De Italianen konden zich in vijf referendums uitspreken over arbeidsrechten (4) en het verkrijgen van staatsburgerschap. Dertig percent heeft eraan deelgenomen, 14 miljoen kiezers. Toch een succes, vindt Elly Schlein, leidster van de centrumlinkse Democratische Partij (PD).
Schlein is tevreden dat er ondanks de oproep van de uiterst-rechtse regeringspartijen om de referendums te boycotten, meer kiezers opdaagden dan premier Giorgia Meloni met haar Fratelli d’Italia stemmen haalde in 2023 – 12,6 miljoen. De premier en haar bondgenoten hadden opgeroepen niet deel te nemen, een referendum kan slechts geldig zijn als minstens de helft plus één van de kiezers opdaagt.
De opkomst lag redelijk hoog in steden en gebieden waar de PD veel stemmen haalt – zoals in Firenze en Bologna. Maar in regio’s waar de Vijfsterrenbeweging (M5S) is ingeplant, was dat veel minder. De vier referendums over arbeid waren ingediend door de linkse vakbond CGIL die nauwer aanleunt bij links. Die vakbond reageerde ontgoocheld op de beperkte deelname.
Bij een gelijktijdige peiling naar kiesintenties doet Meloni’s partij het met 30.7 % nog altijd goed, hoger dan bij de verkiezingen. Haar bondgenoten doen het minder, Forza Italia en Lega elk 8 %. Wat samen voor de regeringspartijen meer dan 46 % is. De PD staat op 23.4, M5S op 12,5 en links-groen op 6.5.
