De rechtse nationalist Karol Nawrocki wint van de rechts-liberale Trzaskowski en is president. Bij de jonge kiezers zijn beide echter grote verliezers. Uit onderzoeken van de stemming in de eerste ronde blijkt immers dat de kandidaten van de twee grote partijen, de Pis rond Nawrocki en het KO (Burger Platform) van Trzaskowski bij de kiezers onder de 30 jaar slechts 22,7 % halen – samen.
De partij van premier Donald Tusk, gewezen “president” van de EU, zou nog geen vijf percent halen bij de jonge Polen. Dat is beslist geen opsteker voor een politicus die soms naar voor wordt geschoven als een redder van de EU. Het is vooral erg onheilspellend naar de parlementsverkiezingen van 2027. De huidige coalitie, indien ze tenminste stand houdt, maakt met dergelijke cijfers weinig kans om de meerderheid te behouden.
Voor wie jongeren dan wel stemden: bijna 35 percent voor Slawomir Mentzen, de kandidaat van de ultra-rechtse Confederatie. Die voerde vooral op TikTok en gelijkaardige media campagne met zeer eenvoudige leuzen als “Zero belastingen” en “Weg met de staat”.
Aan de linkerzijde is er een verrassing met Adrian Zandberg, kandidaat van het radicale linkse Razem. Die haalt bij de jonge kiezers 19 %, terwijl hij algemeen 4,9 % haalt. Daarmee overvleugelt hij wel de kandidate van de linkse regeringspartij Lewica (4,2).
Oost-West
De uitslagen tonen ook weer een geografische scheidingslijn aan, met een overwicht voor de regeringscoalitie in het westelijke “Nieuw Polen”, en grote steden als Warschau. Terwijl uiterst-rechts stevig ingeplant is in het zuidoosten en oosten, maar met de steun van de meer stedelijke Confederatie toch ook naar het westen opschuift.
In dat zuidoosten heeft bovendien de Oekraïne-factor een sterkere rol dan elders gespeeld. Die regio kreeg meer te maken met Oekraïense vluchtelingen en met concurrentie van Poolse boeren. Daar leeft ook iets meer de herinnering aan de gruweldaden van Oekraïense nationalisten tegen Polen in 1943-1944.
