Daesh, Islamitische Staat, rijgt de zeges aan elkaar. De dag nadat Washington het had over IS dat in de verdediging is gedrongen, veroverden de IS-troepen de strategische stad Ramadi, waardoor ze het noorden van Irak – op het Koerdisch gebied na – controleren. Vlak daarop rukten ze in Syrië Palmyra binnen, een andere strategische zege. Wat is er dan van de bommencampagnes van de grote internationale alliantie tegen IS? Oogverblinding? Of gewoon niet efficiënt? Hoe dan ook, dat is een verbijsterend spektakel van machteloosheid – of onwil.
Blind?
“IS heeft het steeds moeilijker troepen te verzamelen, het heeft moeilijkheden met bevelvoering en bevoorrading” klonk het uit de mond van Eric Schultz, adjunct-woordvoerder van de Amerikaanse president. Washington neemt zijn wensen voor werkelijkheid. Ofwel wordt presidnet Barack Obama erbarmelijk ingelicht, ofwel liegen ze er maar op los.
Hoe dan ook , enkele zaken worden steeds duidelijker.
Het is zo klaar als een klontje dat het Iraakse leger weinig voorstelt. Het slaagde er niet in op eigen houtje het stadje Tikrit te veroveren, daar moesten sjiitische milities, Iraanse officieren en geallieerde bombardementen aan te pas komen. IS leed er nauwelijks onder, zoals de succesrijke aanval op Ramadi aantoonde. Nu wil Bagdad sjiitische milities inzetten om Ramadi te heroveren, wat de toestand alleen maar erger maakt.
Want veel van die milities zijn berucht voor hun gewelddaden tegen de soennieten in het noorden. Vandaar dat veel Iraakse soennieten IS als een bescherming tegen die sjiitische benden zien. Intussen wordt de voor de lente aangekondigde herovering van Mossoel, in IS-handen sinds juli vorig jaar, voorzichtig uitgesteld voor…onbepaalde tijd.
Dom
Daarnaast wordt het ook duidelijk dat die grote internationale alliantie die IS vanuit de lucht zou terugdringen, geen zoden aan de dijk brengt. Die alliantie bestookt IS nu al acht maanden vanuit de lucht, met duizenden vluchten. Maar alleen in het noorden van Syrië, in Kobani, kon IS vooral door de Koerdische PKK teruggeslagen worden. Elders gaat IS als door de boter: Ramadi, Palmyra, olie- en gasvelden en installaties, legeropslagplaatsen… Wapens vinden is voor IS alleszins geen probleem.
Het militair genie van IS bestaat voor een groot deel uit hoge officieren uit het leger van Saddam Hoessein. En ook dat wordt zeer duidelijk: hoe dom de beslissing in 2003 was om na de val van Saddams regime diens apparaat, waaronder de strijdkrachten, te ontbinden. Ineens werden 400.000 militairen zonder inkomen de straat opgestuurd. Een deel van hen zijn nu terug te vinden bij IS. Leon Trotsky, die nochtans als een radicaal bekend staat, begreep na de Russische revolutie van 1917 al dat men het oude apparaat niet zomaar kon ontbinden, maar integendeel moest trachten om het deels over te nemen.
De bestrijding vanuit de lucht, waaraan België deelneemt, haalt dus helemaal niets uit. Wordt er misschien te selectief gebombardeerd? Het was al lang duidelijk dat Is-troepen richting Palmyra optrokken, in volle woestijn. De Unesco lanceerde dagelijks alarmkreten omdat deze parel van de mensheid groot gevaar loopt. Maar niets kon IS stoppen? Of komt de opmars van Is niet iedereen ongelegen?
Kamp
Is het misschien zo dat sommige westerse kringen, in Washington maar vooral in Parijs, de opmars van IS niet zo erg vinden omdat het bewind van Assad met de dag militair verzwakt wordt en Iraans bondgenoten in Bagdad daar slechter van worden? Verscheidene kringen in Washington, aangemoedigd vanuit Israël, en de Franse regeringskringen hopen Assad een beslissende slag toe te brengen eer er eind juni eventueel een akkoord komt over het Iraanse nucleair programma. In de strijd tussen enerzijds Iran en zijn bondgenoten, anderzijds Saoedi-Arabië en zijn alliantie, nemen zij onomwonden partij voor dat “soennitisch-Saoedische kamp”.
En dat kamp ziet de successen van IS met gemengde gevoelens. In theorie nemen ze deel aan de internationale alliantie tegen IS. Maar tegelijk zijn ze opgetogen over de verzwakking van Iran en zijn bondgenoten, want dat zijn hun voornaamste vijanden. De successen van IS spelen hen in de kaart.
Van kaarten gesproken: Het was in 2003 de bedoeling v an toenmalig VS-president George Bush en van de Britse premier Tony Blair om de kaart v an het Midden Oosten te hertekenen. Ze zijn daar wonderwel in geslaagd.
