Toen ik, meer dan een halve eeuw geleden, Spaans studeerde, was er een prof die ons een mini-encyclopedie over ‘Spanje’ in de handen duwde. Het was een soort ‘ABC’ met trefwoorden die we moesten instuderen tegen het examen: van ‘corrida’ tot ‘Dama de Elche’, van ‘Goya’ tot ‘El Greco’, van ‘Nueva Espana’ tot ‘leyenda negra’, van ‘carlismo’ tot ‘afrancesados’.
Dat was een behoorlijke opdracht. Vandaag zou een prof Spaans misschien het nieuwe boek van Sarah De Vlam kunnen gebruiken! Het is even encyclopedisch, maar levendiger, mooi geschreven en veel vollediger!
‘Me Gusta’ is een prima boek voor iedereen die op een aangename manier kennis wil maken met het land. Het is niet chronologisch opgebouwd, maar thematisch, hoewel er binnen die thema’s voortdurend sprongen worden gemaakt naar neventhema’s, literatuur- en kunstkritiek, naar taalweetjes, naar de geschiedenis en naar de actualiteit.
Het hoofdthema is wellicht ‘Spain is different’, een slogan die in de jaren ’60, nog onder Franco, werd gebruikt om toeristen te lokken, maar die tot vandaag wel relevant blijft.
Spanje is ‘tweekoppig’, met broedervetes die zijn uitgemond in een burgeroorlog, met daarvoor staatsgrepen en oorlogen.
Geen enkel thema wordt uit de weg gegaan, de hele geschiedenis zit verweven in het boek, de depressie van 1898, de Tweede Republiek en de Franco-dictatuur, de spanningen tussen de regio’s – Madrid vs Barcelona en het Baskenland -, keukengeheimen en de siësta, de ‘bevrijding’ na de dood van Franco, de strijd van de feministen, de paasprocessies, de stierengevechten en de gitano’s …
Neem Hoofdstuk Vijf over ‘pleinen, café’s … en de zuiderse nestwarmte’. De lezer krijgt meteen ook data over de bevolkingsdichtheid en over de rivieren, over de economische crisis van begin deze eeuw, over de conservatieve jongeren van vandaag en over de opkomst van uiterst-rechts.
Dé Spanjaard bestaat niet, besluit Sarah De Vlam in hoofdstuk 6. Er zijn vele Spanjes en vele Spanjaarden, er is een enorme diversiteit op alle mogelijke vlakken, individueel, territoriaal, sociaal, politiek, gendergewijs en cultureel.
Je zou het boek kunnen zien als een aaneenschakeling van anekdotes, maar op het eind besef je dat je wel degelijk een volledig panorama hebt gekregen.
Dit boek is bovendien bijzonder goed geschreven. Guernica wordt niet zomaar gebombardeerd, nee, ‘het hemels gewelf werd doorbroken’, met bommen.
Het is werkelijk een huzarenstukje, ik durf nauwelijks denken aan de vele uren opzoek- en schrijfwerk die de auteur heeft moeten besteden om dit voor elkaar te krijgen.
Dit boek moet dus zeer sterk worden aanbevolen aan iedereen die Spanje niet kent en misschien wel houdt van de stranden aan de Costa Brava of de Costa del Sol of van een city trip naar Barcelona of Madrid. Spanje en dit boek hebben zoveel te bieden! Me gusta!
Boekpresentatie op 21 april in Gent, 20 uur in Viernulvier.
