Gauri Lankesh is op 5 september vermoord in Bangalore. Dit is niet zomaar een fait divers uit India, Lankesh was een gedreven journaliste die de jongste jaren op de barrikade stond om het seculiere India te verdedigen tegen het triomferende hindoenationalisme. Op de “sociale” media hadden hindoenationalisten al vaak opgeroepen haar af te maken. De moord op Lankesh is de zoveelste uiting van de opgefokte haat van hindoe-extremisten. En dat zijn geen geïsoleerde haatpredikers, hun goeroes regeren, met aan het hoofd premier Narendra Modi. Dit is niet meer het India van Gandhi, maar dat van zijn moordenaars.
Angst
In India bloeit de zelfcensuur. Journalisten, bloggers en andere schrijvers, cineasten en tv-makers lopen op eieren om aan de banbliksems van militante hindoenationalisten te ontkomen. De Indiase lekenstaat komt meer en meer onder druk te staan van de ‘Hindoetva’, de ideologie die in grote lijnen stelt dat alleen hindoes echte Indiase staatsburgers zijn. Het gevolg is een groeiende onverdraagzaamheid, tot en met haatcampagnes, tegen andersgelovigen en atheïsten, met milities die jacht maken op mogelijke koe-eters. Dat gebeurt allemaal met uitgesproken instemming van de Baratiya Janata Party (BJP) van premier Modi.
Het wemelt stilaan van de milities opgericht door de Rashtriya Swayamsevak Sangh, RSS, de ‘moeder’ van de BJP waaruit Modi komt. Die milities werpen zich op als de verdedigers van de heilige koe die belaagd wordt door moslims. Die campagne slaat nu vooral toe in Uttar Pradesh, een staat met 220 miljoen inwoners waar de BJP in maart de verkiezingen won.
Modi stelde toen de extremist Yogi Adityanath aan als premier van deze deelstaat. Deze hindoepriester is betrokken bij 18 criminele zaken waaronder moordpoging. Hij leidde met zijn militie Hindu Yuva Vahini gewelddadige haatcampagnes tegen de moslims. Met de aanwijzing van Adityanath koos Modi onomwonden voor de meest radicale strekking van het hindoenationalisme. Het is een strekking die volledig komaf wil maken met het seculiere India van Gandhi en Nehru. In hun optie kan alleen een hindoe een volwaardig Indiase staatsburger zijn, moslims, christenen, atheïsten kunnen hoogstens gedoogd worden.
Koe
Uttar Pradesh heeft honderden slachthuizen die instaan voor een belangrijk deel van de Indiase uitvoer. Daar worden vooral buffels geslacht, maar ook koeien. In die sector werken 250.000 mensen, vooral moslims, en dan nog tienduizenden in de leerlooierijen. Adityanath deed onmiddellijk alle illegale slachterijen sluiten, wat volkomen binnen de wet valt. Maar een groot deel van de economie, drijft op gedoogde illegaliteit, wat veel ambtenaren van hoog tot laag toelaat voor dat gedogen te worden beloond.
In mei verbood de nationale regering de verkoop van koeien voor het slachten uit naam van strijd tegen dierenleed. Dat kwam bovenop allerlei andere incidenten (ook moorden) en maatregelen om die slachthuizen, waar vooral moslims werken, te treffen. Alleen al in Uttar Pradesh wonen minstens 40 miljoen moslims. En binnen afzienbare tijd zal India het grootste moslimland ter wereld zijn, met meer moslims dan Indonesië. Maar als de trend zich doorzet – en het ziet ernaar uit dat Modi en de BJP nog lang zullen regeren – zullen de moslims in het grootste moslimland ter wereld, gedegradeerd zijn tot derderangsburgers – samen met de vele hindoes uit de onderkasten of de kastelozen.
Afwezig
De militante RSS, die het in de BJP nu volledig voor het zeggen heeft, wordt nauwelijks gehinderd door enige oppositie. De Congrespartij, die de Indiase politiek tot enkele jaren geleden domineerde, ligt in gruizelementen. Politici van die partij en anderen lopen uit zelfbehoud in massa over naar de BJP of maken regionale partijtjes om samen met de hindoenationalisten te regeren en zo hun positie veilig te stellen.
Er komt ook nauwelijks weerwerk van links, onder meer bestaande uit twee communistische partijen en enkele kleine socialistische groepen. De vakbonden trachten af en toe een vuist te maken. Maar het Indiase patronaat organiseert ‘huisvakbonden’ om de – onderling verdeelde – nationale vakbonden buiten te houden. Alleen de naxalieten, de maoïstische guerrilla, zorgen in enkele regio’s in het centrum voor weerwerk.
Na de moord op journaliste Lankesh kwamen in diverse steden duizenden mensen op straat tegen de groeiende hindoenationalistische haat. Maar steeds minder journalisten en intellectuelen durven nog luidop hun stem horen. De meeste media zijn in handen van Modi’s vrienden. Kranten en tijdschriften die te kritisch zijn, riskeren op een zwarte lijst te komen waardoor zij geen officiële publiciteit meer krijgen, een belangrijke bron van inkomsten. Daarnaast zijn er de milities die schrijvers, journalisten, acteurs enz. bedreigen. De moord op Lankesh maakt duidelijk dat het geen loze bedreigingen zijn. Een kritisch tv-station kreeg last met de belastingdiensten – geleerd uit Rusland?
School
De machtige RSS buigt zich natuurlijk ook over het onderwijs. Dat onderwijs stelt globaal genomen wel niet zo veel voor. De meeste kinderen gaan nu wel naar school, maar vaak zijn er geen leerkrachten, onder meer omdat er nogal wat lege benoemingen zijn, bij voorbeeld een militant die een job krijgt maar intussen de boer opgaat voor de BJP. Hoe dan ook, diverse studies wijzen uit dat ongeveer de helft van de leerlingen na jaren ‘onderwijs’ nog altijd niet kan lezen en rekenen. De RSS heeft niettemin een grote conferentie bijeengeroepen om het onderwijs aan te passen aan de Hindoetva, Het belangrijkste lijkt te zijn dat kinderen goede hindoes worden.
Modi reist intussen de wereld rond als de leider van een succesrijke snel groeiende natie. In eigen land brengt hij hulde aan Vinayak Damodar Savarkar, de geestelijke vader van de ‘Hindutva’ die schreef dat India een hindoestaat moet zijn, voorbehouden aan de hindoes. Savarkar werd er indertijd van beschuldigd dat hij de moordenaar van Mahatma Gandhi, Nathuram Godse, in januari 1948 zegende vooraleer hij de moord pleegde.
Zelfvertrouwen
Modi rekent erop de verkiezingen van 2019 opnieuw glansrijk te winnen. Die kans is redelijk groot, vooral gezien de zwakte van de oppositie. Een vertraging van de economische groei kan stokken in de wielen steken. De recente groeicijfers vallen wat tegen en dat wordt deels geweten aan de operatie eind vorig jaar met de inlevering van de bankbiljetten. Want vooral wat de informele economie wordt genoemd, heeft eronder geleden. Het was officieel bedoeld om frauduleus geld waardeloos te maken; maar nu blijkt dat toch 99% van het papieren geld is omgeruild. Was er dan geen zwart geld? Of hebben de fraudeurs zoals telkens weer de gebruikelijke achterpoortjes gevonden, zoals tussenpersonen.
