India, de gefnuikte democratie
De omvangrijkste stembusgang ter wereld komt er aan, in mei gaan de Indiase kiezers naar de stembus. Premier Narendra Modi lanceerde met de inwijding van een hindoetempel op 22 januari in Ayodhya meteen de campagne in. Bij de hindoemeerderheid is hij zeer populair, zijn Bharatiya Janata Party (BJP) is de grote favoriet voor een grote zege, de derde sinds 2014. Maar Modi en zijn nummer 2, Amit Shah – minister Binnenlandse Zaken – nemen geen risico’s, ze gaan meer en meer de weg op van wat we in Europa nu de “illiberale democratie” (uitgeklede democratie) noemen.
Fiscaal
De grootste tegenstrever is nog altijd de Congrespartij die samen met andere partijen in coalitie, genaamd INDIA, naar de kiezer trekt. Maar ze doet dat met allerlei handicaps. De BJP schuwt immers de vele middelen niet die ze tot haar beschikking heeft. Waaronder de fiscus en justitie.
Begin vorig jaar pakte de BBC uit met een documentaire over de jacht op moslims in de staat Gujarat in 2002; Modi was toen deelstaatpremier en ondernam niets om het moorden tegen te houden. Enkele weken later viel de fiscale politie de lokalen van de BBC in Delhi binnen en werd de BBC aangeklaagd voor het overtreden van de wetten op buitenlandse valuta.
Dat is schering en inslag geworden. India heeft in totaal rond 200.000 ngo’s, de meeste uiteraard kleinschalig. Sommige hebben wel groot impact, zoals Care India dat instaat voor scholing van tientallen miljoenen vrouwen en meisjes. Bij Care heeft de overheid de vergunning ingetrokken om giften uit het buitenland te ontvangen, waarop deze ngo meer dan 4.000 medewerkers moest ontslaan.
Care is een van de zeer vele ngo’s die aangepakt worden met de wet op fondsen uit het buitenland. Niet echt omdat ze de wet overtreden, wel omdat ze banden hebben met de Congrespartij. De BJP ziet in die ngo’s electorale agenten van de oppositie.
Pesterijen
Eind januari werd de eerste minister van de deelstaat Jharkhand, Hemand Soren, door het ‘Enforement Directorate’ (ED) opgepakt op de verdenking van witwasserij. Een detail dat Sorens partij een partner is van de Congrespartij?
Maar ook een partij als de Aam Aadmi Partu (AAP, ‘partij van de gewone man’) die in Delhi en Punjab regeert en geen deel uitmaakt van de alliantie India, krijgt het zwaar te verduren. Het Hooggerechtshof gaf de partij begin deze week opdracht tegen 15 juni haar hoofdkwartier in Delhi te ontruimen. Dat ligt in de weg voor de uitbreiding van een gerechtsgebouw. Het is de zoveelste klap voor deze opkomende partij. De ED heeft Arvind Kejriwal, deelstaatpremier van Delhi en boegbeeld van de AAP, al vijf keer opgepakt voor verhoor, ook al voor witwasserij.
Er zit duidelijk een patroon in. In de aanloop naar de verkiezingen zijn al tientallen opposanten opgeleid voor verhoor door de ED. Rahul Gandhi, leider van de Congrespartij, beschuldigt de ED er dan ook van een instrument van de BJP te zijn om de oppositie te ontmantelen.
De BJP heeft ook andere werkwijzen. In de deelstaat Bihar, zowat de armste, heeft de BJP deelstaatpremier Nitish Kumar losgeweekt van de Congrespartij. Diens partij, de Janata Dal, zal nu samen met Modi’s partij naar de kiezer trekken, wat een dikke streep door de rekening van de oppositie is. Kumar regeert de deelstaat bijna onafgebroken sinds 2005 maar steeds met andere partners.
De BJP is er dus al wel in geslaagd de alliantie van de oppositie ernstig te verzwakken. De Congrespartij en haar partners staan er in het noorden, met zijn volkrijkste staten, zwak voor. Dat bleek al bij de recente verkiezingen in vier deelstaten: in de drie noordelijke won de BJP, in een zuidelijke verloor ze. Verwacht wordt dat die trend zich zal doorzetten, een zeer sterke BJP (met bondgenoten) in de noordelijke hindoegordel, een sterkere oppositie in het minder bevolkte zuiden.
Omertà
Om de risico’s verder te beperken, heeft de regerende BJP er ook voor gezorgd de meeste media naar haar hand te zetten. Ze doet dat zoals premier Victor Orban in Hongarije en de Poolse PiS toen ze regeerde: media laten opkopen door bevriende rijke zakenlui, zoals de zender NDTV in Delhi. Daar bovenop worden kritische media belaagd door onder meer de ED en vooral door de fiscus wat een zeer efficiënte methode blijkt. Want zelfs als de aanklacht geen steek houdt, jaagt men die media de schrik op het lijf en jaagt men ze op kosten.
Er is meer dan schrik aanjagen. Tientallen journalisten en mediamedewerkers zitten opgesloten op vaak bizarre gronden, gebruik makend van diverse vaag opgestelde wetten. Vaagheid houdt altijd het risico in van machtsmisbruik. En dat vinden we nu terug in het ontwerp van wet “Digital India”: op 26 pagina’s staat 31 keer dat kan opgetreden worden in gevallen “zoals voorgeschreven kan worden”. Wat dus van alles kan betekenen.
Maar nu al worden mensen om de haverklap opgepakt omdat ze op ‘sociale media’ vaag opgestelde regels zouden hebben overtreden. Bij een recente peiling zegde 65 percent te vrezen om zijn/haar opinies te uiten op Instagram, Facebook en andere. De schrik zit er dus in.
Bij voorbeeld om kritiek te uiten op de massale en steeds brutalere repressie tegen de moslims. Die zijn met 200 miljoen zowat de omvangrijkste verdrukte minderheid van de wereld, maar de rest van de wereld (de moslimwereld inbegrepen) negeert dat. De acties van de koeienmilities die jacht maken op moslims en dalits (lage kaste) – eters van rood vlees – gaan onverminderd verder, aangemoedigd door de extremistische hindoepremier van Uttar Pradesh, Yodith Adityanath. De hindoemilitie Bajrang Dal zaait in verscheidene noordelijke staten terreur, maar Modi en zijn regering kijken er pal naast.
Zoals de rest van de wereld dus. Die rest is daardoor een beetje medeplichtig. Het was voor de hoge deelnemers aan de top aan de G20 vorig jaar in Delhi geen enkel probleem dat Modi dat op reusachtige schaal gebruikte als campagnemateriaal. Want zowat iedereen wil goed staan met deze grootmacht. En dus zwijgen ze over de gefnuikte democratie India.
