Oskar Lafontaine en Lothar Bisky hadden er geen goed oog in, en waren thuis gebleven. Wat een misrekening! Zo waren zij er niet bij toen op zondag 13 mei de gemeenschappelijke lijst van de WASG en de Linkspartei.PDS voor de verkiezingen in de Duitse deelstaat Bremen 8,4% van de stemmen haalde, ruimschoots boven de kiesdrempel van 5%.
Voor het eerst in de naoorlogse geschiedenis haalt een linkse lijst verkozenen in een deelstaat in het westelijke deel van Duitsland. In de stad Bremerhaven, een rechts kiesdistrict waar eveneens gekozen werd voor de gemeenteraad, kwam de linkse lijst met 6,1% eveneens boven de kiesdrempel, goed voor drie verkozenen.
De regeringspartijen krijgen in Bremen klappen: de sociaal-democratische SPD, die in Bremen al 62 jaar aan de macht is, zakt met 5,5% naar 36,8%, en haar coalitiepartner in Bremen de christen-democratische CDU zakt met 4,1% naar 26%. De Groenen stijgen met 3,6% naar 16,4%, terwijl de liberale FDP met 6% eveneens boven de kiesdrempel komt. De extreemrechtse DVU haalt de kiesdrempel niet, maar omdat zij in Bremerhaven 5,4% haalt heeft zij toch één rechtstreeks verkozene in het parlement van de deelstaat.
De overwinning in Bremen is een steun in de rug van de Wahlalternative Soziale Gerechtigkeit en de Linkspartei.PDS die op 16 juni fuseren, in de hoop een linkse eenheidspartij op te bouwen die zowel in het Westen als het Oosten van Duitsland ingeworteld is. Nu de linkse eenheidspartij ook in het Westen electoraal leefbaar blijkt, zullen allicht nieuwe krachten uit de vakbeweging en de sociale bewegingen de stap naar het electorale avontuur durven zetten. De deelstaatverkiezingen volgend jaar in Hamburg, Nedersaksen en Hessen worden de volgende tests. Het goede resultaat in Bremen was al voorafgegaan door een succesvolle deelname aan de gemeenteverkiezingen in Hessen, waar eenheidslijsten meer dan honderd verkozenen haalden. Enkel in Darmstadt, waar WASG en Linkspartei apart opkwamen, liep het mis (beiden haalden ongeveer 2%, beduidend onder de kiesdrempel). In peilingen wordt de gefuseerde linkse partij steevast rond de 8% toegedicht.
Strategiedebat
De overwinning in Bremen zal ook meespelen in het strategiedebat dat volop woedt in beide fuserende partijen. De lijst in Bremen werd immers getrokken door Peter Erlanson van de WASG, een vakbondsman in een stedelijk hospitaal, die zowel omwille van zijn linkse ideeën als omwille van zijn wilde haardos de “Karl Marx van Bremen” wordt genoemd. Deze lijsttrekker was niet naar de zin van het nationale bestuur van de WASG, dat geprobeerd had parlementslid Axel Troost als lijsttrekker op te dringen. Axel Troost is een maatje van Klaus Ernst. Beide behoren tot de vakbondsleiders die aanvankelijk de aanzet gaven tot de WASG als electoraal initiatief, om de SPD onder druk te zetten en terug naar haar sociaaldemocratische wortels te sturen. De WASG heeft ondertussen echter 12.000 leden, en veel van deze nieuwe mensen willen er een echte partij van maken die opkomt voor linkse alternatieven. Peter Erlanson is zo iemand.
Dit leidt in de schoot van de WASG tot vele spanningen. Vooral in Berlijn liep het mis. De Linkspartei.PDS regeert in Berlijn mee, en heeft een rist neoliberale maatregelen goedgekeurd, met als gevolg een electorale afstraffing tijdens de deelstaatverkiezingen in Berlijn. De Linkspartei.PDS heeft daar echter niets uit geleerd, en wil nu ook meewerken aan de privatisering van een grote Spaarkas. Het gevolg is dat een stevige meerderheid van de WASG in Berlijn de fusie met de Linkspartei.PDS niet zonder meer ziet zitten. Daarop heeft het federale bestuur van de WASG, op aansturen van Klaus Ernst en Axel Troost, haar aanhangers in Berlijn apart georganiseerd om er de fusie aan te gaan met de Linkspartei.PDS, tegen de statutaire regels van de WASG in.
Linkse krachten wijzen nu naar Bremen als tegenvoorbeeld. Daar heeft de eenheidslijst een duidelijk links profiel. Zij heeft bvb. duidelijk elke privatisering uitgesloten, en eist dat alle nepstatuten in openbare dienst omgezet worden in reguliere banen. Zij heeft ook duidelijk gezegd dat een stem voor haar een stem voor de oppositie is, al is ze principieel niet gekant tegen deelname aan het beleid. Maar gelet op de neoliberale koers van de andere partijen heeft ze ondubbelzinnig duidelijk gemaakt dat in dergelijke omstandigheden deelname aan het beleid uitgesloten is. De linkse lijst haalde in de arbeidswijken overal meer dan 10%, en volgens een onderzoek onder werklozen zelfs 22% van de stemmen.
(Uitpers, nr 87, 8ste jg., juni 2007)
