INTERNATIONALE POLITIEK

Minder poolijs, meer doorvaart

Image

De Barents Observer verwacht dat het aantal doorvaarten via de Noordelijke Zeeroute, die Oost-Azië met Europa verbindt ten noorden van Rusland, in 2013 het vijfvoudige zou kunnen bedragen van vorig jaar. Dan begint het erop te lijken alsof er een commerciële doorbraak zit aan te komen, nu het winterpoolijs steeds meer uit ‘jong’ ijs bestaat, dat dus makkelijker smelt. Bepaalde waarnemers schatten nu dat een volledige zomerijsvrije Noordelijke Zeeroute reeds binnen tien jaar mogelijk zal zijn.

Het ijs wordt dunner, smelt sneller en beslaat minder oppervlakte in de winter: de laatste 30 jaar hebben we elke tien jaar 13% van de totale winterijsvlakte verloren. Tussen 2007 en 2012 is een ijsgebied ter grootte van tweemaal Noorwegen verloren gegaan.

Deze vaartroute maakt de bootreis tussen Rotterdam en Kobe in Japan tien dagen korter dan de gangbare route via het Suezkanaal. In 2010 waren er slechts 4 schepen die de hele Route hebben door gevaren, in 2011 waren er dat 34 en vorig jaar 46. Ook de tonnenmaat stijgt: de (nog altijd betrekkelijk beperkte) cijfers van 2012 – 1 261 545 ton –  liggen meer dan 50% hoger dan die van 2011. Tijdens de Barents Top in juni 2013 in het Finse Kirkenes, verklaarde de Russische premier Medvedev dat binnen tien jaar wellicht 10 miljoen ton het normale niveau zal zijn.

Landen als China, Japan, Zuid-Korea vertonen actieve interesse in het Noordpoolgebied. Ze hebben recent het statuut van waarnemer verworven bij de ‘Arctic Council’. De EU werd geweigerd omdat Canada eerst een dispuut met de EU over zeehondenjacht van de baan wil. Volgens de Chinese langetermijnprojecties zou 5 tot 15 procent van China’s internationale handel – voornamelijk containerverkeer – de Noordelijke Zeeroute gebruiken tegen 2020.  

Eind juli 2013 waren er 391 aanvragen om de Noordelijke Zeeroute (geheel of gedeeltelijk) te mogen gebruiken. De Russische autoriteiten, die onder meer de assistentie met ijsbrekers voorzien, hebben er 52 werden geweigerd. De eerste volledige doorvaart greep dit jaar begin juni plaats.

Nieuwe doorvaartmogelijkheden, maar ook de vergemakkelijkte toegankelijkheid tot het ontginnen van grondstoffen – olie, gas, diamant, metalen – vormen voor de beleidsmakers interessante nieuwe pistes. Ook op militair vlak wordt de waakzaamheid aangescherpt. Zo waarschuwde de Russische premier dat “een eventuele uitbreiding van de NAVO met opname van Zweden of Finland, het machtsevenwicht zou verstoren en Rusland dwingen tot een antwoord”. De NAVO stelt helemaal geen plannen in die richting te hebben. Maar ze zijn daar in Moskou kennelijk niet zo zeker van. Ze brengen steeds het voorbeeld dat in het begin van de jaren 1990 bij de ontbinding van het Warschau Pact het Westen beloofd had geen militaire infrastructuur op te schuiven dichter bij de Russische grenzen. Een belofte die niet werd gehouden. Vandaag zijn Russische veiligheidsexperten bang dat de NAVO misbruik zou maken om bij ongevallen of rampen in het Poolgebied zogenaamde hulp maatregelen te nemen die eigenlijk de bedoeling zouden hebben om het hoge noorden te militariseren.

De opwarming van de aarde houdt dan toch de beleidsmakers alert.

Print Friendly, PDF & Email

Relevant

Het volle leven. Een ecosocialistisch manifest

Dit boek van Paul Magnette, voorzitter van de franstalige sociaal-democratische partij PS, kwam uit in 2022. Dit jaar verscheen een tweede editie én een vertaling in het Nederlands. Ik…

Print Friendly, PDF & Email

‘Ecologie is de nieuwe klassenstrijd’

Net voor zijn overlijden op 9 oktober 2022 ontving Bruno Latour in zijn Parijse woning een filmploeg voor de opname van een lang interview met de Franse journalist en…

Print Friendly, PDF & Email

Ecologie, toen en nu

Boeken van meer dan duizend pagina’s, men zou ze moeten verbieden, denk ik soms. Het is een hele opgave ze met volle concentratie tot het eind door te lezen,…

Print Friendly, PDF & Email

Laatste bijdrages

Val van cruciale grensstad is vernederende nederlaag voor het militair regime van Myanmar

Operatie 1027 heeft in Myanmar voor een kentering gezorgd. Sinds oktober 2023 heeft de opmars van de anti-junta-coalitie van het Arakan-leger (of AA, een voornamelijk Rakhine-groep), het Myanmar National…

Print Friendly, PDF & Email

Angst en beven van Teheran tot Tel Aviv: de opera.

Driehonderd drones of meer, plus een niet gespecifieerd aantal ballistische missielen (maar van de tragere soort, gemakkelijker op te sporen dan de supersonische raketten die Iran ook heeft) die…

Print Friendly, PDF & Email

Met zijn militaire aanval op Israël, speelt Iran Netanyahu in de kaart

Zaterdagavond laat lanceerde Iran een luchtaanval op militaire faciliteiten in Israël – de eerste rechtstreekse Iraanse aanval op Israëlische bodem ooit. De actie zat er al een tijdje aan…

Print Friendly, PDF & Email
De trein naar het Imperium.

You May Also Like

×