Er kan ernstig aan getwijfeld worden. Het zit zo:
In de tweede ronde van de parlementsverkiezingen van 7 juli 2024 kwam links met zijn ‘Nieuw Volksfront’ (NFP) als eerste uit de stembus. Gevolgd door rechts en extreem-rechts pas op de derde plaats. Dat was een groot succes, niet enkel omdat Marine Le Pen van de macht gehouden werd, maar ook omdat het ‘Front Republicain’ gewerkt had. Dat houdt in dat je stemt voor de partij die extreem-rechts kan tegen houden, ook als is het niet jou persoonlijke voorkeur. Het was aan de linkerzijde dat dit mechanisme het sterkst heeft meegespeeld.
Nu is het sowieso in elke democratie zo dat de grootste politieke kracht het initiatief kan nemen voor een nieuwe regering na verkiezingen. Niet zo in het Frankrijk van Macron. Meteen werd gesteld dat LFI (La France Insoumise van Mélenchon) werd uitgesloten. Extreem-links, extreem-rechts, één pot nat, zo wordt gedacht in het Elysée.
Het NFP bestaat echter uit vier partijen: naast LFI, de socialistische partij, de Groenen en de Communistische Partij. Na wat geharrewar en moeilijke discussies werd uiteindelijk wel een akkoord gevonden over een mogelijke Eerste Minister. Het werd Lucie Castets, hoog ambtenaar, financieel directeur van de Stad Parijs. Het kon Macron niet meteen bekoren, er werd gewacht tot na de Olympische Spelen om een Eerste Minister aan te duiden.
Vorige week vrijdag begon Macron dan met zijn raadplegingen. Hij ontving eerst de NPF, zoals het hoort. Castets werd anderhalf uur lang aan de tand gevoeld, ondervraagd over alle mogelijke politieke vraagstukken, waarop ze telkens met verstand kon antwoorden. Macron was onder de indruk, zo willen sommigen geloven.
Maar toch: er komt geen regering met de LFI, aldus Macron, gevolg door alle partijleiders, inclusief Marine Le Pen en uittredend Premier Gabriel Attal op kop. Mocht er zo’n regerring komen, dan wordt meteen een motie van wantrouwen ingediend, aldus alle rechtse partijen (bijna) in koor.
Toen toverde Mélenchon een konijntje uit zijn hoed. Als U niet met LFI wil regeren, wat als Castets een regering samenstelt zónder LFI-ministers? Of met andere woorden: heeft U iets tegen onze partij, of gewoon tegen elk links gedachtengoed?
Blijkbaar is dat tweede het geval, want maandagavond liet Macron al weten dat er géén NPF regering komt, wegens de ‘institutionele stabiliteit’. Zijn doel is het NPF uit elkaar te spelen en steun te krijgen van de sociaal-democraten. Het klopt dat er aan de rechterzijde van de PS wel wat geknars van tanden valt te horen.
Voorlopig echter blijft de eenheid bestaan. De vier partijen besloten niet naar de tweede consultatieronde van de President te gaan.
Dit is een bijzonder ernstige situatie. Dat Macron niet van links houdt, is zijn goed recht. NFP kwam echter wel als grootste uit de verkiezingen en daarmee moet in elke democratie rekening gehouden worden. Doet Macron dat niet, dan kan hij rustig het rijtje van niet-democratische Presidenten in de wereld aanvullen. ‘Macron wil tegelijk President, Eerste Minister en Partijvoorzitter spelen’, aldus Lucie Castets. Ze werd op de zomeruniversiteiten van de vier partijen enthousiast onthaald.
De situatie zit voorlopig muurvast. Geen enkele politieke familie heeft een meerderheid en niemand is bereid om compromissen te sluiten.
Gek genoeg is wél gebleken dat Macron vóór de tweede ronde contacten had georganiseerd met extreem-rechts, want met die partij valt in zijn ogen blijkbaar wel te regeren als het moet.
Hoe dan ook toont Macron, eens te meer, zijn misprijzen voor politieke partijen in het bijzonder en voor de politiek in het algemeen. Hij is het die door onbesuisd het Parlement te ontbinden na de Europese verkiezingen nu voluit aan de verliezende kant staat en verantwoordelijk is voor de totale impasse waar Frankrijk in zit.
