Waardeloos, de Verenigde Naties? Toegegeven, macht is er niet, het vermogen om conflicten op te lossen is gesmolten als sneeuw voor de zon, meer en meer wint het nationalisme van elke poging om multilateraal de voor de hand liggende maatregelen te nemen.
En toch. Het morele gezag blijft bestaan en de V.N. heeft taken die geen enkele andere instantie kan overnemen.
Een voorbeeld: toezien op de toepassing van het vredesverdrag dat in 2016 werd afgesloten in Colombia, een verdrag tussen de grootste guerrilla, de FARC, en de regering. Er werd jaren over onderhandeld, het werd nipt afgewezen in een volksraadpleging en moest aangepast worden. Beide partijen kregen verantwoordelijkheid voor het correct uitvoeren van de diverse bepalingen.
Maar met een regering die, vandaag de dag, hoegenaamd niet voor vrede met de guerrillero’s te vinden is, kan het uiteraard niet van een leien dakje lopen.
De V.N. gaf afgelopen week zijn driemaandelijks verslag vrij over hoe het er vandaag uitziet. En fraai is dat niet.
De grootste bedreiging voor het bereiken van vrede is, hoe kan het anders, het aanhoudend geweld. Dat geweld komt van paramilitaire groepen – ‘criminele bendes’ – en in enkele gevallen ook van dissidente FARC-leden die zich niet bij het vredesverdrag willen aansluiten.
Sinds het afsluiten van het akkoord zijn niet minder dan 248 ex-guerrillero’s vermoord., waaronder 21 de afgelopen drie maanden. Er waren 55 moordpogingen.
Het gevolg hiervan is dat de ex-guerrillero’s, die een bepaalde zone kregen toegewezen waar voor economische ontwikkeling zou gezorgd worden, die zones nu verlaten om naar meer veiligheid te zoeken. Meer dan duizend guerrillero’s hebben speciale bescherming gevraagd, maar krijgen die nauwelijks.
De V.N. dringt er op aan dat sneller gewerkt wordt aan het verlenen van grond en woningen aan de ex-guerrillero’s. Ook moet de kloof tussen stad en platteland gedicht worden met openbare diensten en andere infrastructuur.
Het bijzondere vredesgerecht zal binnenkort zijn eindverslag uitgeven en dan zullen er ongetwijfeld sancties worden uitgesproken.
Het V.N.-verslag geeft ook informatie over een bijzonder pijnlijke zaak van de afgelopen jaren: Seuxis Hernandez, alias Jesus Santrich, ex-commandant van de FARC en parlementslid voor zijn partij, werd in 2018 aangehouden op beschuldiging van drugshandel. De zaak werd aangespannen door een rechter in New York en droeg een duidelijk stempel van de DEA, het V.S. drugsagentschap. Er rezen meteen twijfels over de hele zaak en velen gingen er van uit dat Santrich het slachtoffer van een valstrik was geworden. De man kon ontvluchten en werd een FARC-dissident. Samen met Iván Marquez, een ander FARC-leider, staat hij nu aan de leiding van een dissidente fractie, ‘Segunda Marquetalia’. Er zijn in 2019 een groot aantal audio’s opgedoken van afgeluisterde telefoongesprekken die de valstrik zouden bevestigen. Maar het openbaar ministerie deed er niets mee. De V.N.-secretaris-generaal dringt er nu op aan dat de zaak grondig wordt onderzocht.
