Het was eind maart en begin april van dit jaar dat de Verenigde Staten eerst een formele klacht voor drugshandel indienden tegen de Venezolaanse President Maduro en een vijftiental medestanders, en hem daarna voorstelden om eventjes aan de kant te gaan staan en plaats te maken voor een echte interimregering. Toen daar niet meteen werd op ingegaan volgde de dreiging, haast je toch, je hebt nog één week.
We zijn nu drie weken en twee pogingen tot staatsgreep verder. Het valt dus niet mee.
Poging tot staatsgreep één
In de vroege ochtend van maandag 20 april werden een aantal leden van de Guardia Nacional opgepakt. Ze wilden wapens in beslag nemen in één van de grote kazernes en ermee een grote militaire gevangenis overvallen. Men rekende er op dat de bevrijde militairen zich wel meteen bij de opstand zouden aansluiten, maar zover is het dus niet gekomen. Kapitein Omar Murillo Rubio was eerder al betrokken bij de poging tot staatsgreep van 30 april 2019.
Er werd opgemerkt dat deze Guardia Nacional al bij erg veel pogingen tot afzetting van Maduro betrokken was, zoals o.m. ook bij de drone aanval van augustus 2018. Nationale Garde heeft zowel politionele als militaire bevoegdheden en is derhalve vrij gehaat bij de bevolking. Ze werkte mee aan de onderdrukking van de vele betogingen van de oppositie de afgelopen jaren en is actief in havens, luchthavens en aan grensposten. Maar ze is, in tegensteling tot het leger, nooit geïdeologiseerd, en heeft nooit ministers gehad in de Bolivariaanse regeringen. Ze is consequent tegen het regime.
Poging tot staatsgreep twee
Zondagochtend 3 mei was het weer zover. Een groep van zo’n 300 vrijwilligers kwam aan land in La Guaira, 20 km ten Noorden van Caracas. Hoe het kon mislukken? Door de barslechte en ondermaatse voorbereiding en organisatie. De ‘Nuevo Herald’ bracht uitvoerig verslag uit over het hele proces dat werd bekokstoofd in Bogotá, Colombia. Volgens die krant kwam het idee van Cliver Alcalá, ex-majoor-generaal in het Bolivariaanse leger, en werd uitgevoerd door een ex-Green Beret van de V.S., Jordan Goudreau. Hij vocht in Irak en Afghanistan en werd daarna veiligheidsagent. Hij was al eerder betrokken was bij het ‘humanitaire’ concert aan de Colombiaanse grens in februari 2019, georganiseerd door Richard Branson. In Colombië werden een aantal ex-militairen van het Bolivariaanse leger gerecruteerd die na de mislukte staatsgreep van 30 april 2019 waren gevlucht en er in barslechte omstandigheden verbleven. Goed gezelschap dus. Cliver Alcalá beweert dat hij een akkoord had met ‘interimpresident’ Guaidó, maar die ontkent in alle talen. Hoe dan ook werd Alcalá in maart van dit jaar gearresteerd na het in beslag nemen van een wapentransport in Colombie. Hij zit nu vast in de Verenigde Staten. Van een rechtstreekse interventie van de V.S. of van Colombië is er echter geen sprake. Het lijkt er meer op dat het een bont allegaartje van verarmde huurlingen was, met te weinig wapens en uitrusting. En hoe dan ook, zo zei de nummer twee van Venezuela, Diosdado Cabello, we waren van alle geslaagde en mislukte onderhandelingen op de hoogte. We konden de bende zo tegenhouden en de kopstukken oppakken…
Lessen…?
Wat we hier eens te meer uit leren is dat het niet zo makkelijk is om een eind te maken aan het presidentschap van Nicolas Maduro. De V.S. willen geenszins rechtstreeks militair interveniëren, omdat alle Latijns-Amerikaanse landen, inclusief Colombië en Brazilië, niets willen weten van Noordamerikaanse soldaten op hun continent. Ten tweede heeft Maduro inderdaad een groot deel van de bevolking gewapend, zodat het al gauw tot een pijnlijke en lastige guerrilla-oorlog zou kunnen komen.
Tunnels, goud en onderhandelingen
Ondertussen draait de nepnieuwsfabriek op volle toeren. Elke dag is er wel een spraakmakend nieuw feit, zoals Diosdado Cabello die met de Amerikanen zou onderhandelen om Maduro af te zeten, de dag nadien is het Wladimiro Padrino, de minister van Defensie. Er doen verhalen de ronde over de kilometers lange tunnels die Maduro zou hebben laten bouwen door de Hezbollah met plaats, voorraad en wapens voor 1500 mensen.
Feit is zeker dat Maduro onder erg grote druk staat. De bevolking moppert wegens het gebrek aan eten én aan benzine. De harde sancties van de V.S. doen erg veel pijn want geld is er nog nauwelijks. De V.S. zou opdracht hebben gegeven om geld van de Centrale Bank over te schrijven naar een rekening van de Federal Reserve. Ze onderzoeken twee Mexicaanse ondernemingen die in ruil voor levensmidelen benzine zouden kopen van Venezuela. Vooral in Miami zou al voor bijna een half miljard US$ eigendom in beslag zijn genomen van rijke Madurovriendelijke Venezolanen. Grote betalingen van het land moeten inmiddels gebeuren met goud dat uit de kelders van de Nationale Bank wordt gehaald. Tel daarbij de coronacrisis die niet aan Venezuela voorbij kon gaan. Maduro vroeg afgelopen week om een ‘staakt-het-vuren’ en om humanitaire steun, zonder gevolg.
Feit is ook dat door de diverse pogingen tot staatsgreep en de roddels over geheime onderhandelingen van zelfs hoogstaande militairen, een klimaat van onzekerheid is ontstaan. Op wiens loyauteit kan Maduro nog met zekerheid rekenen? Afgelopen week werd Tareck El Aissami tot nieuwe minister van olie benoemd, en een neef van Hugo Chavez, Asdrúbal Chavez, tot hoofd van oliemaatschappij PDVSA. Alles is een kwestie van centen geworden, niet van ideologie. De legertop, een groepje van zo’n 35 mensen, blijft voorlopig trouw omdat ze grote commerciële belangen hebben in havens, de olie-industrie en een groot aantal overheids- en privébedrijven. Wanneer dat stopt, of wanneer de V.S. meer bieden, houdt dat op.
Om het benzinetekort op te vangen deed Maduro een beroep op Iran. Er zijn de afgelopen weken al een flink aantal vliegtuigen van Mahan Air geland met personeel en uitrusting om de grote raffinaderijen te herstellen. Aangezien er ook sancties van de V.S. bestaan tégen handel drijven met Iran, beweren sommigen dat de V.S. daarom ook het recht hebben om rechtstreeks in te grijpen. Net zoals de formele beschuldiging van drugshandel de V.S. een mogelijkheid zou geven om met drones naar Maduro op zoek te gaan. Laat ons maar hopen dat het verhaal over de tunnels klopt. Men hoeft geen sympathie te hebben voor Nicolas Maduro om de dreigingen van de V.S. sterk te veroordelen.
