de nodige internationale ervaring, wil de aan de gang zijnde hervormingen bij de VN voortzetten, werken aan het herstel van het multilateralisme, de klimaatverandering, vrede en een strijd tegen de extreme ongelijkheid.
Haar ‘nadeel’: ze draagt een links etiket, het zal moeten blijken of de Lidstaten zoiets kunnen toelaten in het huidige rechtse tijdperk.
De tweede kandidaat is Rafael Rossi uit Argentinië. Hij krijgt de volle steun van President Milei en heeft een uitsluitend ‘technisch’ profiel. Hij is de huidige directeur-generaal van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie. Hij kent de V.N.-familie dus wel goed en wil ook werken aan betere relaties met de Wereldbank en het IMF.
De derde kandidaat is Rebeca Grynspan, ex-vice-President van Costa Rica en een vroegere directeur bij UNCTAD. Ook zij is vertrouwd met de V.N.-procedures en meent dat de instelling meer moet durven, meer risico’s moert nemen. Ze regelde destijds het akkoord over de graanexport van Oekraïne na de inval door Rusland. Zij heeft de steun van de huidige President van haar land, hoewel die niet tot dezelfde partij behoort.
De vierde kandidaat tenslotte voldoet aan geen enkele van de zogenaamde voorwaarden: Macky Sall is de ex-President van Senegal en komt dus uit Afrika. De huidige regering van Senegal steunt hem niet maar verwijt hem zijn optreden tijdens de protesten van 2021 en 2024 waarbij tientallen doden vielen.
De nieuwe secretaris-generaal zal tijdens de Algemene Vergadering van september 2026 worden verkozen. Afwachten dus wat het gelobby tussen nu en dan zal opleveren. Duidelijk is wel dat de instelling goed gebruik kan maken van een nieuwe wind en een nieuwe impuls. Anders dreigt een volledige impasse en wordt de V.N. volkomen irrelevant, net op een ogenblik dat enkele grootmachten alle macht naar zich toe willen trekken. Onderhandelen en dialogeren blijven de beste remedies om conflicten op te lossen.
