De Verenigde Staten en de Europese Unie bereikten een handelsakkoord. De reactie van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen doet wat denken aan Conner Rousseau: “We hebben het ergste vermeden”. Wie de voorlopige resultaten echter leest, kan niet anders dan vaststellen dat de EU voor een totale capitulatie staat.
“Na de NAVO-top van enkele weken geleden is dit de tweede bouwsteen die het trans-Atlantisch partnerschap opnieuw bevestigt”, aldus nog de Commissievoorzitter. Wel ja, een partnerschap waarbij één partner zich gewillig ondergeschikt maakt aan de ander. Weg, strategische autonomie, weg onafhankelijkheid. De EU is het poedeltje van de VS.
Het kon erger?
Wat zegt het akkoord?
De VS zal (een extra ?) 15 % douanetarieven heffen op de export van de EU. Dan kan dus bovenop de bestaande tarieven van gemiddeld zo’n 4,5 % komen. Het betekent dat alle Europese exportproducten 15 % duurder worden in de VS.
Voor strategische producten komt er echter een nultarief, dit is voor de luchtvaart, chemie, halfgeleiders en sommige landbouwproducten.
Er is onzekerheid – zeg maar interpretatieverschillen – over farma, wijn en alcohol.
Voor staal en aluminium – die nu met 50 % worden belast – zou er verder onderzoek komen om de overcapaciteit tegen te gaan en zou er aan een quotasysteem worden gewerkt.
Bovendien zal de EU voor 750 miljard US$ energie aankopen in de VS, vloeibaar aardgas (uit fracking!), aardolie en nucleaire brandstof.
De EU zal voor 600 miljard US$ investeren in de VS en voor een ‘groot bedrag’ militaire uitrusting kopen in de VS.
De EU zal ook helpen met de aankoop van AI-chips voor zijn gigafabrieken om de technologische voorsprong van de VS te behouden.
Wat staat daar tegenover?
Niets.
VS-export naar de EU kan verder zo goed als onbelast binnen.
“Dit is een goed akkoord voor de stabiliteit en de voorspelbaarheid waar onze bedrijven behoefte aan hebben”, aldus nog Ursula von der Leyen.
“Het is een belofte van eenheid en vriendschap”, zei Trump.
Ademloos
Je leest dit alles ademloos. Niets, maar dan ook absoluut niets in het voordeel van de Europese Unie. Dit is een totale onderwerping aan de wil van een president en een land dat eenzijdig beslist en de WTO-regels mag schenden. Niets geen partnerschap. Niets geen vriendschap.
Het klopt natuurlijk wel dat de EU bij gebrek aan akkoord een tarief van 30 % zou zijn opgelegd. Maar de Europese Commissie had ook een vergeldingspakket van 93 miljard US$ klaar liggen. Dat wordt nu opgeborgen.
De beurzen reageren vooralsnog lichtjes positief. De Euro beweegt niet echt.
Belangrijk is echter dat dit niet meer dan een politiek akkoord is. Alles moet nog worden vastgelegd in teksten en we weten dat de VS-president al eens van mening verandert. Bovendien wijzen de interpretatieverschillen die er nu al zijn niet echt op stabiliteit.
De Lidstaten de EU moeten dit akkoord nog goedkeuren. Duitsland en Italië reageren positief, maar premier Bayrou van Frankrijk spreekt over een ‘zwarte dag’. Ook Hongarije is verbouwereerd: “Trump heeft Ursula bij het ontbijt opgepeuzeld”, aldus Orban. Het wordt dus nog een zware klus om alles rond te krijgen tegen 1 augustus.
Een bijkomende zware klus wordt ook Noord-Ierland. Het is deel van het V.K. dat met Trump een akkoord bereikte over 10 % tarieven, maar er is een vrij verkeer van goederen in geheel Ierland … Een open deur voor sluiphandel.
En de economie?
