Fadwa Barghouti, advocate en echtgenote van Marwan Barghouti, de leider van de tweede Palestijnse intifada (volksopstand), legt ons uit waarom Marwan zich eerst kandidaat stelde, maar zich dan terugtrok uit de strijd voor het Palestijnse presidentschap. Het onderhoud had plaats in de kantoren van de “Free Marwan Barghouti campaign”, vlakbij de Muqata’a, het Palestijnse bestuurscentrum te Ramallah op de Westelijke Jordaanoever.
Er was een zeer grote inmenging in onze verkiezingen van de kant van de Amerikanen, van de Arabische staten, van de Europese landen, van Israël: ze legden allemaal verklaringen af in het voordeel van één kandidaat en tegen de andere. De Britse eerste minister Tony Blair kondigde een vredesconferentie aan, maar enkel in het geval dat Mahmoed Abbas (Aboe Mazen) de verkiezingen zou winnen. Het is duidelijk dat ze de Palestijnen onder druk zetten.
Nogal wat mensen waren ontgoocheld toen Marwan zich terugtrok uit de verkiezingsstrijd. Zelfs al was dat in naam van de eenheid van [de verzetsbeweging] Fatah. Is de tijd immers niet gekomen dat Fatah de oude generatie bedankt voor de bewezen diensten en een kans geeft aan de nieuwe generatie?
Toen Marwan kandidaat was bij de verkiezingen, opende hij de discussie over de democratie in Fatah. De keuze voor Abbas gebeurde niet democratisch omdat het centraal comité van Fatah, dat enkel uit zestien personen bestaat, de keuze deed. Er waren geen voorverkiezingen binnen Fatah om een kandidaat aan te duiden. Door zich kandidaat te stellen, stimuleerde Marwan de discussie over de democratie binnen Fatah en over de manier waarop Mahmoed Abbas werd aangeduid. Marwan heeft altijd ten gunste van de democratie binnen Fatah gewerkt en hij is van oordeel dat als Fatah, de sterkste partij in Palestina, de Palestijnse maatschappij op democratische wijze wil besturen, Fatah zelf een democratische partij moet worden. Tijdens deze verkiezingen heeft Marwan het volgende willen zeggen: “Jullie hebben de basis van Fatah over het hoofd gezien. Jullie hebben de basis niet geraadpleegd.” Wij geloven dat de jonge generatie voor het eerst heeft gesproken. Het onderwerp van de democratisering van Fatah is een belangrijk discussiepunt geworden: op welk niveau moet de democratie worden toegepast en moet de oude generatie worden vervangen door de nieuwe. Door zich kandidaat te stellen heeft Marwan deze discussie gelanceerd.
Vele westerse media en politici verklaarden dat de dood van Arafat een kans voor de vrede was, alsof Arafat een obstakel voor de vrede was. Dat heeft ons erg geschokt, u ook?
Het was één van de voornaamste redenen waarom Marwan besloot zich kandidaat te stellen voor de presidentsverkiezingen. Hij voelde dat bepaalde westerse landen, evenals landen uit de regio en Israël op een feestelijke toon praatten over de dood van Arafat. Ze stelden het tijdperk van Arafat voor als een tijdperk van terrorisme en nu zou er een nieuw tijdperk aanbreken. Dat maakte Marwan woest, want Yasser Arafat veroordelen, dat is de hele Palestijnse strijd veroordelen, dus ook de Palestijnse intifada. Tezelfdertijd kozen ze partij voor [de Israëlische premier] Sharon en vergaten dat Sharon verantwoordelijk is voor de bezetting van Palestina. Marwan wou er de nadruk op leggen dat het tijdperk van Arafat er een was waarover we fier zijn als Palestijnen en dat we willen voortzetten.
Wat gaat er gebeuren als Mahmoed Abbas geen resultaten boekt?
Abbas staat voor heel wat uitdagingen in de komende periode. De eerste is de democratie te verbreden en een einde te maken aan de corruptie en, natuurlijk, ook aan de Israëlische bezetting. De Israëli’s hebben nog niet bewogen. Op het terrein is er niets veranderd. Yasser Arafat is dood, er zijn verkiezingen, maar van Israëlische kant is er niets veranderd. Waarom is iedereen dan zo enthousiast over de vrede? Er is niets veranderd in de mentaliteit van de Israëlische bezetters. De tweede uitdaging heeft betrekking op de internationale gemeenschap. Degenen die het nieuwe tijdperk proberen te zien als een nieuw tijdvak van vrede, alsof Sharon ook veranderd zou zijn, hebben niets begrepen. De internationale gemeenschap moet haar rol spelen door de druk op Israël, niet op de Palestijnen, te verhogen. De Palestijnen hebben nu hun best gedaan door verkiezingen te organiseren op een democratische wijze. Wij zijn bereid de onderhandelingen en het vredesproces te hervatten, maar het is nu aan de Israëli’s om iets substantieels te geven aan de Palestijnen. Dat is de echte uitdaging voor Mahmoed Abbas.
Ik ben optimistisch en geloof dat de Palestijnen, aan het einde van de rit, zullen winnen, want wij vechten voor onze elementaire rechten. Maar op korte termijn ben ik pessimistisch omdat de Israëli’s aan Mahmoed Abbas veel niet realiseerbare zaken vragen. Ook de Palestijnse maatschappij vraag veel zaken aan Mahmoed, die hij niet waar kan maken. Hij zal snel vastlopen en op dat moment is het de taak van de internationale gemeenschap hem te helpen door de druk op Issraël op te voeren.
(Uitpers, nr. 61, 6de jg., februari 2005)
