70 jaar geleden werden Hiroshima (6 augustus 1945) en Nagasaki (9augustus 1945) het doelwit van een Amerikaanse nucleaire aanval. Het valt op dat men blijft zeggen dat de atoombombardementen op Hiroshima en Nagasaki noodzakelijk waren om Japan tot overgave te dwingen, om verder bloedvergieten te vermijden, om de oorlog te beëindigen.
Het is duidelijk dat nu bijna driekwart eeuw na de feiten de winnaars van de oorlog nog altijd de hoofdinterpretatie van de geschiedenis leveren. Er is inderdaad ook een andere lezing van de gebeurtenissen.
Als het bombarderen van de die twee Japanse steden militair van zo’n grote betekenis was dat daarmee Japan tot overgave zou gedwongen worden, waarom werden ze dan nog niet eerder gebombardeerd? Kennelijk waren deze steden dus helemaal niet van strategisch belang.
In juli 1945 was het al duidelijk dat Japan aan het einde van zijn militaire krachten zat, dat er bereidheid was om de oorlog te stoppen, maar op voorwaarde echter dat dit eervol kon gebeuren en met behoud van het keizerschap. Washington was hiervan op de hoogte maar ging niet in op deze voorstellen. Men wilde ten allen prijze een militaire overwinning en geen politiek-diplomatieke. In het kader van het Manhattan Project had op 16 juli 1945 een eerste atoomontploffing plaats gehad in New Mexico. Het uranium voor deze bom kwam hoofdzakelijk uit Belgisch Congo. De legerleiding wist dus dat ze nu over een nieuw hyper krachtig wapen kon beschikken dat de rest van de wereld zou tonen hoe dominant de VS intussen was geworden. Een directe waarschuwing aan het adres van de Sovjet-Unie. Het begin van een lange periode van vijandelijke militaire spanning en bewapeningswedloop die de koude oorlog werd genoemd. Het VS leger wilde ook wel de precieze vernietigingskracht van het atoomwapen kennen, en nagaan welke gevolgen het gebruik ervan zou hebben op burgers. Het afwerpen boven Nagasaki van de tweede atoombom had dan nog een bijkomend aspect omdat deze bom geproduceerd was op basis van plutonium in plaats van verrijkt uranium.
Eindresultaat was inderdaad de overgave van Japan, en de VS zou de vraag voor het behoud van keizerschap respecteren.
Decennialang nu al probeert de vredesbeweging kernwapens weg te krijgen. Ondanks zovele morele oproepen tot eliminatie van het kernwapen zetten alle officiële (de vijf permanente leden van de VN-Veiligheidsraad) en niet-officiële kernwapenstaten (Israël, India, Pakistan, Noord-Korea) enorm in op de modernisering van hun kernwapenarsenaal en kernwapendragers, raketten en vliegtuigen. Vele politieke leiders bewijzen lippendienst aan een kernwapenvrije wereld maar grijpen elke spanning in de wereld aan om toch zeker geen stappen te moeten zetten in kernontwapening. Het officiële strategisch concept van de NAVO blijft het kernwapen als hoeksteen van zijn strategie aanhouden.