De VS en de EU vormen het grootste handelsblok ter wereld. Elke dag gaan er voor 4,4 miljard US$ goederen en diensten over en weer tussen beide landen. Ze hebben een gezamenlijke bevolking van 800 miljoen mensen en maken 44 % van het mondiale BBP uit. Onbelangrijk is het dus zeker niet.
Waarom deze strafexpeditie nodig was is echter een grote vraag. De handelsbalans tussen beide blokken is relatief in evenwicht, met een licht overschot voor de EU voor goederen, en een voor de VS voor diensten. Blijkbaar is het er Trump vooral om te doen de EU-Lidstaten uit elkaar te spelen en de EU economisch en politiek te verzwakken.
Er zit in dit akkoord absoluut niets positiefs voor de EU, zeggen dat het ‘onevenwichtig’ is, is dus een eufemisme.
Gelet op de algemene economische situatie van de EU, is het vooral zorgwekkend. West-Europa is aan het desindustrialiseren, het van export zeer afhankelijke Duitsland op de eerste plaats. Yanis Varoufakis, voormalig minister van Financiën van het tragische Griekenland wijst op de risico’s. Duitsland heeft van de Europese Commissie toestemming gekregen om de begrotingsregels te schenden en voor 850 miljard Euro nieuwe schulden aan te gaan, dit is voor 20 % van zijn BBP. Dat zal voornamelijk worden uitgegeven aan wapentuig en aan infrastructuur of, m.a.w., aan bestedingen die geen duurzame nieuwe inkomsten op de lange termijn met zich brengen. Ook in Griekenland werd die valse oplossing toegepast en het resultaat zal ook in Duitsland niet verschillend zijn: een opflakkerende groei op korte termijn en een langzaam maar zekere verarming op lange termijn. Duitsland, dat zo’n grote rol heeft gespeeld tijdens de Griekse crisis, zou dit op z’n minst kunnen onthouden!
Het tweede punt dat de economie van de EU sterk kan beïnvloeden is de beslissing om af te zien van het goedkope Russische gas en het vuile en dure LNG-gas te kopen in de VS. De EU schiet hiermee opnieuw in eigen voet, verarmt de Europese consumenten en bemoeilijkt een diplomatieke oplossing in de oorlog in Oekraïne.
Voor alle duidelijkheid: het afzien van Russisch gas was géén sanctie wegens de agressie in Oekraïne. Toen Duitsland in november 2021 besliste de kraan van de pasklare NordStream 2 niet open te draaien, waren Russische troepen Oekraïne niet binnengevallen, dat gebeurde pas drie maanden later. Nadat Washington al acht jaar sancties oplegde aan de Europeanen die meewerkten aan de pijpleiding.
Donald Trump was daar van in zijn eerste ambtstermijn heel duidelijk over: de Europeanen moesten Amerikaans gas kopen. Dat was wel veel duurder en het ging om gas gewonnen uit schalie, een praktijk die om milieuredenen zowat over in Europa verboden is. Het ging dus gewoon om chantage van een koopman die de belangen van zijn schalieboeren verdedigt.
Met succes. De EU-leiding heeft vooral sinds Von der Leyen zes jaar geleden aan de macht kwam de VS-belangen gediend. Met vandaag als een van de ‘resultaten’ dit nieuwe handelsakkoord. “Het brengt stabiliteit”. Dit komt neer op grenzeloze zelfkastijding.
We schreven het al eerder: Europa heeft al zoveel kansen gemist. Ook dit keer. Zes maanden na de machtsovername van Trump valt er weinig positiefs te melden. Het enige land dat tot nog toe wat weerstand biedt tegen de zuivere machtspolitiek van Trump is Brazilië. Het wordt uiteraard onder pek en veren bedolven.
Dat zwakke landen in het Zuiden moeten toegeven aan de druk, er kan begrip voor zijn. Dat een machtig handelsblok als de EU als een kwispelend schoothondje de bullebak genoegdoening schenkt, het stuit op onbegrip en woede.
Afwachten nu hoe de Raad van Ministers zal reageren en of onze nationale regeringen dit akkoord zullen slikken.
