De Franse president Emmanuel Macron zet grof geschut in. Het leger, niets minder dan manschappen van de antiterreureenheid ‘Sentinelle’, zijn vanaf nu ingeschakeld in de ordehandhaving tegen de ‘gilets jaunes’, de gele hesjes. Zo heeft Macron in eigen persoon beslist. In de praktijk zouden die militairen zich alleen maar terugtrekken op verscholen plaatsen om zo taken over te nemen van de politieordehandhavers die offensiever deze “foule haineuse” (haatdragende menigte, aldus Macron) aanpakt. Het komt erop aan met deze dramatisering de spieren te laten zien na het debacle van zaterdag 16 maart op de Parijse Champs Elysées. Maar zegt generaal Bruno Leray: les militaires mobilisés pourraient aller « jusqu’à l’ouverture du feu » en cas de danger. De militairen kunnen bij gevaar het vuur openen.
Geweld
De vernielingen op 16 maart aan Le Fouquet en co waren vooral het werk van “black blocs” die uit zijn op confrontatie en veel gele hesjes meekrijgen. De schuld is echter al snel in de schoenen geschoven van de globale gele hesjesbeweging.
Macron en zijn minister van Binnenlandse Zaken Christophe Castaner pogen zo de ganse sociale beweging van de gilets jaunes te criminaliseren. De Macronie hangt een beeld op van bruut geweld aan de ene kant (de gele hesjes), met de belaagde ordehandhavers aan de andere kant. Het Elysée wil de publieke opinie meer en meer van de gilets jaunes afkeren, want er is weinig begrip voor dat soort geweld. De bijval kalft daardoor inderdaad af, al vindt nog altijd een meerderheid dat de gele actievoerders gelijk hebben. De slag om de publieke opinie is dus nog lang niet gewonnen.
Place Beauvau
Want al komt dat minder spectaculair in beeld, het politiegeweld is bepaald zeer bruut. Het volstaat de zorgvuldig bijgehouden balans van het politiegeweld te bekijken van de journalist David Dufresne, “Allô Place Beauvau c’est pour un bilan” (Place Beauvau – tegenover het Elysée – waar Binnenlandse Zaken huist): het is een balans van brutaal geweld, met inzet van de gevaarlijke LDB, lanceurs de balles, waarvan het gebruik in vraag wordt gesteld door mensenrechtenorganisaties, de Raad van Europa en de Verenigde Naties. https://alloplacebeauvau.mediapart.fr/
Naast criminalisering zijn er ook de campagnes om de gele hesjes in uiterst-rechtse hoek te duwen. De enquêtes en analyses volgen elkaar op en spreken elkaar tegen. Is het 14 of 40 % dat open staat voor extreem-rechts? Hoe dat te peilen in een zeer heterogene en zeer disparate beweging waarvan de contouren erg mobiel zijn. Enquêteformulieren uitdelen aan actievoerders bij de rotondes of interviews onder betogers? De methodes om de gele hesjes te peilen hebben grote ingebouwde foutenmarges. Maar vaak komt het er gewoon op aan iets te bewijzen, onder meer door de opbouw van vraagstelling. Imagobeschadiging is dat.
Antiterreur
Militairen inschakelen in de ordehandhaving is niet niks. De gele hesjes worden met het inzetten van eenheden van de Sentinelle zowaar onderdeel van terreurbestrijding. De militairen zullen zich op de achtergrond houden, zo wordt verzekerd. Maar zelfs bij de meerderheid zijn sommigen beducht voor de risico’s.
De militairen worden weggehouden van de actie? De gele hesjes hebben echter zelden een vastgelegd parcours, ze trekken zigzag door de stad, zodat het risico op een confrontatie tussen militairen en betogers wel degelijk bestaat. En militairen zijn helemaal niet getraind op ordehandhaving, ze zijn erop getraind om te schieten als ze zich bedreigd voelen. Vandaar dat ook macronisten gewonden en zelfs doden vrezen.
Minister Castaner, tot twee jaar geleden socialistisch parlementslid, wil echter ten alle prijze zijn op 16 maart fel geschonden imago oppoetsen met fors taalgebruik. Aan de nieuwe prefect van Parijs, de vorige werd na zaterdag afgezet, zei Castaner dat hij een voorbeeld moest nemen aan Georges Clémenceau. Dat was ook een progressief parlementslid die echter, eenmaal minister van Binnenlandse Zaken in 1906, de geschiedenis onder meer inging als stakingsbreker.
Debat afsluiten
Met het geweld zoeken black blocs, die zo de gele beweging deels kapen, te bewijzen dat “de kapitalistische staat altijd in wezen autoritair zelfs dictatoriaal is”. Met de nieuwe anti-casseurwet was Macron al die richting ingeslagen, inzetten van het leger doet daar een schep bovenop.
Geweld gebruiken slaat bij een deel van de gele hesjes aan. Want wat heeft onze beweging opgeleverd, vragen sommigen zich af. Dat Macron toch 10 miljard euro heeft vrijgemaakt voor koopkrachtverhoging en dat hij twee maanden lang, tot half maart, het Groot Debat lanceerde, vinden de nog steeds actievoerende hesjes geen antwoord op hun eisen voor onder meer een socialer fiscaal beleid.
Een eis die trouwens centraal naar voor kwam in dat Grote Debat. De Macronie is zeer tevreden over het verloop ervan, honderdduizenden nam er actief aan deel, het leverde meer dan een miljoen suggesties af.
Maar nu vreest diezelfde Macronie dat de verwachtingen te hoog gespannen waren. De president zou volgende maand na analyse van het debat enkele kinopen moeten doorhakken. Hij heeft al lang duidelijk gemaakt dat op veelgehoorde verzuchtingen niet wordt ingegaan. Nee, de belasting op de grote fortuinen (ISF) wordt niet heringevoerd. Nee, er wordt niet geraakt aan de vele fiscale niches. En wie meer van dit en dat wil, moet maar zeggen vanwaar het geld moet komen… Om daar te komen, was echt geen Groot Debat nodig.
